CO JEST ZE MNĄ NIE TAK? – USTAWIENIA HELLINGERA A PRZYCZYNY ŻYCIOWYCH PROBLEMÓW 

„Co jest ze mną nie tak?” pytamy, gdy doświadczamy jakiegoś kryzysu lub z czymś nie możemy sobie poradzić. Wszystko z Tobą w porządku. Człowiek to bardzo skomplikowana i wrażliwa istota. Każde nasze uczucie, reakcja i zachowanie mają swoją przyczynę.

Ustawienia Hellingera prowadzą nas do wielu poziomów przyczyn trudności, które przeżywamy. Czasem jedno uczucie lub wzorzec reagowania mogą mieć jednocześnie kilka przyczyn. Często nie jesteśmy gotowi na to, żeby od razu spotkać się z najgłębszym poziomem, więc mogą one dochodzić do naszej świadomości stopniowo. Teraz wymienię podstawowe grupy przyczyn problemów z punktu widzenia ustawień systemowych.

Znaczenie osobistej historii w ustawieniach Hellingera

Ustawienia hellingerowskie mogą nas zaprowadzić do przyczyn, które znajdują się w naszej osobistej historii. Tu szczególne znacznie ma relacja z rodzicami i wydarzenia z dzieciństwa, a także związki miłosne, relacje z grupą rówieśniczą oraz spełnienie w życiu zawodowym. Istotne może być każde zdarzenie w naszym życiu, któremu towarzyszyły silne emocje lub przeciwnie udało nam się ukryć nasze uczucia i nie przyznać się nawet przed samym sobą, że coś nas bardzo zabolało lub że coś bardzo przeżyliśmy. Czasami bardzo bolesne doświadczenia, szczególnie z okresu wczesnego dzieciństwa zostają wręcz wyparte ze świadomości i w ogóle ich nie pamiętamy.

Prenatalny okres życia i poród

Ustawienia systemowe pokazują również, jak duży wpływ na nasze późniejsze życie ma prenatalny okres naszego życia, to czy byliśmy chcianym dzieckiem, jakie emocje przeżywała nasza matka, gdy była z nami w ciąży oraz jak przebiegał nasz poród. Te odkrycia potwierdzają też badania z zakresu psychologii prenatalnej. Brakuje natomiast przede wszystkim badań nad psychologicznymi konsekwencjami utraty bliźniaczego rodzeństwa we wczesnych stadiach ciąży, co zdarza się dużo częściej, niż dotychczas zakładano. 

Relacja z rodzicami w ustawieniach systemowych 

Wiele z trudności, których doświadczamy, ma swoje źródło w dzieciństwie, ale nie tylko w tym, czego nam zabrakło czy co nam się przydarzyło… Na temat rodziców napiszę osobny tekst, ponieważ to bardzo szeroko omawiany temat w ustawieniach Hellingera. Tu ograniczę się do wymienienia kilku zjawisk, które niekorzystnie na nas wpływają:

– przejęcie uczuć rodzica, np. złość matki na mężczyzn, jej poczucie bycia odrzuconą, lęk ojca o stan finansów, tęsknota za śmiercią i wiele innych;

– wchodzenie w rolę opiekuna rodzica – bycie jego powiernikiem, pouczanie go, wtrącanie się do związku rodziców, czucie się odpowiedzialnym za to, żeby rodzic dobrze się czuł;

– odrzucenie rodzica – gdy odrzucamy jednego z rodziców, odrzucamy też część siebie; ciekawym mechanizmem jest tu to, że im bardziej odrzucamy rodzica, tym większe mamy szanse, że staniemy się taki jak on…;

– idealizowanie rodziców – nie ma idealnych rodziców, a psychika małego dziecka jest niewyobrażalnie wrażliwa; osoby, które idealizują swoich rodziców mają silne mechanizmy obronne i same przed sobą nie przyznają się do tego, że czegoś im brakowało lub coś je obciążało w relacji z rodzicami.

Losy naszych przodków a skrypty w naszym życiu 

Bert Hellinger zauważył to, co również wielu z nas obserwuje w swoim życiu. Pewne schematy w określonych sytuacjach się powtarzają. Część naszych zachowań, a nawet wydawałoby się niezależne od nas wydarzenia, układają się w pewien skrypt (pojęcie z zakresu analizy transakcyjnej, oznaczające plan/schemat życia człowieka). Często bardzo podobne schematy funkcjonowania można odnaleźć w historiach życia kilku członków danej rodziny w różnych pokoleniach. Dzieje się tak, gdy jakaś osoba doświadczyła czegoś bardzo trudnego, ale nikt nigdy się o tym nie dowiedział, a ona nie przeżyła w pełni swoich uczuć i nie zaakceptowała tego, co się wydarzyło. Takie silne, tłumione emocje są potężnym ładunkiem energetycznym i ta energia gdzieś zostaje w systemie rodzinnym.

Dziś są już naukowe badania, które potwierdzają dziedziczenie traum, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Znacząca z punktu widzenia ustawień hellingerowskich może być każda trudna historia, w szczególności: choroba, wypadek, przedwczesna śmierć, poronione lub abortowane dziecko, niepełnosprawność fizyczna lub intelektualna, uzależnienie, czyn karalny, nieszczęśliwa miłość, zerwane zaręczyny, zdrada, udział w wojnie, pobyt w obozie koncentracyjnym, przesiedlenie, bieda… Bardzo silne działanie mają tajemnice, np., to, że komuś nie powiedziano, że ktoś inny jest jego ojcem…

Odrzuceni i zapomniani w ustawieniach Hellingera 

Ustawienia systemowe pokazują, że szczególne miejsce w danym systemie rodzinnym zajmują osoby, które zostały w nim odrzucone lub zapomniane. Są to osoby potępiane z powodu ich stylu życia, osoby, które wydziedziczono, mówiono o nich, że już nie należą do rodziny lub nie mówiono o nich wcale. Tu przynależą też zachowane w tajemnicy poronienia i aborcje, po których rodzice nie przeżyli żałoby.

