JAK WYBRAĆ TERAPEUTĘ

Intuicja i przeczucia

Ustawienia Hellingera rządzą się innymi prawami niż klasyczna psychoterapia. Tu oddajemy prowadzenie temu, co samo się pojawia. Także w wyborze terapeuty.

Oczywiście warto sprawdzić jakie wykształcenie ma terapeuta i czy skończył jakąś szkołę ustawień, ale radzę przede wszystkim słuchać własnej intuicji.

Tu ilość dyplomów oraz lat nauki niekoniecznie przekładają się na jakość. W ustawieniach systemowych liczy się przede wszystkim to, ile terapeuta miał odwagi w pracy z własnymi tematami. Tak naprawdę może on towarzyszyć tylko w tym, co miał odwagę zobaczyć sam u siebie.

Jeśli „ciągnie” Was do kogoś, ktoś wzbudza Wasze zaufanie lub jego nazwisko pojawia się we właściwym momencie, to posłuchajcie tego głosu intuicji, ponieważ może właśnie ten prowadzący pracował z Waszym tematem. Może właśnie ten terapeuta będzie mógł Was zaprowadzić do rodzica lub partnera, ponieważ ma określone właściwości. Może właśnie on pracuje w taki sposób i na takim poziomie problemu, który jest dla Was najlepszy na dany moment. Za jakiś czas lub w przypadku innego tematu może będzie to inna osoba.

Jak wybrać terapeutę?

USTAWIENIA HELLINGERA – CECHY DOBREGO TERAPEUTY:

Nie ocenia

Nie ocenia Was ani żadnej osoby z Waszego życia – nawet przestępcy, prostytutki czy alkoholika – to pierwsza i najważniejsza cecha w ustawieniach systemowych.

Nie bierze niczyjej strony

Nie staje tylko po Waszej stronie, ale pokazuje Wam, co wpłynęło lub wpływa na osoby z Waszego życia, żebyście mogli lepiej je zrozumieć oraz otworzyć się na więcej miłości i współczucia do tych osób.

Podąża za własną intuicją oraz tym, co pokazuje ustawienie

Terapeuta nie powinien przyjmować Waszego pomysłu na przyczynę problemu i rozwiązanie, ale podążać za własną intuicją i tym, co pokazuje się w czasie ustawienia. Dobry prowadzący odkłada na chwilę całą swoją wiedzę i otwiera się na to, że może się pojawić coś, o czym jeszcze nie słyszał i czego jeszcze nie widział.

Nie udaje wszystkowiedzącego i wszechmogącego

Prowadzący nie przyjmuje postawy wszystkowiedzącego i wszystkomogącego, nie mówi, że „na pewno Wam pomoże” – w ustawieniach wiele zależy od gotowości i odwagi klienta; tak naprawdę to Wy pracujecie, a terapeuta tylko Wam towarzyszy.

Nie wchodzi w rolę rodzica lub opiekuna

Terapeuta traktuje Was jak równego sobie, zamiast zachowywać się jak Wasz rodzic czy opiekun, nie stara się Wam zastąpić rodzica ani Was od siebie uzależnić, zamiast tego towarzyszy Wam na drodze do uzdrowienia relacji z rzeczywistym rodzicem i innymi osobami z Waszego życia oraz wzmacnia Waszą wiarę we własne siły.

Nie daje „złotych rad”

Prowadzący nie mówi Wam, co macie zrobić i nie daje Wam „złotych rad”, zamiast tego pomaga Wam zobaczyć pewną prawdę z Waszego życia psychicznego i pozwala Wam się z nią skonfrontować, co często ma samo w sobie uzdrawiające działanie.

Nie boi się nazywać rzeczy po imieniu

Dobry terapeuta nie boi się też nazywać rzeczy po imieniu, nawet jeśli czasem może to być szokujące.

Daje przestrzeń

Prowadzący powinien potrafić się wycofać i dać Wam przestrzeń, gdy przeżywacie jakieś emocje.

Zachęca do wyrażania uczuć

Nie będzie Was uspokajał i pocieszał, gdy płaczecie – odwrotnie zachęci Was do płakania i wyrażania złości. Jeśli cała sesja polegała tylko na rozmowie i nie zostały poruszone żadne Wasze uczucia, a terapeuta tylko Was słuchał i wspierał, to nie były to ustawienia hellingerowskie.

Nie zmusza do konfrontacji

Prowadzący ustawienie nie powinien Was też zmuszać do konfrontacji z określonymi tematami, jeśli nie czujecie się na to gotowi lub zachęcać do zmiany tam, gdzie tego nie chcecie.

Nie ma intencji pomagania

Najlepsi terapeuci ustawień systemowych nie mają nawet intencji „pomagania”, a raczej stworzenie przestrzeni, w której możecie sami zobaczyć części Waszej psychiki, relacji, życia, których do tej pory nie byliście świadomi.

Nie wyznacza terminu następnego ustawienia

Prowadzący ustawienie raczej nie powinien Wam proponować następnej sesji za tydzień, ponieważ nie zaleca się zbyt częstego korzystania z ustawień – na następne ustawienie powinniście się zgłosić wtedy, gdy poczujecie taką gotowość – u niektórych osób będzie to za kilka tygodni, u innych za kilka lat.

Źródła w temacie „Jak wybrać terapeutę”:

Hellinger, Sophie: Das eigene Glück: Grundlagen zum Familienstellen. Band 1, Bert Hellinger Publications GmbH & Co. KG 2018

Hellinger, Bert: Ordnungen des Helfens, Carl-Auer Systeme Verlag, Heidelberg 2004

Szkoła ustawień hellingerowskich działająca pod patronatem Berta Hellingera w Polsce, ustawienia w niej prowadzą jego bezpośredni uczniowie: https://szkolaustawien.pl/

Przeczytaj też post o możliwych przyczynach doświadczanych trudności z punktu ustawień systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/porzadki-milosci/

Artykuł Jak wybrać terapeutę ustawień systemowych? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

MIŁOŚĆ I ZWIĄZKI – SPEŁNIONA MIŁOŚĆ WG HELLINGERA

Miłość i nasze związki miłosne są dla nas bardzo ważne. Często relacja z partnerem ma bardzo duży wpływ na to w jakim stopniu czujemy się szczęśliwi i spełnieni. Zazwyczaj to właśnie w związku przeżywamy najpiękniejsze oraz najtrudniejsze emocje. Partner staje się dla nas jedną z najważniejszych osób w naszym życiu, a „najsilniejsze emocje są zarezerwowane dla najbliższych”. Zarówno wiele badań psychologicznych, jak i zdrowy rozsądek, podpowiadają, że człowiek ma w sobie głęboką, niezbywalną potrzebę bycia w relacji z drugim człowiekiem.

Związek oczami Berta Hellingera

Bert Hellinger pisze o tym tak: „Związek kobiety i mężczyzny jest spełnieniem życia. Dziecko, a potem młody chłopiec i młoda dziewczyna rozwijają się do związku z partnerem. To jest cel. Niektórzy rozwijają się, żywiąc wielkie oczekiwania względem związku. Te wysokie oczekiwania są uzasadnione. Albowiem związek, jeśli się uda, jest apogeum, najwyższym punktem życia. W tym kierunku wszystko się rozwija”. Z punktu widzenia biologii i zadania przekazania życia dalej na pewno wszyscy się z tym zgodzimy. Z punktu widzenia realizacji potencjału człowieka w zachodnim społeczeństwie wypowiedź ta może natrafić na pewien opór. Wiele osób powie: „Nie trzeba być w związku, żeby być szczęśliwym”.

Co to znaczy być szczęśliwym?

Badanie poczucia szczęścia człowieka nie jest łatwe. Po pierwsze trudno jest zdefiniować, co to znaczy „być szczęśliwym”. Różne definicje szczęścia biorą pod uwagę takie zamienne jak: najczęściej odczuwane emocje, ocena poznawcza, czyli to czy ktoś uważa sam siebie za szczęśliwego oraz ocena funkcjonowania, czyli zadowolenie z różnych aspektów i sfer swojego życia. Po drugie badania takie prowadzi się zazwyczaj w oparciu o subiektywne oceny i wypowiedzi osób badanych. Ludzie dokonują ocen na podstawie posiadanych danych (np. swoich doświadczeń z przeszłości), robią to w określonym kontekście (np. porównując się do innych), przeżywają emocje o różnej intensywności, mają różne systemy wartości – nie ma żadnej pewności co do tego czy dwie osoby, które mówią „jesteśmy bardzo szczęśliwe” są tak samo szczęśliwe i co dokładnie mają na myśli. Możliwe, że ktoś, kto nigdy nie był w dobrze funkcjonującym związku i nie doświadczył w nim szczęścia oraz spełnienia, nawet nie wie o tym, że mógłby być szczęśliwy jeszcze bardziej. To tylko moja hipoteza.

Miłość i związki: Szansa na szczęście w miłości

Jakie warunki zatem z punktu widzenia ustawień systemowych powinny zostać spełnione, żeby pojawiła się szansa na szczęście w miłości? Po pierwsze bardziej atrakcyjne dla mężczyzn i lepiej funkcjonujące w związkach z nimi są kobiety, które kochają i szanują swoje matki. Podobnie kobiety odbierają jako bardziej atrakcyjnych mężczyzn, którzy są we własnym sercu w zgodzie ze swoimi ojcami. Osoby, które odrzucają rodzica tej samej płci, mają mniej rozwinięte właściwości przypisywane tej płci i wybierają podobnych partnerów, czyli np. kobieta, która ma w sobie dużo męskiej energii, wybiera mężczyznę, który ma bardzo rozwinięte właściwości żeńskie – w ten sposób się uzupełniają. Kobieta i mężczyzna najczęściej nie czują się spełnieni w takim związku, choć może on trwać bardzo długo.

Zdolność do bycia w relacji

Wiele osób, często sobie tego nie uświadamiając, wcale nie chce lub nie może emocjonalnie angażować się w relację z drugą osobą.  Dużo mówi się o wolności „od czegoś”, ale jest też wolność „do czegoś”, czyli w tym przypadku taka, że ma się psychiczny nadmiar, żeby dzielić z kimś swoje życie. Jeśli chcemy z kimś nawiązać głęboką relację, musimy się przed tą osobą otworzyć – pokazać jej się nago, nie tylko fizycznie, ale też psychicznie oraz narazić się na odrzucenie. Musimy też sobie pozwolić czuć, otworzyć się emocjonalnie i zaryzykować, że to nie zostanie w pełni odwzajemnione. To wymaga odwagi. Osoby, które nie przepracowały traum ze swojego dzieciństwa oraz tych przejętych od przodków, najczęściej takiej odwagi nie mają. Odrzucenie lub porzucenie oznaczałoby dla nich zbyt duży ból…

Hellinger mówi, że wejście w związek partnerski jest w pewnym sensie przejściem od dzieciństwa i młodości do dorosłości oraz że dopiero kobieta, która ma partnera, staje się w pełni kobietą, a mężczyzna, który ma partnerkę, staje się w pełni mężczyzną.

Miłość dojrzała a stan zakochania

Wiele związków zaczyna się od zakochania, które polega na idealizacji: dostrzegamy tylko pozytywne cechy partnera. Naszym pierwszym wzorcem relacji jest relacja z matką. Do około ósmego miesiąca życia nawet nie wiedzieliśmy, że jesteśmy odrębną istotą. Matka była dla nas całym światem, wszystkim, co znaliśmy i wszystkim czego pragnęliśmy. Z czasem nasza matka okazała się być kimś, kto jest na zewnątrz, kimś kogo nie możemy mieć na wyłączność, kimś kto może odejść, czyli kimś kto nie jest idealny…

Jednak tęsknota za taką totalną bliskością w nas pozostała. Szczególnie wczesne, młodzieńcze zakochania są oparte na nieuświadomionym poczuciu, że wreszcie znalazło się idealną matkę, która zaspokoi wszystkie nasze potrzeby. To oczywiście okazuje się w pewnym momencie niemożliwe i ponownie doznajemy bolesnego rozczarowania. Dojrzały człowiek po okresie zakochania jest w stanie przejść do tzw. 'miłości od drugiego wejrzenia’, niedojrzały kończy relacje i zmienia partnerów wraz z ustaniem fazy zakochania (podobno może ona trwać do 3 lat).

Bert Hellinger uważa, że właśnie to, co zaczyna się po tym, jak zakochanie minie jest miłością. Dopiero wtedy widzimy człowieka takim, jaki on jest – z jego wadami i zaletami. „To, co doskonałe, nie jest dla nas pociągające. Spoczywa w sobie, z dala od normalnego życia. Kochać można tylko niedoskonałe. Do wzrostu pobudza nie to, co doskonałe, lecz tylko to, co niedoskonałe” – pisze autor. Nasz partner nie jest i nie będzie idealny – to jest piękne i stanowi o jego wyjątkowości.

Zgoda na partnera takiego, jakim on jest

Dlatego w ustawieniach systemowych jednym z pierwszych warunków szczęśliwej relacji jest zgoda na partnera dokładnie takiego, jakim jest. Przyjęcie go do serca takim, bez prób zmieniania. Wewnętrzne powiedzenie mu: „tak, widzę jaki jesteś i takiego Cię chcę”. Brzmi prosto i logicznie. Jednak w praktyce jest to bardzo trudne, szczególnie dla kobiet.

My, kobiety, z racji tego, że mamy bardziej rozwiniętą intuicję oraz większy wgląd w emocje, często czujemy się lepsze i chciałybyśmy, żeby mężczyzna stał się podobny do nas (w rzeczywistości tylko nam się tak wydaje i na głębszym poziomie wcale tego nie chcemy). Dodatkowo zdarza nam się kierować swoje opiekuńcze instynkty zamiast na dziecko, w kierunku mężczyzny. Jeśli do tego dojdzie jeszcze chęć wychowywania go, sytuacja staje się coraz mniej atrakcyjna dla mężczyzny. W drugą stronę oczywiście też to działa – mężczyźni również często chcą zmienić swoje partnerki w jakiś sposób.

Różnice między kobietami i mężczyznami

Mężczyzna i kobieta różnią się od siebie nie tylko ze względu na swoją płeć i związane z nią właściwości, ale również z tego powodu, że wychowali się w różnych rodzinach i otrzymali w nich odmienne systemy wartości oraz wzorce relacji. Nawet jeśli nam się wydaje, że kiedyś się zbuntowaliśmy i odrzuciliśmy wzorce z domu rodzinnego, to w rzeczywistości są one o wiele silniejsze i głębiej zakorzenione niż jesteśmy w stanie to dostrzec. Dlatego mężczyzna i kobieta muszą nauczyć się żyć ze sobą, głęboko szanując swoją odmienność.

Szanowanie pochodzenia partnera

W czasie ustawień systemowych można zaobserwować jak silnie każdy człowiek jest związany ze swoimi rodzicami, nawet jeśli myśli, że jest wręcz odwrotnie. Człowiek w pewnym sensie powstał ze swoich rodziców, spędził z nimi bardzo ważną część swojego życia i wiele z tego, kim jest, pochodzi od nich. Dlatego partnera należy przyjąć razem z jego rodzicami i innymi przodkami oraz wewnętrznie im podziękować za to, że przekazali życie dalej. Jeśli nie szanujemy lub odrzucamy, któregoś z rodziców partnera, to niszczymy relację z nim.

Równowaga między dawaniem i braniem w miłości

Następnym warunkiem udanego związku, który zauważył Bert Hellinger jest równowaga między dawaniem i braniem. Bycie w związku zaczyna się od świadomego lub nieuświadomionego uznania, że się partnera chce i potrzebuje oraz że ta druga osoba ma coś, czego my nie mamy, a my mamy coś, co możemy i chcemy jej dać. Relacje z innymi ludźmi z psychologicznego punktu widzenia są nam niezbędne, a potrzeby fizycznej bliskości, seksualne oraz rodzicielskie, możemy zaspokoić właśnie dzięki związkowi miłosnemu.

Postawa typu: „jestem wolny i niczego od ciebie nie potrzebuję”, najczęściej oznacza, że dana osoba nie chce lub nie potrafi się wiązać. Hellinger pisze, że nie każdy wszystko może dać i nie każdy może wszystko wziąć. W związku należy to uszanować. Jeśli chcemy dać za dużo, a druga strona nie może tego przyjąć, to szkodzimy relacji. Jeśli nie chcemy nic przyjąć od partnera, to w pewnym sensie go odrzucamy.

W dobrze funkcjonującym związku istnieje swobodna wymiana w „dobrym” (może też być w „złym”), partnerzy wymieniają się pozytywnymi rzeczami na różnych płaszczyznach. „Najwyższą rzeczą, jaką można podarować partnerowi, jest szacunek i uznanie” – pisze Bert. Jeśli kochamy partnera, przyjmujemy od niego, a następnie oddajemy mu trochę więcej i wtedy on oddaje nam jeszcze więcej. W taki sposób ta wymiana powoli rośnie, dając obojgu poczucie szczęścia i spełnienia.

Mówimy wewnętrznie partnerowi TAK

Między kobietą a mężczyzną „kontakt zaczyna się od patrzenia. A mianowicie od przyjaznego patrzenia”. Potem zakochujemy się albo nie, mówimy partnerowi wewnętrznie TAK i obdarowujemy się wzajemnie swoim czasem, uwagą, troską, wzbogacamy kobiecymi i męskimi właściwościami, innym punktem widzenia i zwykłą obecnością… „Spełnienie miłości ma głębokie działanie w duszy: mężczyzna i kobieta zostają ze sobą nierozerwalnie związani. Nie są już wolni, nawet jeśliby tego chcieli”.

Neuhauser Johannes (red.), Miłość szczęśliwa. Terapia par Berta Hellingera, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2015

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też o porządkach miłości w ustawieniach systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-wybrac-partnera/

Zapraszam na mojego Facebooka: https://www.facebook.com/ustawieniasystemowe/

Artykuł Miłość i Związki, cz. 1 pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Każdy z nas urodził się w konkretnej rodzinie. Większość z nas spędziła też znaczną część życia w domu rodzinnym. Czy to, w której rodzinie przychodzimy na świat, jest dziełem przypadku? W buddyzmie mówi się, że związki karmiczne między dziećmi i rodzicami należą do jednych z najsilniejszych.

Głębokie więzi między członkami rodziny

W ustawieniach systemowych również wyraźnie widać, że między członkami danego systemu rodzinnego istnieją nie tylko więzy krwi, ale również głębokie więzi duchowe. Bert Hellinger mówi, że więź ta jest najsilniejsza między dziećmi i rodzicami, rodzeństwem oraz kobietą i mężczyzną w związku miłosnym. Szczególnie silna więź tworzy się między mężczyzną i kobietą, jeśli wspólnie stają się rodzicami. Więź ta  powstaje również wtedy, jeśli dziecko się nie narodziło lub zostało poczęte w wyniku przemocy seksualnej.


Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Więź jest rodzajem pierwotnej miłości, przywiązania i wierności. Jest ona niezależna od świadomych uczuć. W wyniku istnienia więzi to, co dzieje się z jednym członkiem rodu, nie jest obojętne dla pozostałych. Dziecko jest związane z rodzicami bez względu na to, kim są i jak wobec niego postępują, oraz pragnie (nieświadomie) dzielić los rodziny, jakikolwiek by on nie był”. Co ciekawe istnienie tych więzi jest niezależne od przeżywanych uczuć i emocji, np. można nienawidzić własnego rodzica lub małżonka, ale to nie osłabia więzi, te więzi zawsze będą istniały.







W ustawieniach systemowych można doświadczyć tego, że rodzina jest fascynującym systemem, w którym wszyscy są ze sobą powiązani i mają na siebie wpływ, nawet jeśli nigdy się nie poznali. Jest to system, który m.in. przechowuje informacje na temat przodków oraz przekazuje je kolejnym pokoleniom. Wydarza się to zazwyczaj w taki sposób, że w pewnym sensie powtarzamy los naszych przodków: odtwarzamy ich sposób życia, zachowania, czujemy, to co oni kiedyś czuli, a nawet przydarzają nam się te same rzeczy, które wydają się być zdarzeniami losowymi.

Wyrównanie w systemie rodzinnym

Najpierw opiszę jakie wydarzenia i sytuacje z punktu widzenia ustawień systemowych mogą doprowadzić to tego, że w systemie rodzinnym powstanie taka potrzeba wyrównania lub ujawnienia prawdy na jakiś temat w kolejnych pokoleniach.