Każdy, kto rodzi się w danej rodzinie, ma niezbywalne prawo do niej należeć. Jeśli odmówi mu się tego prawa, to taka osoba zapisuje się w pamięci systemu w sposób szczególny i nowe osoby, które rodzą się w tym systemie rodzinnym, mogą przejąć cechy i uczucia tych zapomnianych oraz wykluczonych osób.

Prawa i porządki w ustawieniach systemowych

Relacje i związki między ludźmi rządzą się pewnymi prawami i obowiązują w nich określone zasady. Np.:

– w związku kobiety i mężczyzny powinna być określona równowaga w dawaniu i braniu, gdy dajemy za dużo, szkodzimy relacji;

– dziecko, które wywyższa się ponad rodzica i czuje się od niego lepsze, bardzo sobie szkodzi (nawet jeśli rodzic był np. alkoholikiem);

– żeby firma dobrze funkcjonowała, powinna służyć klientom i ta służba powinna być ważna dla właściciela.

Tych porządków jest bardzo dużo (więcej opiszę w innym tekście). One nie są wymyślone przez Berta Hellingera, one po prostu zawsze istniały w relacjach międzyludzkich – każdy, kto je pozna i będzie obserwował w swoim życiu, może się przekonać, że naprawę działają.

Karma i reinkarnacja a ustawienia hellingerowskie

Część ustawiających, w tym sama Sophie Hellinger (żona Hellingera), prowadzi teraz ustawienia karmiczne, które pokazują, że niektóre nasze problemy to bolesne doświadczenia i nierozwiązane sprawy z naszych poprzednich żyć. Rozumiem jednak, że nie każdy jest otwarty na ten poziom pracy.

Relacja z samym sobą – nawykowe reagowanie, błędy w myśleniu, ukryte przekonania

Czasem ustawienia Hellingera pokazują też, że przyczyn nie trzeba szukać tak daleko. Widziałam np. ustawienie, w którym źródłem problemu było to, że klientka chciała być idealna i nie akceptowała swojej ciemnej strony, którą każdy z nas ma. Często jest to też brak pokory i nieakceptowanie rzeczywistości, np., gdy chcemy podjąć decyzję za kogoś, choćby taką, żeby tej osobie chciało się żyć lub rozwijać, podczas gdy ona nie chce. Kolejnym problemem może być przywiązanie do określonego scenariusza – powinno być tak, ta osoba powinna się zachowywać i czuć tak, jednak w rzeczywistości dana osoba może nie chcieć lub nie potrafić zachowywać się w określony sposób.

Możemy też mieć wiele głęboko ukrytych w sobie przekonań (mogą być tak ukryte, że w ogóle ich nie widzimy), które sabotują nasze szczęście, np. nie zasługuję na miłość, jestem złym człowiekiem, nigdy nic mi się w życiu nie udaje. Innym razem zakochujemy się i zaczynamy żyć życiem innej osoby, poświęcać zbyt dużo czasu i energii związkowi, zapominając o sobie (częściej występuje u kobiet). Podobnie można całą swoją energię przelać na pracę i ignorować inne swoje potrzeby.

Czasem do trudnych sytuacji prowadzi po prostu brak szczerej komunikacji lub egoizm, gdy zajmujemy się tylko swoimi uczuciami i nie staramy się zrozumieć drugiej osoby. Mamy też wiele nawyków i przyzwyczajeń, niektóre z nich mogą utrudniać rozwijanie głębokich relacji z ludźmi i trzeba włożyć trochę świadomego wysiłku, żeby nauczyć się reagować i zachowywać inaczej.

Co jest ze mną nie tak? A może nie ze mną…

Nie zawsze problem jest w nas. Rodziców nie możemy zmienić i prędzej czy później warto się pogodzić z tym, jacy są – przynajmniej w swoim sercu, bo fizycznie można trochę się oddalić. Wiele innych sytuacji możemy jednak zmienić. Jeśli męczymy się w swojej pracy, to może to nie jest właściwa praca dla nas. Jeśli partner źle nas traktuje, to może należy zakończyć znajomość. Gdy nie lubimy miasta, w którym mieszkamy, to może trzeba się przeprowadzić…

Nie pytaj więc „Co jest ze mną nie tak?” i nie obwiniaj siebie za to jaki jesteś. Zamiast tego poszukaj przyczyn i spróbuj siebie zrozumieć. 

Przeczytaj też o tym jak wydarza się zmiana: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-wybrac-terapeute/

Artykuł Co jest ze mną nie tak? Przyczyny naszych problemów pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

KIM JEST MOJA MATKA? – RELACJA Z MATKĄ 

Co wiem o swojej mamie?
Czy wiem, jak wyglądało jej dzieciństwo?
Jakimi ludźmi byli moi dziadkowie – jej rodzice?
Dostała dużo ciepła od swoich rodziców czy może nikt jej nie brał na kolana?
W jej domu rodzinnym było biednie czy bogato?
Miała ładne ubrania czy stare i znoszone?
Jaką uczennicą w szkole była moja mama?
Cichą myszką czy klasową gwiazdą?
Wzorową uczennicą czy tą, która niczego nie rozumie?
Jakie marzenia i ambicje miała moja mama?
Ile z nich się spełniło?