System rodzinny – tajemnice

Na system rodzinny zazwyczaj mocno działają ważne tajemnice: wydarzenia, które były związane z silnymi emocjami i cierpieniem naszych przodków oraz zostały ukryte. Mogą to być np. przeżycia z czasów wojny. Zdarzeniem, którego wpływ utrzymuje się nawet przez wiele pokoleń, jest morderstwo w obrębie rodziny. Często powoduje ono objawy schizofreniczne u potomków sprawcy i ofiary. Znaczenie mają również dzieci, które zostały poronione lub abortowane. Utrata dziecka, która często nie jest traktowana z należnym temu szacunkiem, ma bardzo silny wpływ na rodziców, młodsze rodzeństwo tego dziecka, a nawet na osoby w kolejnych pokoleniach.


Ogólnie można powiedzieć, że większość czynów prawnie zakazanych ma wpływ na system rodzinny, czyli np.: przemoc fizyczna i psychiczna, przywłaszczenie sobie cudzego mienia i inne czyny, poprzez które zostają naruszone czyjeś prawa i dobrostan psychofizyczny. Duże znaczenie mają nawet takie sytuacje jak: zerwanie zaręczyn, zlekceważenie czyjejś miłości, rozdzielenie kochającej się pary, zatajenie informacji o biologicznych rodzicach lub odebranie praw rodzicielskich.

Odrzuceni członkowie rodziny

Warto też przypomnieć sobie kto w naszej rodzinie był: odrzucony, nieszanowany, wyśmiewany, poniżany lub miał jakiś ciężki los, np. był alkoholikiem, przestępcą, popełnił samobójstwo… Właśnie z tymi osobami z rodziny możemy być związani, nawet jeśli nigdy ich nie poznaliśmy. Ogólnie można powiedzieć, że w ustawieniach systemowych odkrywamy te sytuacje, w których ktoś w jakiś sposób skrzywdził naszych przodków lub te, w których to oni przyczynili się do czyjegoś cierpienia. Czasem jest to też cierpienie, które zostało spowodowane przez zdarzenia losowe i nie zostało przez naszych przodków przyjęte, w pełni przeżyte i zaakceptowane.

Kto należy do rodzinnego systemu

Teraz postaram się wymienić wszystkie osoby, które według ustawień systemowych należą do naszego systemu. To  z nimi jesteśmy zawiązani i możemy być z nimi zidentyfikowani lub w jakiś sposób uwikłani w ich los.


W pierwszej kolejności jesteśmy bardzo silnie związani z naszymi biologicznymi rodzicami. Już nowo narodzone dziecko czuje, co przeżywają jego rodzice i często chce ich jakoś w tym wesprzeć. Dzieci rodziców, którzy noszą w sobie silne, nierozwiązane konflikty i są obciążeni systemowo, mogą np. bardzo dużo płakać lub chorować. Silny związek mamy również z naszym rodzeństwem, także przyrodnim oraz z tym, które zostało usunięte, poronione lub urodziło się nieżywe.


W dalszej kolejności do naszego systemu należą bracia i siostry (też przyrodni, nienarodzeni, wcześnie zmarli) naszych rodziców. Natomiast ich partnerzy i dzieci już nie. Silny związek mamy także z naszymi dziadkami. Z ich rodzeństwem natomiast bardzo rzadko, tylko w przypadkach, gdy mieli oni jakiś szczególnie ciężki los. Czasem jesteśmy też związani z pradziadkami lub jeszcze wcześniejszymi generacjami, ale tylko wtedy, gdy wydarzyło się w ich życiu coś naprawdę trudnego lub jeśli coś jest przekazywane z pokolenia na pokolenie, jak np. międzypokoleniowa złość kobiet na mężczyzn w danym rodzie.

Inne osoby połączone z rodziną 

Są to tzw. więzy krwi. Możemy jednak też być połączeni z innymi osobami, które miały silny związek z naszymi przodkami. Są to np. wszyscy ci, którzy zrobili miejsce i dzięki temu nasza rodzina mogła powstać. Takimi osobami są partnerzy, których mieli nasi rodzice i dziadkowie zanim się ze sobą związali. W ustawieniach systemowych często możemy zaobserwować, że jeśli były partner nie został potraktowany sprawiedliwie, a jego uczucia uszanowane, to jedno z dzieci poczętych z nowym partnerem, przypomina tego poprzedniego – żyjąc tak jak on, powtarzając jego zachowania i odczuwając jego uczucia.


Inną sytuacją, w której osoby niespokrewnione stają się częścią danego systemu rodzinnego, jest tzw. wspólny los. Dotyczy to zdarzeń, które najczęściej wiążą się z silnymi emocjami i poważnymi konsekwencjami, jak np. wszędzie tam, gdzie pojawia się relacja sprawca – ofiara. Np., jeśli nasz dziadek spowodował wypadek, w którym ktoś stracił życie i miał bardzo silne poczucie winy z tego powodu, które nosił w sobie całe życie, my też możemy odczuwać nieuzasadnione z naszego punktu widzenia poczucie winy.


Z systemem rodzinnym mogą też być połączone osoby, które zrobiły dla niego coś dobrego, którym członkowie systemu wyrządzili jakąś krzywdę oraz ci, dzięki którym system coś zyskał lub stracił. Mogą to być np. pracownicy firmy rodzinnej, osoby związane z majątkiem i materialnym zabezpieczeniem rodziny.

Związki, które tworzymy sami

Wymienione do tej pory związki wynikają z tego, w jakiej rodzinie się urodziliśmy. Kolejne relacje tworzymy sami w toku naszego życia, wchodząc w związki partnerskie, powołując do życia dzieci oraz w interakcjach z innymi ludźmi, szczególnie tam, gdzie pojawia się jakiś rodzaj wymiany, niesprawiedliwości lub trudne zdarzenia losowe.

Dlaczego warto poznać losy swoich przodków

Ogólnie więc, z teorii i praktyki ustawień systemowych wynika, że im bardziej świadomie przeżyjemy nasze życie, im więcej znajdziemy w sobie odwagi, żeby rozwiązać własne konflikty, przepracować trudne przeżycia i emocje, tym mniej przekażemy obciążeń naszym potomkom.


Większość ludzi jednak jest tak silnie zdeterminowana przez wpływy swoich uwarunkowań karmicznych i systemowych, że ma bardzo małą świadomość tego, co nimi rzeczywiście kieruje oraz ograniczoną wolność decydowania o swoim zachowaniu i reakcjach. Nawet jeśli wydaje nam się, że podejmujemy decyzje i zachowujemy się tak, jak chcemy, to jednak działamy pod wpływem wielu swoich przekonań (często nieuświadomionych) oraz uczuć i emocji. Poznanie swojej rodziny i losu przodków oraz odkrycie tego, z czym jesteśmy związani w naszym systemie rodzinnym, może pomóc nam zrozumieć samych siebie, odnaleźć własną tożsamość oraz uzyskać więcej wolności w decydowaniu o sobie i swoim życiu.
















Źródła:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też post o relacji z rodzicami z punktu widzenia ustawień hellingerowskich: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/relacje-z-rodzicami/

Artykuł Jak działa nasz system rodzinny i kto do niego należy? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

ZMIANA W USTAWIENIACH HELLINGERA

Wszystko wokół nas, a w tym my sami, podlega nieustannym zmianom. Czasem stopniowym, drobnym, ledwo zauważalnym, innym razem nieoczekiwanym i gwałtownym. Zmiana wiąże się z przemijalnością, a z drugiej strony też z rozwojem. Zmiany, które pojawiają się wbrew naszej woli, bywają dla nas trudne i bolesne.

Czekanie na zmianę…

Wielu z nas jednak czeka na jakąś mniej lub bardziej konkretną zmianę w swoim życiu. Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Nadzieja jest skierowana do przodu, na przyszłość. Wiąże się z życzeniem, żeby coś teraźniejszego minęło i zmieniło się na lepsze. Zatem nadzieja odwraca się jednocześnie od czegoś”. Czekając na zmianę, chcemy być w innym miejscu swojego życia niż obecnie, gdzieś dalej. Być może nawet myślimy, że dopiero tam będziemy szczęśliwi. To dość powszechne złudzenie. Jeśli jednak nie nauczymy się być szczęśliwi niezależnie od warunków, to zawsze będziemy szczęśliwi tylko przez pewien okres, a potem znowu pojawi się coś, co będziemy chcieli zmienić i znowu odłożymy szczęście na tamten moment. Warto, więc nauczyć cieszyć się życiem takie, jakie jest, w każdych warunkach.

Wdzięczność za to, co jest

Chęci zmiany czasem towarzyszy też niedocenianiem tego, co jest. Bardzo często również brak zaufania do przestrzeni, że zawsze jesteśmy we właściwym czasie i miejscu. Nawet choroba czy trudna sytuacja w  związku są tak naprawdę prezentem, który ma nam pokazać, na co należy popatrzeć i co zmienić – nie na zewnątrz, ale wewnątrz siebie. Jeśli coś zmienia się wewnątrz nas, zazwyczaj automatycznie dzieje się to także na zewnątrz.

Symptomy prowadzą do rozwiązań, czyli do zmiany

W ustawieniach systemowych właśnie to robimy: patrzymy dokąd określone symptomy, uczucia i zdarzenia z życia danego człowieka prowadzą. One zawsze są po coś. Wszystko ma swoją przyczynę. One „chcą”, żeby dana osoba na coś popatrzyła, coś sobie uświadomiła – coś, co ma na nią wpływ, bo ona ma z tym związek.

Bierzemy udział w ustawieniach hellingerowskich, ponieważ chcemy zmiany. W obszarze zdrowia, życia zawodowego czy też w związkach miłosnych, ustawienie ma być właśnie impulsem do zmiany.

Autentyczne pragnienie zmiany

Pierwszym, podstawowym warunkiem takiej zmiany jest to, że autentycznie, z głębi swojej istoty jej chcemy. W czasie ustawień największy wewnętrzny postęp wydarza się w osobach, które są bardzo zdeterminowane, żeby coś w swoim życiu zmienić. Często doszły do jakiejś granicy wytrzymałości i teraz trudno je zatrzymać – one wiedzą, że coś musi się zmienić i to jak najszybciej – w tym jest ogromna siła. Jednak nie wszyscy przychodzą w stanie takiej gotowości na ustawienia systemowe. Jak mówi Bert Hellinger: „Grubo się myli ten, kto sądzi, że klienci chcą się pozbyć problemów. Często chcą tylko potwierdzenia swoich problemów (…)”.