Czy mój tata jest mężczyzną jej życia?
Patrzy na niego z podziwem, obojętnością czy pogardą?
Czy moja mama czekała i cieszyła się na mnie?
A może byłam/byłem ciężarem, wpadką, stresem?
Jak czuła się moja mama, gdy mnie wychowywała?
Czy miała wsparcie ze strony taty i innych osób?
Czy to był szczęśliwy okres w jej życiu?
Jaką mamą była w okresie mojego dojrzewania?
Pełną lęku i nadopiekuńczą i czy pełną zaufania i szacunku do mnie?

Czy moja mama jest dziś szczęśliwa i spełniona?
Jest dobra dla samej siebie czy pełna kompleksów i wątpliwości?
Wiem, że mnie kocha czy mam wątpliwości?
Kim dziś jest moja mama?
Podziwiam ją czy się jej wstydzę?
Chcę być taka/taki jak ona czy kimś zupełnie innym?
Czy widzę ją w sobie?
Widzę, w czym jestem podobna/podobny?
Rozpoznaję w sobie jej ból i lęki…
Rozpoznaję to, co w sobie cenię po mamie…

Ta kobieta to część mojej tożsamości…
Ona i jej historia zawsze będą częścią mnie.
Zgadzam się na nią.
„Tak, mamo, od Ciebie pochodzę”
Moja historia zadecydowała o mojej wyjątkowości…
Jestem tym, kim jestem, bo tak zaczęło się moje życie…

przeczytaj też o relacji z rodzicami w kontekście ustawień hellingerowskich:

https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/relacje-z-rodzicami/

Artykuł Relacja z matką pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

MIŁOŚĆ I ZWIĄZKI – SPEŁNIONA MIŁOŚĆ WG HELLINGERA

Miłość i nasze związki miłosne są dla nas bardzo ważne. Często relacja z partnerem ma bardzo duży wpływ na to w jakim stopniu czujemy się szczęśliwi i spełnieni. Zazwyczaj to właśnie w związku przeżywamy najpiękniejsze oraz najtrudniejsze emocje. Partner staje się dla nas jedną z najważniejszych osób w naszym życiu, a „najsilniejsze emocje są zarezerwowane dla najbliższych”. Zarówno wiele badań psychologicznych, jak i zdrowy rozsądek, podpowiadają, że człowiek ma w sobie głęboką, niezbywalną potrzebę bycia w relacji z drugim człowiekiem.

Związek oczami Berta Hellingera

Bert Hellinger pisze o tym tak: „Związek kobiety i mężczyzny jest spełnieniem życia. Dziecko, a potem młody chłopiec i młoda dziewczyna rozwijają się do związku z partnerem. To jest cel. Niektórzy rozwijają się, żywiąc wielkie oczekiwania względem związku. Te wysokie oczekiwania są uzasadnione. Albowiem związek, jeśli się uda, jest apogeum, najwyższym punktem życia. W tym kierunku wszystko się rozwija”. Z punktu widzenia biologii i zadania przekazania życia dalej na pewno wszyscy się z tym zgodzimy. Z punktu widzenia realizacji potencjału człowieka w zachodnim społeczeństwie wypowiedź ta może natrafić na pewien opór. Wiele osób powie: „Nie trzeba być w związku, żeby być szczęśliwym”.

Co to znaczy być szczęśliwym?

Badanie poczucia szczęścia człowieka nie jest łatwe. Po pierwsze trudno jest zdefiniować, co to znaczy „być szczęśliwym”. Różne definicje szczęścia biorą pod uwagę takie zamienne jak: najczęściej odczuwane emocje, ocena poznawcza, czyli to czy ktoś uważa sam siebie za szczęśliwego oraz ocena funkcjonowania, czyli zadowolenie z różnych aspektów i sfer swojego życia. Po drugie badania takie prowadzi się zazwyczaj w oparciu o subiektywne oceny i wypowiedzi osób badanych. Ludzie dokonują ocen na podstawie posiadanych danych (np. swoich doświadczeń z przeszłości), robią to w określonym kontekście (np. porównując się do innych), przeżywają emocje o różnej intensywności, mają różne systemy wartości – nie ma żadnej pewności co do tego czy dwie osoby, które mówią „jesteśmy bardzo szczęśliwe” są tak samo szczęśliwe i co dokładnie mają na myśli. Możliwe, że ktoś, kto nigdy nie był w dobrze funkcjonującym związku i nie doświadczył w nim szczęścia oraz spełnienia, nawet nie wie o tym, że mógłby być szczęśliwy jeszcze bardziej. To tylko moja hipoteza.

Miłość i związki: Szansa na szczęście w miłości

Jakie warunki zatem z punktu widzenia ustawień systemowych powinny zostać spełnione, żeby pojawiła się szansa na szczęście w miłości? Po pierwsze bardziej atrakcyjne dla mężczyzn i lepiej funkcjonujące w związkach z nimi są kobiety, które kochają i szanują swoje matki. Podobnie kobiety odbierają jako bardziej atrakcyjnych mężczyzn, którzy są we własnym sercu w zgodzie ze swoimi ojcami. Osoby, które odrzucają rodzica tej samej płci, mają mniej rozwinięte właściwości przypisywane tej płci i wybierają podobnych partnerów, czyli np. kobieta, która ma w sobie dużo męskiej energii, wybiera mężczyznę, który ma bardzo rozwinięte właściwości żeńskie – w ten sposób się uzupełniają. Kobieta i mężczyzna najczęściej nie czują się spełnieni w takim związku, choć może on trwać bardzo długo.

Zdolność do bycia w relacji

Wiele osób, często sobie tego nie uświadamiając, wcale nie chce lub nie może emocjonalnie angażować się w relację z drugą osobą.  Dużo mówi się o wolności „od czegoś”, ale jest też wolność „do czegoś”, czyli w tym przypadku taka, że ma się psychiczny nadmiar, żeby dzielić z kimś swoje życie. Jeśli chcemy z kimś nawiązać głęboką relację, musimy się przed tą osobą otworzyć – pokazać jej się nago, nie tylko fizycznie, ale też psychicznie oraz narazić się na odrzucenie. Musimy też sobie pozwolić czuć, otworzyć się emocjonalnie i zaryzykować, że to nie zostanie w pełni odwzajemnione. To wymaga odwagi. Osoby, które nie przepracowały traum ze swojego dzieciństwa oraz tych przejętych od przodków, najczęściej takiej odwagi nie mają. Odrzucenie lub porzucenie oznaczałoby dla nich zbyt duży ból…

Hellinger mówi, że wejście w związek partnerski jest w pewnym sensie przejściem od dzieciństwa i młodości do dorosłości oraz że dopiero kobieta, która ma partnera, staje się w pełni kobietą, a mężczyzna, który ma partnerkę, staje się w pełni mężczyzną.

Miłość dojrzała a stan zakochania

Wiele związków zaczyna się od zakochania, które polega na idealizacji: dostrzegamy tylko pozytywne cechy partnera. Naszym pierwszym wzorcem relacji jest relacja z matką. Do około ósmego miesiąca życia nawet nie wiedzieliśmy, że jesteśmy odrębną istotą. Matka była dla nas całym światem, wszystkim, co znaliśmy i wszystkim czego pragnęliśmy. Z czasem nasza matka okazała się być kimś, kto jest na zewnątrz, kimś kogo nie możemy mieć na wyłączność, kimś kto może odejść, czyli kimś kto nie jest idealny…

Jednak tęsknota za taką totalną bliskością w nas pozostała. Szczególnie wczesne, młodzieńcze zakochania są oparte na nieuświadomionym poczuciu, że wreszcie znalazło się idealną matkę, która zaspokoi wszystkie nasze potrzeby. To oczywiście okazuje się w pewnym momencie niemożliwe i ponownie doznajemy bolesnego rozczarowania. Dojrzały człowiek po okresie zakochania jest w stanie przejść do tzw. 'miłości od drugiego wejrzenia’, niedojrzały kończy relacje i zmienia partnerów wraz z ustaniem fazy zakochania (podobno może ona trwać do 3 lat).

Bert Hellinger uważa, że właśnie to, co zaczyna się po tym, jak zakochanie minie jest miłością. Dopiero wtedy widzimy człowieka takim, jaki on jest – z jego wadami i zaletami. „To, co doskonałe, nie jest dla nas pociągające. Spoczywa w sobie, z dala od normalnego życia. Kochać można tylko niedoskonałe. Do wzrostu pobudza nie to, co doskonałe, lecz tylko to, co niedoskonałe” – pisze autor. Nasz partner nie jest i nie będzie idealny – to jest piękne i stanowi o jego wyjątkowości.

Zgoda na partnera takiego, jakim on jest

Dlatego w ustawieniach systemowych jednym z pierwszych warunków szczęśliwej relacji jest zgoda na partnera dokładnie takiego, jakim jest. Przyjęcie go do serca takim, bez prób zmieniania. Wewnętrzne powiedzenie mu: „tak, widzę jaki jesteś i takiego Cię chcę”. Brzmi prosto i logicznie. Jednak w praktyce jest to bardzo trudne, szczególnie dla kobiet.

My, kobiety, z racji tego, że mamy bardziej rozwiniętą intuicję oraz większy wgląd w emocje, często czujemy się lepsze i chciałybyśmy, żeby mężczyzna stał się podobny do nas (w rzeczywistości tylko nam się tak wydaje i na głębszym poziomie wcale tego nie chcemy). Dodatkowo zdarza nam się kierować swoje opiekuńcze instynkty zamiast na dziecko, w kierunku mężczyzny. Jeśli do tego dojdzie jeszcze chęć wychowywania go, sytuacja staje się coraz mniej atrakcyjna dla mężczyzny. W drugą stronę oczywiście też to działa – mężczyźni również często chcą zmienić swoje partnerki w jakiś sposób.

Różnice między kobietami i mężczyznami

Mężczyzna i kobieta różnią się od siebie nie tylko ze względu na swoją płeć i związane z nią właściwości, ale również z tego powodu, że wychowali się w różnych rodzinach i otrzymali w nich odmienne systemy wartości oraz wzorce relacji. Nawet jeśli nam się wydaje, że kiedyś się zbuntowaliśmy i odrzuciliśmy wzorce z domu rodzinnego, to w rzeczywistości są one o wiele silniejsze i głębiej zakorzenione niż jesteśmy w stanie to dostrzec. Dlatego mężczyzna i kobieta muszą nauczyć się żyć ze sobą, głęboko szanując swoją odmienność.