Postawa roszczeniowa

W dzisiejszych czasach bardzo powszechna jest postawa roszczeniowa. Zamiast pytać, co my możemy dać światu, pytamy, co świat może dać nam. Taka postawa często pojawia się też u osób szukających różnego rodzaju pomocy psychologicznej. Również w przypadku ustawień zdarza się, że klienci przychodzą, proszą o ustawienie dla siebie, płacą i oczekują, że to prowadzący lub samo pole rozwiążą problem bez ich zaangażowania. Ustawienia mają w sobie dużo z magii, jednak aż tak łatwo nie jest 🙂 Właściwie to wcale nie jest łatwo… To klient pracuje – pole tylko pokazuje, grupa wspiera, a prowadzący towarzyszy, czasem coś podpowie.

Gotowość klienta na zmianę

Po pierwsze ustawienie może pokazać tylko tyle, na ile dany klient jest gotowy. Jeśli nie jest gotowy wcale, żeby spotkać się z jakimiś trudnymi emocjami, może się zdarzyć, że prowadzący odmówi prowadzenia ustawienia lub że rozpoczęte ustawienie samo z siebie się zatrzyma. Zamkniętą postawę można rozpoznać już po tym, jak klient siedzi, jaka jest jego mowa ciała oraz po sposobie, w jaki mówi. Z reguły im mniej intelektualizowania, a więcej czucia, tym lepiej. Żeby ustawienie w ogóle mogło się wydarzyć, niezbędne są szacunek oraz przynajmniej trochę otwartości i zaufania do metody ze strony klienta. Podejście typu „nie wiem, co to jest, trochę się boję, ale chcę spróbować” jest zupełnie naturalne i wystarczające.

Konfrontacja z trudnymi emocjami

Po drugie w trakcie ustawienia klient jest konfrontowany z bolesnymi emocjami oraz relacjami z osobami ze swojego systemu, które mogą w nim budzić lęk, złość, ból i wiele innych odczuć. Klient w każdym momencie sam decyduje, czy chce kontynuować czy nie, czy jest w stanie przeżyć i uwolnić te emocje czy nie, czy jest w stanie otworzyć przed kimś serce czy nie, czy jest w stanie odejść od tego, co mu nie służy czy nie. Tak naprawdę ustawienie prowadzi klient, to on decyduje, ile chce i jest w stanie zrobić i od tego zależą efekty. Przy czym tu nie zawsze więcej znaczy lepiej. Czasami uszanowanie własnych granic i przerwanie ruchu (chodzi o ruch w ustawieniu, coś, co się w nim wydarza) może być właśnie tym, co dla nas i naszego rozwoju jest najlepsze.

Odrzucenie zmiany po ustawieniu

Również po ustawieniu, jeśli klient się bardzo uprze, może odrzucić obrazy, które dostał w ustawieniu. Może nie chcieć nic zmieniać w swoim życiu, choć już czuje, którędy droga. Taki sabotaż własnego rozwoju często jest zupełnie nieuświadomiony. Zmiana jest trudna i wymaga pewnych nakładów energii. Poza tym żąda od nas tego, żebyśmy odeszli od tego, co znamy i weszli w coś nowego, co może budzić w nas lęk tylko dlatego, że jest nam nieznane. Zmiana, zwłaszcza głęboka, wydarza się zazwyczaj także w pewnym okresie czasu, nie w jednym momencie.

Podejmowanie decyzji

Zmiany często wiążą się również z podejmowaniem określonych decyzji. Czasami nie przychodzi nam to łatwo. Wiele osób chce podjąć decyzję jak najszybciej, żeby mieć ją za sobą, ale z drugiej strony nie są one pewne, która opcja jest bardziej pożyteczna i czego tak naprawdę chcą. Jeśli to możliwe, warto wtedy poczekać, może decyzja jeszcze w nas nie dojrzała i nie da się jej przyspieszyć. Dajmy sobie czas.

Zmiana nawyków

Żeby w naszym życiu zaszły konkretne zmiany, często trzeba też włożyć trochę wysiłku w zmianę nawyków. Nawyki bywają bardzo silne, wpisane w przebieg naszego dnia, powiązane z określonymi sytuacjami. Zdarza się, że ktoś po ustawieniach np. zaczyna tracić nadwagę, a jego nawyki zmieniają się niejako same z siebie. W innych przypadkach natomiast nadal potrzebna jest odrobina silnej woli i włożenie wysiłku w zmianę, która właśnie się wydarza, czyli w tym przypadku np. zmiana diety i wprowadzenie aktywności fizycznej do planu dnia. Nie oczekujmy cudów – może wtedy się pojawią 🙂

Bądźmy dla siebie wyrozumiali

Praca z sobą za pomocą ustawień jest trudna i sięga bardzo głęboko. Jeśli coś pójdzie nie tak, jak chcieliśmy, jeśli poczujemy, że nie wykorzystaliśmy szansy, jeśli jakiś problem do nas wróci, bądźmy dla siebie wyrozumiali. Nic nie da obwinianie siebie i wyrzuty sumienia. Mówmy do siebie tak, jakbyśmy mówili do swojego najlepszego przyjaciela. Czy dla naszych przyjaciół jesteśmy tak surowymi sędziami, jak dla samych siebie? Nie. Dlaczego więc tak często jesteśmy wrogiem dla samych siebie? To nie przynosi nic dobrego. Starajmy się, róbmy, co do nas należy, próbujmy, ale cały czas patrzmy na siebie z miłością. Wtedy mamy dużo większą szansę na rozwój i przepracowanie swoich tematów, np. z pomocą ustawień systemowych.

Ukryte siły w nas

Ustawienia systemowe są dla odważnych i silnych ludzi, którzy chcą wziąć odpowiedzialność za swoje życie i coś w nim zmienić. Zazwyczaj właśnie takie osoby trafiają na ustawienia i jak wszystko inne nie jest to dziełem przypadku. Nawet gdy ktoś z początku sprawia wrażenie bezsilnego i zagubionego,  w czasie ustawienia okazuje się, że drzemią w nim potężne siły, których obecności sam nie był świadom. Tu nie ma miejsca na rolę ofiary, na postawę roszczeniową, na obwinianie rodziców za to, jak wygląda nasze życie i kim jesteśmy. Często właśnie porzucenie takiej postawy, budzi w ludziach siłę i wiarę w siebie.

Wszystko należy do życia, czyli akceptacja zmiany

Owszem, większość z nas przeżyła jakieś traumy i jest lub była uwikłana w sensie hellingerowskim (połączenie z losem jakiegoś przodka). W czasie ustawień Hellingera spotykamy się z tym, oglądamy, płaczemy, robimy, co trzeba… a potem czerpiemy z tego siłę. Zaczynamy rozumieć doświadczenia z przeszłości oraz siebie samych i czujemy się z tym bogatsi, nie gorsi i słabsi od innych. Czasem potrzeba dużo czasu. Jednak nauka, która płynie z ustawień, jest taka: wszystko należy do życia, wszystko jest częścią większej całości, wszystko ma swoją przyczynę i swoje idealnie dobrane miejsce we wszechświecie, a życie jest nieskończenie bogate w swych przejawach.

Źródła:

Hellinger Bert, Porządki miłości. Czyli być sobą i żyć swoim życiem, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2017

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też tekst pt. „Jak otworzyć się na nowe?”: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-otworzyc-sie-na-nowe/

Bądź na bieżąco na Facebook: https://www.facebook.com/ustawieniasystemowe/

Artykuł Jak wydarza się zmiana? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Relacje z rodzicami. Co warto odpuścić, szczególnie w czasie świąt?

Święta Bożego Narodzenia to już nie tylko święto religijne, ale część kultury naszych czasów. Prawie wszyscy jakoś obchodzą te święta, nie da się ich z resztą nie zauważyć lub nie mieć jakiegoś stosunku do nich. W czasie świąt głównie chodzi o spotkania z bliskimi. Kupujemy dla nich prezenty, gotujemy, czekamy, aż przyjadą lub sami wyruszamy w daleką podróż, żeby się z nimi spotkać. To też czas kiedy często relacje z rodzicami w jakiś sposób na nowo nas poruszają i/lub stają się przedmiotem naszej refleksji…

W święta jest wszystko trochę inaczej

Wielu z nas poza czasem spędzonym z żoną lub mężem, dziećmi i przyjaciółmi, odwiedza wtedy również swoich rodziców. Niektórzy z radością, inni z poczucia obowiązku. W czasie świąt wszystko jest trochę inaczej: bardziej się cieszymy, czekamy na coś, staramy się, jesteśmy wyrwani z codziennej rutyny, może zmęczeni przygotowaniami lub podróżą. Dużo ze sobą rozmawiamy, dowiadujemy się, co się dzieje u dalszych członków naszej rodziny. Zbliża się też koniec roku, co sprzyja refleksji, podsumowaniom i zadawaniu sobie egzystencjalnych pytań. W towarzystwie rodziców często również budzą się w nas nieprzepracowane uczucia i emocje z okresu dzieciństwa. Z tego powodu święta spędzone z rodzicami dla niektórych mogą okazać się pewnym wyzwaniem.

Spotkanie z rodzicami

Relacja z rodzicami jest jedną z najważniejszych w naszym życiu. W buddyzmie mówi się, że kobiety mają najsilniejszy związek z ojcem, a mężczyźni z matką. To dzięki bardziej lub mniej świadomej decyzji rodziców żyjemy. Nosimy w sobie ich geny oraz w większości przypadków to z nimi spędziliśmy pierwszy, silnie kształtujący nas okres naszego życia. Więź ta jest tak silna, że każde dziecko i późniejszy dorosły, jest silnie uczuciowo związany ze swoimi rodzicami. Nawet wtedy, gdy sobie tego zupełnie nie uświadamia. Właśnie dlatego, że związek ten jest tak silny, ma duży wpływ na nas i nasze funkcjonowanie.

Przyjęcie do serca „winnych” rodziców

Większość z nas ma coś do zarzucenia swoim rodzicom. Sprzyja temu perspektywa przyjmowana w klasycznej psychologii i psychoterapii, poprzez którą patrzy się na rodziców, jako na tych, którzy są w pewnym sensie winni, tego, jacy jesteśmy. Wielu z nas uważa, że nasi rodzice powinni być po prostu inni i inaczej się zachowywać.

Według ustawień systemowych, nie akceptując własnego rodzica, w pewnym sensie odrzucamy też część siebie, ponieważ to z niego powstaliśmy. Ma to daleko idące konsekwencje w naszym życiu. Nasz wewnętrzny obraz rodziców i zgoda lub jej brak na nich, może mieć wpływ na wiele aspektów naszego funkcjonowania: poczucie szczęścia, poczucie własnej wartości, związki miłosne, sukcesy zawodowe, uzależnienia, zdrowie, wygląd naszego ciała.

Na przykład: kobieta, która nie szanuje swojej matki, prawie zawsze, nawet tego nie zauważając, staje się taka jak ona. Przykład drugi: kobieta, która nienawidzi swojego ojca alkoholika, wiąże się z mężczyzną, który również okazuje się alkoholikiem. W odniesieniu do mężczyzn przykłady te są analogiczne. Żeby od czegoś odejść, trzeba najpierw się z tym wewnętrznie pogodzić. Tak długo, jak z czymś w naszym życiu walczymy, staje się to coraz silniejsze. Dlatego zachęcam do spojrzenia na własnych rodziców w te święta z większą wyrozumiałością. Nie ma tu znaczenia, czy oni żyją oraz czy mamy z nimi kontakt. Ważne jest tylko to, jaki mamy do nich stosunek w naszym wnętrzu.

Walka o to, żeby rodzice się zmienili

Walka o to, żeby nasi rodzice się zmienili, jest trochę jak walka o życie na innej planecie. Z góry skazana na porażkę. Taka walka może kosztować dużo energii i pojawia się w niej wiele emocji, które psują atmosferę wokół. Rozważając, jak trudno jest zmienić samego siebie, można szybko zrozumieć, jakie mamy szanse zmienić swoich rodziców.

Większość rodziców kocha swoje dzieci i stara się pełnić swoją rodzicielską funkcję jak najlepiej. Jeśli im się to nie udaje, to zazwyczaj dlatego, że sami są z jakiegoś powodu nieszczęśliwi. Badania psychologiczne dowiodły też, że zazwyczaj przeceniamy wolną wolę człowieka. Wydaje nam się, że jeśli ktoś chce, może się zmienić i zacząć zachowywać się inaczej. W rzeczywistości jednak posiadamy określony genotyp, nieustannie rozwijamy nasz system norm i wartości w procesie socjalizacji oraz mamy silne tendencje do określonych zachowań i reakcji, przejęte od naszych przodków. Jeśli ktoś wierzy w reinkarnację, może do tego dorzucić głębokie nawyki i tendencje w umyśle, które towarzyszą mu od być może bardzo dawna. Czy łatwo jest zareagować po raz pierwszy inaczej w danej sytuacji? Ile wysiłku trzeba włożyć, żeby zmienić nawyk, który kultywuje się codziennie od 20 lat? Czy mamy wpływ na to, jakie myśli się pojawiają w naszej głowie? To od nas zależy, jakie emocje się w nas pojawiają? Czy wystarczy powiedzieć sobie: nie denerwuj się, żeby się nie zdenerwować? Nasza wolność jest ograniczona.

Relacje z rodzicami a przekazywana między pokoleniowo trauma

Duże znaczenie ma tu także stopień straumatyzowania naszego społeczeństwa. Pokolenie, które przeżyło wojnę, musiało odciąć się od swojego czucia, żeby przetrwać. Nie da się wyłączyć czucia bólu i zostawić zdolność przeżywania pozytywnych uczuć, więc takie osoby w ogóle przestawały czuć. W wielu przypadkach nasi rodzice zostali wychowani właśnie przez naszych głęboko straumatyzowanych dziadków, którzy poprzez swoją ograniczoną emocjonalną dostępność, nieświadomie przekazali im część tej traumy, a oni w pewnym stopniu nam. W ustawieniach systemowych widać, że jesteśmy pierwszym pokoleniem po wojnie, które w ogóle ma szansę to sobie uświadomić i z tym pracować.

Odwrócenie porządku w relacji z rodzicami

Oczywiście możemy się rozwijać i zmieniać. Spokojnie można jednak przyznać, że jest to dość trudne. Żeby coś zmodyfikować w swoim funkcjonowaniu, trzeba też tego chcieć. Jeśli masz dzieci, wyobraź sobie, że Twoje o 30 lat od Ciebie młodsze dziecko mówi Ci, że coś robisz źle i powinieneś się zmienić albo próbuje Ci przekazać określony światopogląd i związane z nim wartości. Czy jesteś w stanie przyjąć taką radę lub taki przekaz od swojego dziecka? A może raczej poczujesz się nieszanowany w wystarczającym stopniu? Z punktu widzenia ustawień hellingerowskich jest to sytuacja, w której doszło do odwrócenia pewnego porządku. Możemy wychowywać i pouczać swoje dzieci, ale nie swoich rodziców! Nawet jeśli wydaje nam się, że wiemy, co nasi rodzice powinni zmienić w swoim zachowaniu, żeby żyć bardziej szczęśliwie, to nie jest nasze zadanie. Zarówno my, jak i nasi rodzice, będziemy szczęśliwsi i spokojniejsi, jeśli zaczniemy traktować ich właśnie jako tych, którymi są – naszymi rodzicami i będziemy się odnosić do nich z pełnym szacunkiem.

Uznanie rodziców

W ustawieniach systemowych często widać, że nawet osobom, które zostały oddane do adopcji lub doświadczały jakiegoś rodzaju przemocy ze strony rodziców, uznanie rodziców przynosi ulgę. Nie chodzi o to, żeby usprawiedliwiać czyjeś zachowania, ale raczej o to, żeby nie walczyć z faktami. „Tak, ta kobieta, taka, jaka jest, jest moją matką. Tak, ten mężczyzna, taki, jaki jest, jest moim ojcem. To z nich powstałam/powstałem. Tak zaczęło się moje życie”. Tak naprawdę każde dziecko kocha swoich rodziców, czasem im trudniejsza relacja z rodzicem, tym silniejsza więź.

Popatrzeć na rodziców inaczej

Zachęcam Was, żebyście w te święta popatrzyli na swoich rodziców i na relację z nimi trochę inaczej. Żebyście uszanowali ich los. Żebyście się zgodzili na nich takich, jakimi są. Pogodzili się z tym, że niektóre rzeczy nigdy się już nie zmienią oraz z tym, że niektórych rzeczy od rodziców nigdy już nie dostaniecie. Życie każdego z nas jest inne – to niepowtarzalny zestaw doświadczeń. Nawet jeśli przeżyliśmy coś trudnego, to właśnie to może stać się naszą siłą. Tylko wychodząc z roli dziecka, które czegoś się domaga, można dorosnąć i w pełni zwrócić się ku swojemu życiu. Czego nam wszystkim z okazji zbliżających się świąt z głębi serca życzę!

Relacje z rodzicami – przeczytaj też tekst o porządkach miłości wg Berta Hellingera: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/swieta-z-rodzicami/

Artykuł na ten temat: https://wyborcza.pl/duzyformat/1,127290,8863440,Niewolnicy_krainy_szczesliwosci.html?disableRedirects=true

Artykuł Relacje z rodzicami pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

BERT HELLINGER (1925-2019)

Bert (Anton) Hellinger dziś, 16 grudnia, kończy 93 lata (aktualizacja: Bert Hellinger zmarł we wrześniu 2019). Jeszcze w ubiegłym roku (czyli w wieku 92 lat!) podróżował po całym świecie i uczył Nowych Ustawień Systemowych. Metody, którą rozwinął i spopularyzował niemalże na całym świecie. Na jego warsztaty przyjeżdżają setki osób z całego świata.

„Zakazana metoda” – ustawienia Hellingera

Hellinger napisał ponad 110 książek na temat ustawień, które zostały przetłumaczone na 38 języków. W internecie powstało 4 500 000 stron internetowych dotyczących ustawień systemowych. Zainteresowanie tą metodą ciągle rośnie. 12 marca 2018 roku ustawienia hellingerowskie zostały oficjalnie uznane za integralną i uzupełniającą metodę w sektorze zdrowia publicznego w Brazyli. W Niemczech natomiast, gdzie ta metoda cieszy się największą popularnością, nie jest „zakazana”, jak powtarzają niektórzy. Po prostu w tym kraju nie jest uznawana za metodę psychoterapeutyczną.

Mimo to wielu terapeutów zarówno w Niemczech, jak i w innych krajach, pracuje metodą ustawień systemowych lub wykorzystuje ją pomocniczo. Ustawienia systemowe są przydatne w rozwiązywaniu konfliktów grupowych, terapii traum (zarówno prenatalnych, jak i późniejszych), terapeutycznej pracy z zaburzeniami zdrowia psychicznego i fizycznego, a nawet z kryzysami duchowymi. Można się posiłkować ustawieniami w podejmowaniu życiowych decyzji, w których trzeba wybrać jedną z opcji. Ustawienia hellingerowskie stosuje się w poradnictwie dla przedsiębiorstw i organizacji, psychoterapii, pedagogice, medycynie, sądownictwie, poradnictwie życiowym, małżeńskim, wychowawczym i zawodowym, a także w szeroko rozumianym rozwoju duchowym.

Magia na warsztatach Berta Hellingera

To, co się dzieje na warsztatach u Berta Hellingera to rodzaj magii, której nie da się opisać. Gdy Hellinger gdzieś się pojawia, nagle coś się zmienia – wszyscy milkną i tworzy się szczególna atmosfera, która ma w sobie coś duchowego. Bert Hellinger jest spokojny i radosny, promienieje szczęściem. Na swoją żonę patrzy, jakby był świeżo zakochany, mimo swojego wieku i długiego stażu ich małżeństwa. Spojrzenia, które między sobą wymieniają i sposób, w jaki do siebie mówią, nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że łączy ich głęboka miłość.

W czasie swoich warsztatów Bert Hellinger ustawienia prowadzi w ciszy. Nie mówi wtedy prawie nic. Mimo to wielu uczestników jest głęboko poruszonych, na widowni od czasu do czasu ktoś zaczyna głośno płakać lub krzyczeć, inni płaczą długo i w ciszy. Po tym płaczu często czują się, jakby spadł z nich jakiś wielki ciężar – oczyszczeni i spokojni. Zdecydowanie coś się tam wydarza. Nie wiem, czy wynika to z charakteru metody, obecności Hellingera czy też z zebrania się w jednym miejscu tylu osób, które zajmują się duchowością i ustawieniami systemowymi. Być może znaczenie mają tu różne czynniki. Wielu uczestników warsztatów Berta Hellingera donosi o różnego rodzaju psychicznych i duchowych doświadczeniach oraz odczuciach, pojawiających się w ich trakcie.