Szanowanie pochodzenia partnera

W czasie ustawień systemowych można zaobserwować jak silnie każdy człowiek jest związany ze swoimi rodzicami, nawet jeśli myśli, że jest wręcz odwrotnie. Człowiek w pewnym sensie powstał ze swoich rodziców, spędził z nimi bardzo ważną część swojego życia i wiele z tego, kim jest, pochodzi od nich. Dlatego partnera należy przyjąć razem z jego rodzicami i innymi przodkami oraz wewnętrznie im podziękować za to, że przekazali życie dalej. Jeśli nie szanujemy lub odrzucamy, któregoś z rodziców partnera, to niszczymy relację z nim.

Równowaga między dawaniem i braniem w miłości

Następnym warunkiem udanego związku, który zauważył Bert Hellinger jest równowaga między dawaniem i braniem. Bycie w związku zaczyna się od świadomego lub nieuświadomionego uznania, że się partnera chce i potrzebuje oraz że ta druga osoba ma coś, czego my nie mamy, a my mamy coś, co możemy i chcemy jej dać. Relacje z innymi ludźmi z psychologicznego punktu widzenia są nam niezbędne, a potrzeby fizycznej bliskości, seksualne oraz rodzicielskie, możemy zaspokoić właśnie dzięki związkowi miłosnemu.

Postawa typu: „jestem wolny i niczego od ciebie nie potrzebuję”, najczęściej oznacza, że dana osoba nie chce lub nie potrafi się wiązać. Hellinger pisze, że nie każdy wszystko może dać i nie każdy może wszystko wziąć. W związku należy to uszanować. Jeśli chcemy dać za dużo, a druga strona nie może tego przyjąć, to szkodzimy relacji. Jeśli nie chcemy nic przyjąć od partnera, to w pewnym sensie go odrzucamy.

W dobrze funkcjonującym związku istnieje swobodna wymiana w „dobrym” (może też być w „złym”), partnerzy wymieniają się pozytywnymi rzeczami na różnych płaszczyznach. „Najwyższą rzeczą, jaką można podarować partnerowi, jest szacunek i uznanie” – pisze Bert. Jeśli kochamy partnera, przyjmujemy od niego, a następnie oddajemy mu trochę więcej i wtedy on oddaje nam jeszcze więcej. W taki sposób ta wymiana powoli rośnie, dając obojgu poczucie szczęścia i spełnienia.

Mówimy wewnętrznie partnerowi TAK

Między kobietą a mężczyzną „kontakt zaczyna się od patrzenia. A mianowicie od przyjaznego patrzenia”. Potem zakochujemy się albo nie, mówimy partnerowi wewnętrznie TAK i obdarowujemy się wzajemnie swoim czasem, uwagą, troską, wzbogacamy kobiecymi i męskimi właściwościami, innym punktem widzenia i zwykłą obecnością… „Spełnienie miłości ma głębokie działanie w duszy: mężczyzna i kobieta zostają ze sobą nierozerwalnie związani. Nie są już wolni, nawet jeśliby tego chcieli”.

Neuhauser Johannes (red.), Miłość szczęśliwa. Terapia par Berta Hellingera, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2015

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też o porządkach miłości w ustawieniach systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-wybrac-partnera/

Zapraszam na mojego Facebooka: https://www.facebook.com/ustawieniasystemowe/

Artykuł Miłość i Związki, cz. 1 pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Każdy z nas urodził się w konkretnej rodzinie. Większość z nas spędziła też znaczną część życia w domu rodzinnym. Czy to, w której rodzinie przychodzimy na świat, jest dziełem przypadku? W buddyzmie mówi się, że związki karmiczne między dziećmi i rodzicami należą do jednych z najsilniejszych.

Głębokie więzi między członkami rodziny

W ustawieniach systemowych również wyraźnie widać, że między członkami danego systemu rodzinnego istnieją nie tylko więzy krwi, ale również głębokie więzi duchowe. Bert Hellinger mówi, że więź ta jest najsilniejsza między dziećmi i rodzicami, rodzeństwem oraz kobietą i mężczyzną w związku miłosnym. Szczególnie silna więź tworzy się między mężczyzną i kobietą, jeśli wspólnie stają się rodzicami. Więź ta  powstaje również wtedy, jeśli dziecko się nie narodziło lub zostało poczęte w wyniku przemocy seksualnej.


Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Więź jest rodzajem pierwotnej miłości, przywiązania i wierności. Jest ona niezależna od świadomych uczuć. W wyniku istnienia więzi to, co dzieje się z jednym członkiem rodu, nie jest obojętne dla pozostałych. Dziecko jest związane z rodzicami bez względu na to, kim są i jak wobec niego postępują, oraz pragnie (nieświadomie) dzielić los rodziny, jakikolwiek by on nie był”. Co ciekawe istnienie tych więzi jest niezależne od przeżywanych uczuć i emocji, np. można nienawidzić własnego rodzica lub małżonka, ale to nie osłabia więzi, te więzi zawsze będą istniały.







W ustawieniach systemowych można doświadczyć tego, że rodzina jest fascynującym systemem, w którym wszyscy są ze sobą powiązani i mają na siebie wpływ, nawet jeśli nigdy się nie poznali. Jest to system, który m.in. przechowuje informacje na temat przodków oraz przekazuje je kolejnym pokoleniom. Wydarza się to zazwyczaj w taki sposób, że w pewnym sensie powtarzamy los naszych przodków: odtwarzamy ich sposób życia, zachowania, czujemy, to co oni kiedyś czuli, a nawet przydarzają nam się te same rzeczy, które wydają się być zdarzeniami losowymi.