Hellinger mówi mało, zazwyczaj krótko i dosadnie. Wydaje się, że w jego wypowiedziach i książkach nie ma ani jednego zbędnego słowa. Nigdy nie da się przewidzieć, jak on odpowie na dane pytanie. Zawsze jest świeży i zaskakujący, łamie wiele sztywnych koncepcji, które wszyscy mamy w swoich sposobach rozumowania. Sprawia wrażenie, jakby w ogóle nie przejmował się opinią innych i po prostu robił to, co uważa za stosowne i dobre dla klienta. Czasem odmawia prowadzenia ustawienia dla danej osoby, czasem mówi jej coś, co można by uznań za niezbyt miłe.

Bert Hellinger wcale nie uważa sam siebie za jakiegoś „guru”. Często podkreśla, że to, co mówi i pisze, przychodzi do niego z jakiejś innej przestrzeni, a on sam czasem później nawet tego nie pamięta. Tak zwane „zdania mocy” czy określone obrazy, które pojawiają się w głowie prowadzącego ustawienie i są pomocne dla klienta, nie są produktem intelektu. Nie opierają się tylko na posiadanej wiedzy, pojawiają się same z siebie i tego doświadcza wielu pracujących tą metodą. Przypisuje się to działaniu tak zwanego „wiedzącego pola” (więcej na ten temat napiszę w innym artykule).

Życzeniem Berta Hellingera jest, żeby jego metoda była dostępna dla wszystkich. Każdy, niezależnie od swojego wykształcenia, może wziąć udział w prowadzonych przez niego kursach lub skończyć szkołę ustawień systemowych. Co więcej Hellinger mówi, że prowadzenia ustawień systemowych nie da się nauczyć. Trzeba w nie „wrosnąć”, poczuć, doświadczyć, a moment, w którym dana osoba może zacząć sama pracować metodą ustawień, jest właśnie tym momentem, gdy sama czuje się do tego gotowa.

ŻYCIORYS BERTA HELLINGERA

Dzieciństwo Berta Hellingera

Długie życie Berta Hellingera zaczęło się w 1925 roku w Leimen koło Heidelbergu w niemieckim kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Jego matka była bardzo wierząca i przeciwna ideologii nacjonalizmu. Podobnie ojciec Hellingera, który mimo wielu nacisków nigdy nie wstąpił do partii narodowej, co było bardzo odważne w tamtych czasach na terenie Niemiec. Jego brat w czasie wojny został uznany za zaginionego, dopiero wiele lat po wojnie Hellinger dowiedział się, że zmarł on w więziennym obozie.

W dzieciństwie Bert Hellinger spędzał dużo czasu u swoich dziadków. Jego dziadek ze strony matki, podobnie jak wielu ludzi w tamtej okolicy, wykonywał ciężką fizyczną pracę. Dużo osób zajmowało się również uprawą roli. Hellinger wspomina tamte czasy tak: „Rodziny były wielodzietne i dzieci spędzały dużo czasu razem. Mogliśmy swobodnie odwiedzać różne rodziny, tak jakbyśmy do nich należeli. W zasadzie to była tak jakby jedna wielka rodzina”. Życie w tamtych czasach zapamiętał on jako piękne i proste, a ludzi jako ciepłych i serdecznych. Hellinger uważa, że to iż mógł poznać taki sposób życia, miało na niego wpływ.

Od roku 1936 w czasie gimnazjum Bert Hellinger mieszkał w katolickim internacie prowadzonym przez misjonarzy z Mariannhill, uczęszczał jednak do szkoły państwowej. Czas spędzony w internacie był dla niego przygotowaniem do posługi kapłańskiej. Wspomina on ten czas bardzo dobrze. Po rozpoczęciu wojny internat zamknięto, a Hellinger wrócił do swoich rodziców, którzy wtedy mieszkali już w Kassel i tam przez dwa lata kontynuował naukę w gimnazjum.

Bert Hellinger także aktywnie działał w organizacjach katolickich i unikał służby  w nacjonalistycznej Hitlerjugend. Jednak w czasie, gdy stało się to niebezpieczne dla rodziny, na prośbę swojej matki, zaczął grać na skrzypcach w orkiestrze tej organizacji.

Doświadczenie wojny w życiu Berta Hellingera

Bert Hellinger urodził się krótko po pierwszej wojnie światowej, dorastał w czasach powojennych oraz był na froncie w czasie II wojny światowej. Te doświadczenia miały wpływ na jego życie i podejście do pracy z ustawieniami systemowymi.

W wieku 17 lat Hellinger odbył obowiązkową trzymiesięczną służbę pracy dla Rzeszy, po czym trafił do Wehrmachtu, gdzie pracował jako operator radiowy w piechocie. Jego jednostka trafiła na zachodni front walk we Francji, gdzie przeżył inwazję i odwrót, a następnie w Achen trafił do amerykańskiej niewoli. Umieszczono go w Charleroi na terenie Belgii, po roku uciekł stamtąd i wrócił do Niemiec.

O tamtych czasach Bert Hellinger mówi w następujący sposób: „Czas wojny był dla wszystkich wielkim czasem umierania. To było zupełnie naturalne – tam ktoś umarł, w innym miejscu znowu ktoś. Z mojej szkolnej klasy przeżyła może połowa. W czasie wojny było to zupełnie normalne. Z tego powodu nikt nie pogrążał się w smutku, to było częścią tamtych czasów. Była wojna i umierali ludzie. Ktoś, kto tego nie przeżył, nie może sobie wyobrazić, jak to było”. Doświadczanie ataków bombowych, śmierci ludności cywilnej, nieustannego umierania bliskich i zagrożenia życia coś zmienia, w tych którzy to przeżyli. Hellinger mówi, że to wpłynęło na jego stosunek do śmierci i pracę z tym tematem w obszarze ustawień systemowych.

Kapłaństwo i misja w południowej Afryce

Po ucieczce z amerykańskiej niewoli Bert Hellinger wstąpił do zakonu misjonarzy z Mariannhill oraz zaczął studiować filozofię i teologię w Würzburgu. W latach pięćdziesiątych, po tym, jak skończył studia, otrzymał święcenia kapłańskie, przyjmując imię świętego katolickiego biskupa Switberta (tłum. misjonarz). Od tego czasu zamiast imieniem Anton, które nadali mu rodzice, posługuje się skrótem imienia przyjętego w czasie ślubowań: Bert. Hellinger twierdzi, że decyzję o tym, żeby zostać księdzem, podjął w wieku mniej więcej pięciu lat.

Od roku 1953 Bert Hellinger pracował jako katolicki misjonarz w plemieniu Zulusów w południowej Afryce. Tam ukończył studia z zakresu pedagogiki i został nauczycielem szkolnym. W tym czasie studiował również nauki o wychowaniu w ramach kształcenia na odległość na University Education Diploma. Dzięki temu uzyskał uprawnienia do nauczania na wyższych szczeblach edukacji oraz został dyrektorem szkoły, w której pracował. Jednak nadmiar obowiązków wynikających z kierowania szkołą, pracy nauczyciela oraz kontynuowania nauki, doprowadził u niego do przepracowania i załamania nerwowego. Hellinger podkreśla, że była to uzdrawiająca choroba, dzięki której wydostał się z tej szkoły.

Następnie Hellinger przebywał jeszcze przez ponad 10 lat w południowej Afryce. Ponownie został dyrektorem, tym razem elitarnej szkoły St. Francis College in Mariannhill. Ten okres swojego życia Hellinger wspomina bardzo dobrze. Wraz ze współpracownikami wprowadzał w tej szkole daleko idącą samorządność. Uczniowie wybierali spośród siebie swoich przedstawicieli, którzy podejmowali większość decyzji, dotyczących funkcjonowania szkoły.

W sumie Bert Hellinger spędził 16 lat w południowej Afryce. Przebywając tam, poznawał również zwyczaje, kulturę i duchowość plemienia Zulusów. Zauważył, że ich relacje są oparte na pewnych zasadach oraz pełne wzajemnego szacunku. Szczególnie poważają oni swoich rodziców i przodków. Te obserwacje również miały wpływ na niego oraz na jego późniejszą pracę w zakresie ustawień systemowych.

Rezygnacja z kapłaństwa

W pewnym momencie, już w czasie misji w Afryce, Hellinger zauważył, że jego nowoczesne, postępowe poglądy teologiczne, które prezentuje, nauczając religii, nie zgadzają się z nauką kościoła katolickiego. Jego zdaniem kościół zaczął odchodzić od tego, co w chrześcijaństwie jest najważniejsze. Wkrótce również zaczęto mu zarzucać głoszenie herezji. Gdy biskup poprosił go o wyjaśnienie tego i bycie ostrożniejszym w wyrażaniu swoich poglądów, Hellinger odmówił. Powiedział, że nie może prezentować nauk, do których sam nie ma zaufania i zrezygnował z wszystkich pełnionych dotychczas przez siebie funkcji w kościele. W sumie Bert Hellinger był zakonnikiem przez 25 lat. O podjęciu tej decyzji mówi tak: „W pewnym momencie zdałem sobie sprawę, że nie mogę w tym dalej uczestniczyć. Nie dlatego, że przestałem wierzyć, ale bardziej dlatego, że jeszcze byłem wierzący. (…) Zawsze, gdy zauważam, że nie da się dalej iść daną drogą, wybieram inną i robię coś nowego”.

Wykształcenie Berta Hellingera w zakresie psychoterapii

Bert Hellinger studiował filozofię, teologię oraz pedagogikę. Jego pierwsze spotkanie z metodami terapeutycznymi odbyło się już w Afryce, gdzie wziął on udział w kursie na temat dynamiki grupowej. Prowadzący szkolenie pytał, co jest ważniejsze: „ludzie czy ideały? idealni ludzie czy ideały ludzi?”. Hellinger po tym, jak usłyszał te pytania, nie spał całą noc. Twierdzi, że był to jeden z punktów zwrotnych w jego życiu. Nagle ludzie znaleźli się u niego na pierwszym miejscu. Helllinger brał udział w kolejnych kursach z zakresu dynamiki grupowej i zaczął wprowadzać jej zasady w swojej szkole.

Po powrocie do Niemiec pod koniec roku 1969 Bert Hellinger sam zaczął prowadzić kursy z zakresu dynamiki grupowej. Wkrótce rozpoczął również kształcenie się w psychoanalizie. Po wystąpieniu z klasztoru, Hellinger przeprowadził się do Wiednia i kontynuował naukę psychoanalizy. Zdał wszystkie egzaminy i wstąpił do związku psychoanalityków w Salzburgu. Jednak po jego wykładzie na temat techniki regresywnej Arthura Janova, który nie zyskał uznania psychoanalityków, został on usunięty z tego związku zawodowego. Bert Hellinger jednak nie stracił swojego zainteresowania metodami Janova i przez dziewięć miesięcy uczył się u niego w USA terapii regresywnej.

Hellinger za ważne wydarzenie w swoim życiu uznaje także spotkanie z Ruth Cohn i udział w jej terapeutycznym kursie, prowadzonym metodą psychoterapii Gestalt.

Bert Hellinger odbył też edukację obejmującą analizę transakcyjną (m.in. u Rüdiger Rogoll, Fanita English, Hilarion Petzold) i oferował kursy z jej zakresu. Następnie został poproszony przez monachijski związek zawodowy psychoanalityków o nauczanie analizy skryptów w oferowanym przez nich programie kształcenia. Związek ten z czasem formalnie uznał wykształcenie Berta Hellingera w obszarze psychoanalizy. Później Hellinger otrzymał również aprobację jako analityk od bawarskiej izby lekarskiej.

W pracy z ludzkimi skryptami życiowymi Hellinger zauważył, że pewne schematy utrzymują się nie tylko na przestrzeni życia jednostki, ale często są powielane przez członków danej rodziny w różnych pokoleniach. Obserwacja ta znalazła później swoje miejsce w jego pracy z ustawieniami systemowymi.

Kolejnym krokiem w kształceniu Berta Hellingera była terapia rodzinna (m.in. u Ruth McClendon, Les Kadis, Reddington) w USA. Następnie metoda transu (Jeff Zeig, Stephen Lankton, Stephan Gilligan) w nurcie terapii eriksonowskiej oraz programowanie neurolingwistyczne.

Poza tym Bert Hellinger poznał również terapię prowokatywną Franka Farelly`ego oraz Irinię Prekop i jej Terapię Mocnego Trzymania, co także zostało przez niego uwzględnione w prowadzonych przez niego ustawieniach.

Ustawienia systemowe w aktywności zawodowej Berta Hellingera

Po raz pierwszy Bert Hellinger zetknął się z metodą ustawień rodzinnych w czasie warsztatu niemieckiej lekarki Thei Schönfelder, uznawanej za pionierkę terapii rodzinnej i pracy ustawieniowej. W późnych latach 80-tych Hellinger zaczął sam prowadzić kursy ustawień. Wkrótce potem powstały jego pierwsze książki na temat ustawień. Początkowo były one transkrypcją jego warsztatów. Już na jedne z pierwszych prowadzonych przez Berta Hellingera warsztatów zaplanowanych na 35 uczestników, zgłosiło się 350 osób.

Hellinger, z zachowaniem szacunku do poznanych metod terapeutycznych, wybierał to, co uznał w nich za najbardziej pożyteczne i prawdziwe. Włączał to do teorii i praktyki ustawień systemowych. Zasadniczą rolę w rozwoju ustawień odegrały jednak jego własne wglądy i obserwacje. Pojawiały się one stopniowo w jego ponad 40-letniej pracy z wykorzystaniem tej metody.

Ustawienia rodzinne ewoluowały ze sztywnej techniki, w której prowadzący ustawienie sam przestawiał reprezentantów i mówił im, co mają robić, zgodnie z zasadami, które znał, do Nowych Ustawień Systemowych lub też Nowych Ustawień Rodzin. Tu prowadzenie jest oddawane tak zwanemu „wiedzącemu polu”, a reprezentanci mogą się sami poruszać zgodnie z tym, co w danym momencie czują. Dzięki temu działanie ustawień stało się głębsze, a zakres ich zastosowania szerszy.

Aktualnie metodę ustawień systemowych rozwija żona Berta Hellingera Sophie oraz jego uczniowie. Wzbogacają ją, zbierają nowe obserwacje, wglądy i odkrycia, zarówno w odniesieniu do samej metody, jak i natury człowieka i jego życia…

Zapraszam pod polubienia mojej strony na Facebooku:

https://www.facebook.com/ustawieniasystemowe/

Źródła:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications, 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

https://www.hellinger.com  (w języku niemieckim)

https://hellinger.pl/

https://de.wikipedia.org/wiki/Bert_Hellinger   (w języku niemieckim)

polska szkoła ustawień, w której uczą bezpośredni (i wybrani przez niego do tego) uczniowie Berta Hellingera: https://szkolaustawien.pl/

Czytaj dalej o ustawieniach: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/porzadki-milosci/

Artykuł Kim był Bert Hellinger? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

USTAWIENIA SYSTEMOWE

Ustawienia systemowe (hellingerowskie, rodzinne) są stosunkowo nową metodą, którą rozwinął i spopularyzował Bert Hellinger. Są nazywane terapią krótkoterminową, a właściwie ultrakrótkoterminową. W rzeczywistości są jednak czymś więcej niż konwencjonalna terapia.

Za pomocą ustawień systemowych można znaleźć odpowiedzi na pytania dotyczące ważnych obszarów naszego życia. M.in. takich jak: relacje rodzinne, związki miłosne, wychowywanie dzieci, życie zawodowe, zdrowie fizyczne i umysłowe, a nawet kwestie duchowe. Dzięki ustawieniom hellingerowskim można dotrzeć do przyczyn niezrozumiałych uczuć, reakcji i tendencji, pojawiających się w naszym funkcjonowaniu. Nieuzasadnione poczucie winy, odmienności, samotności, zagubienia czy braku sił i motywacji w życiu codziennym to często pojawiające się tematy w konstelacjach systemowych. Ustawienia Hellingera bardzo szybko prowadzą do źródła problemu oraz budzą ukryte w nas emocje, dlatego czasami jedno ustawienie w zakresie emocjonalnego wglądu daje tyle, co kilka miesięcy tradycyjnej psychoterapii. Warto podkreślić jednak, że ustawienia nie zastąpią psychoterapii, ponieważ ta nadal pozostaje dla wielu osób niezbędna w osiągnięciu pełni zdrowia psychicznego.

PRZYCZYNY DOŚWIADCZANYCH PRZEZ NAS TRUDNOŚCI I PROBLEMÓW – USTAWIENIA HELLINGERA

Osobista historia

Ustawienia systemowe mogą nas zaprowadzić do przyczyn, które znajdują się w naszej osobistej historii. Tu szczególne znacznie ma relacja z rodzicami i wydarzenia z dzieciństwa oraz związki miłosne. Istotne może być każde zdarzenie w naszym życiu, któremu towarzyszyły silne emocje lub przeciwnie, udało nam się ukryć nasze uczucia i nie przyznać się nawet przed samym sobą, że coś nas bardzo zabolało lub że coś bardzo przeżyliśmy.

Prenatalny okres życia i poród w ustawieniach systemowych

Duży wpływ na nasze późniejsze życie ma również prenatalny okres naszego życia. To czy byliśmy chcianym dzieckiem, jakie emocje przeżywała nasza matka, gdy była z nami w ciąży oraz jak przebiegał nasz poród nie pozostaje bez znaczenia. Te odkrycia potwierdzają też badania z zakresu psychologii prenatalnej. Brakuje natomiast przede wszystkim badań nad psychologicznymi konsekwencjami utraty bliźniaczego rodzeństwa we wczesnych stadiach ciąży, co zdarza się dużo częściej niż dotychczas zakładano.

Relacja z rodzicami w ustawieniach systemowych

Wiele z trudności, których doświadczamy aktualnie, ma swoje źródło w dzieciństwie. Nie tylko w tym, czego nam zabrakło czy co nam się przydarzyło – przejmujemy też uczucia naszych rodziców. Mogą to być np. złość matki na mężczyzn, jej poczucie bycia odrzuconą, lęk ojca o stan finansów i wiele innych…

W ustawieniach systemowych mówi się, że w połowie pochodzimy od matki, w połowie od ojca. Dlatego, gdy odrzucamy jednego z rodziców, odrzucamy też część siebie. Ciekawym mechanizmem jest to, że im bardziej odrzucamy rodzica, tym większe mamy szanse, że staniemy się tacy jak on.

Żeby jednak zgodzić się na rodziców takich, jacy są i przyjąć ich do serca, najpierw musimy uświadomić sobie i przepracować trudne emocje z tych relacji. Najtrudniej mają tu te osoby, które idealizują swoich rodziców i swoje dzieciństwo. Nie ma idealnych rodziców, a psychika małego dziecka jest niewyobrażalnie wrażliwa, dlatego każdy z nas ma tu coś do przepracowania.

„Przyjęcie rodzica do serca” w ustawieniach Hellingera jest rozumiane jako akceptacja dla niego jako człowieka i jako naszego rodzica, pogodzenie się z tym jak nasz relacja wyglądała. Często towarzyszy temu wgląd w obciążenia rodzica, które miały wpływ na jego zachowanie. Możemy podejrzewać, że nam się to udało, gdy rodzic nie budzi już w nas silnych negatywnych emocji. Ta akceptacja nie oznacza jednak, że musimy czuć się zobowiązani do intensywnego kontaktu z rodzicem. W przypadku, gdy w kontakcie z rodzicem czujemy się bardzo źle, korzystne wydaje się ograniczenie relacji lub nawet rezygnacja z niej. Mam tu na myśli np. sytuacje, w których rodzic notorycznie nas obraża, krzyczy na nas, narusza naszą wiarę w siebie.

Losy naszych przodków a skrypty w naszym życiu

Bert Hellinger zauważył to, co również wielu z nas obserwuje w swoim życiu. Pewne schematy w określonych sytuacjach się powtarzają. Część naszych zachowań, a nawet wydawałoby się niezależne od nas wydarzenia, układają się w pewien skrypt (pojęcie z zakresu analizy transakcyjnej, oznaczające plan/schemat życia człowieka). Często bardzo podobne schematy funkcjonowania można odnaleźć w historiach życia kilku członków danej rodziny w różnych pokoleniach. W niektórych przypadkach realizowany przez nas scenariusz życiowy wcale nie jest nasz – jest przejęty od któregoś z naszych przodków, a my go tylko powtarzamy. Takie zjawisko w ustawieniach nazywamy uwikłaniem. Jest to uwikłanie w los innej osoby. Dzieje się tak, gdy ta osoba doświadczyła czegoś bardzo trudnego, ale nikt nigdy się o tym nie dowiedział. Ona natomiast nie przeżyła w pełni swoich uczuć z tym związanych i nie zaakceptowała tego, co się wydarzyło. Takie silne, tłumione emocje są potężnym ładunkiem energetycznym i ta energia gdzieś zostaje w systemie rodzinnym. Dziś są już naukowe badania, które potwierdzają dziedziczenie traum, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.