Wyrównanie w systemie rodzinnym

Najpierw opiszę jakie wydarzenia i sytuacje z punktu widzenia ustawień systemowych mogą doprowadzić to tego, że w systemie rodzinnym powstanie taka potrzeba wyrównania lub ujawnienia prawdy na jakiś temat w kolejnych pokoleniach.

System rodzinny – tajemnice

Na system rodzinny zazwyczaj mocno działają ważne tajemnice: wydarzenia, które były związane z silnymi emocjami i cierpieniem naszych przodków oraz zostały ukryte. Mogą to być np. przeżycia z czasów wojny. Zdarzeniem, którego wpływ utrzymuje się nawet przez wiele pokoleń, jest morderstwo w obrębie rodziny. Często powoduje ono objawy schizofreniczne u potomków sprawcy i ofiary. Znaczenie mają również dzieci, które zostały poronione lub abortowane. Utrata dziecka, która często nie jest traktowana z należnym temu szacunkiem, ma bardzo silny wpływ na rodziców, młodsze rodzeństwo tego dziecka, a nawet na osoby w kolejnych pokoleniach.


Ogólnie można powiedzieć, że większość czynów prawnie zakazanych ma wpływ na system rodzinny, czyli np.: przemoc fizyczna i psychiczna, przywłaszczenie sobie cudzego mienia i inne czyny, poprzez które zostają naruszone czyjeś prawa i dobrostan psychofizyczny. Duże znaczenie mają nawet takie sytuacje jak: zerwanie zaręczyn, zlekceważenie czyjejś miłości, rozdzielenie kochającej się pary, zatajenie informacji o biologicznych rodzicach lub odebranie praw rodzicielskich.

Odrzuceni członkowie rodziny

Warto też przypomnieć sobie kto w naszej rodzinie był: odrzucony, nieszanowany, wyśmiewany, poniżany lub miał jakiś ciężki los, np. był alkoholikiem, przestępcą, popełnił samobójstwo… Właśnie z tymi osobami z rodziny możemy być związani, nawet jeśli nigdy ich nie poznaliśmy. Ogólnie można powiedzieć, że w ustawieniach systemowych odkrywamy te sytuacje, w których ktoś w jakiś sposób skrzywdził naszych przodków lub te, w których to oni przyczynili się do czyjegoś cierpienia. Czasem jest to też cierpienie, które zostało spowodowane przez zdarzenia losowe i nie zostało przez naszych przodków przyjęte, w pełni przeżyte i zaakceptowane.

Kto należy do rodzinnego systemu

Teraz postaram się wymienić wszystkie osoby, które według ustawień systemowych należą do naszego systemu. To  z nimi jesteśmy zawiązani i możemy być z nimi zidentyfikowani lub w jakiś sposób uwikłani w ich los.


W pierwszej kolejności jesteśmy bardzo silnie związani z naszymi biologicznymi rodzicami. Już nowo narodzone dziecko czuje, co przeżywają jego rodzice i często chce ich jakoś w tym wesprzeć. Dzieci rodziców, którzy noszą w sobie silne, nierozwiązane konflikty i są obciążeni systemowo, mogą np. bardzo dużo płakać lub chorować. Silny związek mamy również z naszym rodzeństwem, także przyrodnim oraz z tym, które zostało usunięte, poronione lub urodziło się nieżywe.


W dalszej kolejności do naszego systemu należą bracia i siostry (też przyrodni, nienarodzeni, wcześnie zmarli) naszych rodziców. Natomiast ich partnerzy i dzieci już nie. Silny związek mamy także z naszymi dziadkami. Z ich rodzeństwem natomiast bardzo rzadko, tylko w przypadkach, gdy mieli oni jakiś szczególnie ciężki los. Czasem jesteśmy też związani z pradziadkami lub jeszcze wcześniejszymi generacjami, ale tylko wtedy, gdy wydarzyło się w ich życiu coś naprawdę trudnego lub jeśli coś jest przekazywane z pokolenia na pokolenie, jak np. międzypokoleniowa złość kobiet na mężczyzn w danym rodzie.

Inne osoby połączone z rodziną 

Są to tzw. więzy krwi. Możemy jednak też być połączeni z innymi osobami, które miały silny związek z naszymi przodkami. Są to np. wszyscy ci, którzy zrobili miejsce i dzięki temu nasza rodzina mogła powstać. Takimi osobami są partnerzy, których mieli nasi rodzice i dziadkowie zanim się ze sobą związali. W ustawieniach systemowych często możemy zaobserwować, że jeśli były partner nie został potraktowany sprawiedliwie, a jego uczucia uszanowane, to jedno z dzieci poczętych z nowym partnerem, przypomina tego poprzedniego – żyjąc tak jak on, powtarzając jego zachowania i odczuwając jego uczucia.


Inną sytuacją, w której osoby niespokrewnione stają się częścią danego systemu rodzinnego, jest tzw. wspólny los. Dotyczy to zdarzeń, które najczęściej wiążą się z silnymi emocjami i poważnymi konsekwencjami, jak np. wszędzie tam, gdzie pojawia się relacja sprawca – ofiara. Np., jeśli nasz dziadek spowodował wypadek, w którym ktoś stracił życie i miał bardzo silne poczucie winy z tego powodu, które nosił w sobie całe życie, my też możemy odczuwać nieuzasadnione z naszego punktu widzenia poczucie winy.


Z systemem rodzinnym mogą też być połączone osoby, które zrobiły dla niego coś dobrego, którym członkowie systemu wyrządzili jakąś krzywdę oraz ci, dzięki którym system coś zyskał lub stracił. Mogą to być np. pracownicy firmy rodzinnej, osoby związane z majątkiem i materialnym zabezpieczeniem rodziny.

Związki, które tworzymy sami

Wymienione do tej pory związki wynikają z tego, w jakiej rodzinie się urodziliśmy. Kolejne relacje tworzymy sami w toku naszego życia, wchodząc w związki partnerskie, powołując do życia dzieci oraz w interakcjach z innymi ludźmi, szczególnie tam, gdzie pojawia się jakiś rodzaj wymiany, niesprawiedliwości lub trudne zdarzenia losowe.

Dlaczego warto poznać losy swoich przodków

Ogólnie więc, z teorii i praktyki ustawień systemowych wynika, że im bardziej świadomie przeżyjemy nasze życie, im więcej znajdziemy w sobie odwagi, żeby rozwiązać własne konflikty, przepracować trudne przeżycia i emocje, tym mniej przekażemy obciążeń naszym potomkom.


Większość ludzi jednak jest tak silnie zdeterminowana przez wpływy swoich uwarunkowań karmicznych i systemowych, że ma bardzo małą świadomość tego, co nimi rzeczywiście kieruje oraz ograniczoną wolność decydowania o swoim zachowaniu i reakcjach. Nawet jeśli wydaje nam się, że podejmujemy decyzje i zachowujemy się tak, jak chcemy, to jednak działamy pod wpływem wielu swoich przekonań (często nieuświadomionych) oraz uczuć i emocji. Poznanie swojej rodziny i losu przodków oraz odkrycie tego, z czym jesteśmy związani w naszym systemie rodzinnym, może pomóc nam zrozumieć samych siebie, odnaleźć własną tożsamość oraz uzyskać więcej wolności w decydowaniu o sobie i swoim życiu.
















Źródła:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też post o relacji z rodzicami z punktu widzenia ustawień hellingerowskich: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/relacje-z-rodzicami/

Artykuł Jak działa nasz system rodzinny i kto do niego należy? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

PORZĄDKI MIŁOŚCI WG BERTA HELLINGERA

Co ma porządek do miłości?

Porządek raczej nikomu nie kojarzy się z miłością. Bert Hellinger w tym kontekście zwrócił uwagę na polskie słowo „ład”, które oznacza porządek, a jednocześnie od niego wywodzi się przymiotnik „ładny”. O porządku Hellinger pisze tak: „Wiele problemów powstaje, ponieważ człowiek sądzi, że mógłby za pomocą przemyśleń, wysiłku lub miłości (…) przezwyciężyć porządek. Jednak porządek jest nam dany i nie da się go zastąpić miłością. To iluzja. Trzeba wrócić do porządku, do prawdy. Dopiero tam znajdziemy rozwiązanie”.

Może przypadki nie istnieją

Czasem myślimy, że niektóre rzeczy w życiu zależą od przypadku, że chaotyczni ludzie są bardziej rozluźnieni, a obsesyjne zakochanie się jest miłością. Być może jednak wcale nie ma czegoś takiego jak przypadek i wszystko ma swój sens oraz swoją przyczynę. Być może człowiek, który ma wewnątrz siebie harmonię i porządek, kreuje podobne jakości na zewnątrz. Natomiast prawdziwa miłość jest jasna, spokojna i silna oraz niewiele ma wspólnego ze stanem zakochania się, w którym idealizujemy drugą osobę (najczęściej projektując na nią swoje uczucia wobec jednego z rodziców z okresu dzieciństwa).

Porządki miłości: ślepa miłość prowadzi na manowce

Praktyka ustawień pokazuje, że miłość np. między mężczyzną a kobietą może się udać tylko wtedy, jeśli zostaną spełnione określone warunki i uszanowane pewne zasady. Sama miłość to za mało, żeby stworzyć szczęśliwy, dobrze funkcjonujący związek. Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Miłość udaje się tylko wtedy, gdy znamy jej porządki. Ślepa, bezwiedna miłość nie zna tych porządków i często prowadzi na manowce. Ale jeśli miłość zna te porządki i je respektuje, sprowadza to, za czym tak tęsknimy. Ma wtedy zarówno dla nas, jak i dla ludzi z naszego otoczenia dobroczynne i uzdrawiające działanie”.

Hellinger wyróżnia dwa podstawowe porządki miłości w relacjach międzyludzkich: równe prawo do przynależności oraz prawo hierarchii tego, co było wcześniej i później.

Równe prawo do przynależności – porządek Berta Hellingera

Równe prawo do przynależności ma znaczenie szczególnie w ramach systemu rodzinnego. Każdy człowiek rodzi się w określonej rodzinie i ma prawo bycia członkiem tej rodziny, które nie może mu zostać odebrane. Nikt nie może i nie powinien próbować tego zmieniać – ani samo dziecko, ani jego rodzice, ani żadna inna osoba. Nie można tego zmienić, bo taka jest natura rzeczywistości. Można np. oddać dziecko do adopcji, ale to nie sprawi, że rodzice adopcyjni staną się rodzicami tego dziecka. Między członkami danej rodziny istnieją bardzo silne więzi, nawet jeśli oni się ze sobą nigdy nie spotkali.