Znacząca z punktu widzenia ustawień hellingerowskich może być każda trudna historia, w szczególności: choroba, wypadek, przedwczesna śmierć, poronione lub abortowane dziecko, niepełnosprawność fizyczna lub intelektualna, uzależnienie, czyn karalny, nieszczęśliwa miłość, zerwane zaręczyny, zdrada, udział w wojnie, pobyt w obozie, przesiedlenie, bieda… Bardzo silne działanie mają tajemnice np., to, że komuś nie powiedziano, że ktoś inny jest jego ojcem… Dzięki ustawieniom Hellingera możemy się dowiedzieć, kim są lub były takie szczególnie obciążone osoby w naszym systemie rodzinnym, poznać i zrozumieć ich historię oraz zobaczyć jak to wpływa na nasze życie.

Odrzuceni i zapomniani

Jedną z najważniejszych rzeczy, jakich uczymy się w czasie ustawień hellingerowskich, jest nieocenianie i rezygnacja z podziału na „dobrych” i „złych”. Uświadamiamy sobie, że nie ma złych ludzi. Tak naprawdę wszyscy chcą być szczęśliwi, ale czasem dążą do tego szczęścia w nieodpowiedni sposób. Często po prostu nie mają wyboru, ponieważ są silnie obciążeni tendencjami, które powstały w ich rodzinach. Odczuwają pewien przymus postępowania w określony sposób i to zamyka im drogę do szczęścia. Dlatego w ustawieniach systemowych patrzymy na wszystkich z tą samą miłością i szacunkiem. Nawet na morderców. Być może oni potrzebują naszej miłości najbardziej. (Nie oznacza to oczywiście, że nie należy ich karać i zabezpieczać przed ich działaniami społeczeństwo).

Ustawienia systemowe pokazują, że szczególne miejsce w danym systemie rodzinnym zajmują osoby, które zostały w nim odrzucone lub zapomniane. Są to osoby potępiane z powodu ich stylu życia, osoby, które wydziedziczono, mówiono o nich, że już nie należą do rodziny lub nie mówiono o nich wcale. Tu przynależą też zachowane w tajemnicy poronienia i aborcje, po których rodzice nie przeżyli żałoby.

Każdy, kto rodzi się w danej rodzinie ma niezbywalne prawo do niej należeć. Jeśli odmówi mu się tego prawa, to taka osoba zapisuje się w pamięci systemu w sposób szczególny i nowi potomkowie w nim mogą przejąć cechy i uczucia tych zapomianych oraz wykluczonych osób.

Prawa i porządki w ustawieniach Hellingera

Trudności, których doświadczamy, często są związane z zaburzeniem pewnego porządku w naszych rodzinach, dlatego w ustawieniach dąży się do ponownego uporządkowania tych systemów. Relacje i związki między ludźmi rządzą się pewnymi prawami i obowiązują w nich określone zasady. Wiele z nich znajduje uzasadnienie również w psychologii. Znajomość tych praw pomaga funkcjonować w bardziej pełny i szczęśliwy sposób, unikać niepotrzebnego cierpienia oraz w pewnym sensie „zaoszczędzić” dużo czasu.

W JAKI SPOSÓB DZIAŁAJĄ USTAWIENIA SYSTEMOWE?

Działanie ustawień Hellingera opiera się na obecności tak zwanego „wiedzącego pola”. To ono otwiera dostęp do informacji o tym, o czym nikt nie wie. Zarówno do naszej wewnętrznej duchowo-psychologicznej przestrzeni, jak i do konkretnych zdarzeń i faktów z naszego życia oraz z życia naszych przodków, które mają wpływ na nasze funkcjonowanie.

To jak sobie wytłumaczymy, czym ono jest, zależy w głównej mierze od stopnia naszej świadomości oraz naszych przekonań na temat natury ludzkiego życia i otaczającej go rzeczywistości. Niektórzy postrzegają obecność „wiedzącego pola” jako działanie duchowych sił wyższych. Inni widzą w nim zapis nieświadomości indywidualnej i zbiorowej (np. C. G. Jung), w którym są zapisane doświadczenia wielu pokoleń naszych przodków. Jeszcze inni uważają, że jest to po prostu reprezentacja rzeczywistości psychicznej klienta. Z praktycznego punktu widzenia jednak nie ma to większego znaczenia, czym owo pole jest. Ważne, że działa.

Najlepszym sposobem, żeby się przekonać o tym jak działają ustawienia systemowe jest wzięcie udziału w dobrze prowadzonym warsztacie. Najwięcej doświadczeń w tym zakresie można zebrać, wchodząc w reprezentacje (rola jakiejś osoby) podczas ustawień prowadzonych dla innych osób w czasie warsztatów. Przykładowo, przyjmując rolę czyjejś matki, o której nic nie wiemy, możemy być bardzo zaskoczeni tym, co zaczniemy odczuwać. Mogą pojawić się w nas wyraziste emocje, impulsy, żeby wykonać określone ruchy, a nawet wrażenia fizyczne w ciele, jak np. ból. Na krótki czas otrzymamy dostęp do wewnętrznego świata innej, nieznanej nam osoby. Nie jest to też przypadkiem do jakiej roli zostaniemy wybrani – często ma to coś wspólnego z nami. Mimo to uczucia i zachowania reprezentantów są zaskakująco spójne z tym, jak funkcjonują lub funkcjonowały zastępowane przez nich osoby z życia klienta. Klient zazwyczaj z zaskoczeniem patrzy na reprezentanta i mówi: „Moja mama też była taka pełna złości. Moją mamę rzeczywiście zawsze bolała lewa noga”.

Jak wyglądają ustawienia hellingerowskie w praktyce?

W przypadku ustawień systemowych wspaniale opisana w książkach Hellingera teoria ma drugorzędne znacznie. Najważniejsze jest otwarcie na to, co pokazuje się w polu i indywidualne podejście do każdego ustawienia. Dlatego przychodząc z własnym pytaniem na ustawienia, warto na chwilę zapomnieć o całej teorii i samodzielnie sformułowanych odpowiedziach na nie.

Gdy rezygnujemy z chcenia, oceniania, interpretacji, manipulacji i tylko patrzymy, co się wydarza, obrazy, które się pojawiają zaczynają przemawiać do nieświadomej części naszej psychiki. Te obrazy potem w nas zostają i działają na nas, nasze nastawienie i podejmowane decyzje też po ustawieniu. Bert Hellinger pisze, że ustawienia są nową drogą poznania, rodzajem przejścia, bramy do innego poziomu świadomości. Rozwiązanie, które pojawia się w ten sposób, często jest dla nas zaskakujące oraz wychodzi poza logikę i nasze możliwości rozumowania.

Teraz opiszę w skrócie, jak może wyglądać takie ustawienie w czasie warsztatu, żebyście mogli poczuć i lepiej zrozumieć, co dzieje się w czasie ustawień systemowych:

Przychodzisz i mówisz, że nie układa Ci się w relacji z partnerem/partnerką. Na początek ta informacja wystarczy. Wybieramy jedną osobę z grupy, która będzie reprezentowała Ciebie i drugą, która będzie reprezentowała Twojego partnera/partnerkę. Siedzimy i patrzymy. Reprezentanci nic nie wiedzą o Tobie ani o Twoim związku, zaczynają się jednak zachowywać tak jak Ty i Twój partner/partnerka. Sam/sama widzisz czy patrzycie na siebie, czy któreś z was się odwraca i chce wyjść z relacji albo upada bez sił na podłogę… Czasami trzeba dostawić więcej osób, z którymi jesteście związani i które wpływają na to, jak funkcjonujecie w relacji. Wtedy znowu coś się zaczyna dziać, pojawiają się kolejne ruchy… Widzisz to, co wpływa na Ciebie i to z czym związany jest Twój partner/partnerka. Jeśli jesteś gotowy/gotowa przyjąć ten obraz do serca, zmienia się to, jak postrzegasz waszą relację. Dostałaś/dostałeś pewien obraz, który gdzieś w Tobie zostanie. Jest to początek pewnego procesu. Nie musisz o tym rozmawiać z partnerem/partnerką. To, że coś zmieniło się w Twoim wnętrzu, wpłynie samo z siebie na waszą relację. Jednak nie wiemy dokładnie jak – może znajdziecie nową drogę do siebie, a może będzie wam łatwiej podjąć decyzję o rozstaniu, z którą zwlekacie od dawna.

Prowadzący ustawienie tak naprawdę nikomu nie pomaga. To Ty przychodzisz, ponieważ chcesz zrobić następny krok. Czegoś szukasz, coś przeczuwasz, jesteś gotowy/gotowa coś zobaczyć w swoim funkcjonowaniu i wyjść poza to. Chcesz otworzyć się na coś nowego, na więcej życia, więcej miłości. Ludzie, którzy trafiają na ustawienia, są wyjątkowi – odważni, szczerzy i ufający własnej intuicji. Atmosfera w grupach warsztatowych ustawień jest zawsze wspaniała i pełna miłości.

Ustawienia systemowe nie służą do tego, żeby zmieniać ludzi wokół nas. Zawsze jest to praca z samym sobą. Chodzi nie tylko o to, co zmieni się w jakieś konkretnej życiowej sytuacji, ważniejsze jest to, co zmieni się w Tobie. Będzie to wpływało na wszystkie relacje w Twoim życiu. Może się okazać, że nie tylko Ty sam/sama zaczniesz funkcjonować inaczej, ale również pojawią się nowe osoby w Twoim życiu. Np. zaczniesz wybierać zupełnie innych partnerów niż dotychczas…

Źródła:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

https://www.hellinger.com

Przeczytaj też o miłości i związkach z punktu widzenia ustawień systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/milosc-i-zwiazki-cz-1/

Artykuł Czym są Nowe Ustawienia Systemowe? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.