Prawdopodobnie dlatego system rodzinny nie toleruje sytuacji, w której jakikolwiek członek rodziny mógłby zostać zapomniany, wykluczony, odrzucony, ukryty… Taką osobą może być np. utracone w czasie ciąży dziecko, o którym nikt nie pamięta, biologiczny ojciec dziecka, o którego istnieniu nikt nie wie lub osoba, którą uznano za niegodną bycia w rodzinie, ponieważ zrobiła coś, czego rodzina nie zaakceptowała. W takich przypadkach system będzie sam z siebie dążył do tego, żeby taka wykluczona osoba wróciła i została przyjęta z powrotem do rodziny. Brak tej osoby będzie miał wpływ na wiele osób w tym systemie, choć zazwyczaj nie będą one tego świadome.

Często taka zapomniana lub odrzucona osoba nie może już wrócić, ponieważ np. nie żyje. Co wtedy się dzieje? Ktoś młodszy z rodziny, czasem w następnym pokoleniu, innym razem dopiero w kolejnym, zaczyna reprezentować taką osobę – zachowuje się tak jak ona i przeżywa podobne rzeczy. W ustawieniach systemowych nazywamy to uwikłaniem w czyjś los. Wielu z nas zna rodziny, w których pewien „problem“ pojawia się w kolejnych pokoleniach. Przyczyną tego może być właśnie odmówienie komuś przynależności we wcześniejszych generacjach.

Prawo hierarchii – porządek Berta Hellingera

Drugim podstawowym porządkiem miłości w relacjach międzyludzkich jest prawo hierarchii tego, co było wcześniej i tego, co było później. „Byt jest definiowany przez czas i uzyskuje rangę dzięki czasowi. Czas nadaje bytowi strukturę. Kto był w jakimś systemie wcześniej, ten ma pierwszeństwo przed kimś, kto przyszedł później” – pisze Hellinger. Ten, kto był pierwszy, ma więcej praw, ponieważ w pewnym sensie jest ważniejszy. Przejawia się to np. w tym, że rodzice mają pierwszeństwo przed dziećmi, a dziecko pierworodne przed kolejnym dzieckiem. To nadaje pewną strukturę rodzinie i określa miejsce każdego jej członka. Wszystko jest dobrze, jeśli nikt nie próbuje występować przeciwko tym zasadom. Problemy zaczynają się np. wtedy, gdy rodzice traktują dzieci jako ważniejsze od własnego związku lub młodsze dziecko chce być głównym spadkobiercą.

Co ciekawe, porządek ten działa również w organizacjach i życiu zawodowym. Ci, co byli wcześniej mają pierwszeństwo i więcej praw. Większość osób intuicyjnie o tym wie. Inni będą musieli stracić dużo energii i walczyć z wiatrakami, zanim to zrozumieją. Jeśli jesteś nowym pracownikiem, chcesz utrzymać swoją pracę oraz mieć dobre relacje z przełożonymi i współpracownikami, to patrz na wszystko, co już tam powstało z szacunkiem. Za tym, że twoje nowe miejsce pracy istnieje, stoi ciężka praca wielu osób. Dlatego nie zaczynaj od krytykowania i zmieniania wszystkiego, co ci się nie podoba. Najpierw doceń i podziękuj, choćby tylko wewnętrznie, dopiero potem, z dużym szacunkiem dla wszystkich tam obecnych i tych, którzy byli przed nimi, wolno i stosunkowo cicho mów o swoich pomysłach.

Przywracanie porządku w ustawieniach systemowych

W ustawieniach systemowych w głównej mierze zajmujemy się przywracaniem porządku w różnych systemach, przede wszystkim w systemach rodzinnych, ale też w innych grupach. Co w pierwszej kolejności ten porządek przywraca? Zobaczenie i uznanie prawdy. Praktyka ustawień pokazuje, że uwikłania i cierpienie ludzkie, wynikają głównie z braku kontaktu z prawdą.

Kiedy obraz rzeczywistości jest zaburzony

Prawdziwy obraz rzeczywistości może zostać zaburzony na co najmniej dwa sposoby. Po pierwsze możemy nie mieć dostępu do pewnych informacji o sobie lub swoich przodkach, ponieważ nie zostały one nam ujawnione. W drugim przypadku mogliśmy sami wyprzeć pamięć o pewnych zdarzeniach, ponieważ były one dla nas zbyt bolesne. Tak dzieje się zazwyczaj w przypadku osób, które doświadczyły traumy. Zarówno w terapii traumy, jak i w ustawieniach systemowych, czynnikiem leczącym jest poznanie i przyjęcie prawdy na temat pewnych wydarzeń z przeszłości oraz spotkanie z uczuciami, które im towarzyszyły.

Porządki miłości: cena za życie w kłamstwie

System rodzinny, jak i nasza indywidualna psychika, działają w ten sposób, że nic nie ginie w nich jak w próżni. Wszystko ma swoje konsekwencje. Oczywiście możliwe jest świadome lub nieświadome życie w jakimś rodzaju kłamstwa, ale to zawsze ma swoją cenę. Zazwyczaj blokuje to pewne zasoby energii i uniemożliwia pełne, szczęśliwe życie.

Porządki miłości – źródła:

Hellinger Bert, Die Heilung. Gesund werden, gesund bleiben, Hellinger Publications 2011

Hellinger Bert, Erfolge im Leben/Beruf, Hellinger Publications 2011

Książka Berta Hellingera „Porządki miłości”:

https://www.czarnaowca.pl/kategorie/psychologia/porzadki-milosci,p1229273998

Przeczytaj więcej o ustawieniach hellingera i ich miejscu wśród metod terapeutycznych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/ustawienia-systemowe/

Artykuł Porządki miłości wg Berta Hellingera pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.