JAK WYBRAĆ TERAPEUTĘ

Intuicja i przeczucia

Ustawienia Hellingera rządzą się innymi prawami niż klasyczna psychoterapia. Tu oddajemy prowadzenie temu, co samo się pojawia. Także w wyborze terapeuty.

Oczywiście warto sprawdzić jakie wykształcenie ma terapeuta i czy skończył jakąś szkołę ustawień, ale radzę przede wszystkim słuchać własnej intuicji.

Tu ilość dyplomów oraz lat nauki niekoniecznie przekładają się na jakość. W ustawieniach systemowych liczy się przede wszystkim to, ile terapeuta miał odwagi w pracy z własnymi tematami. Tak naprawdę może on towarzyszyć tylko w tym, co miał odwagę zobaczyć sam u siebie.

Jeśli „ciągnie” Was do kogoś, ktoś wzbudza Wasze zaufanie lub jego nazwisko pojawia się we właściwym momencie, to posłuchajcie tego głosu intuicji, ponieważ może właśnie ten prowadzący pracował z Waszym tematem. Może właśnie ten terapeuta będzie mógł Was zaprowadzić do rodzica lub partnera, ponieważ ma określone właściwości. Może właśnie on pracuje w taki sposób i na takim poziomie problemu, który jest dla Was najlepszy na dany moment. Za jakiś czas lub w przypadku innego tematu może będzie to inna osoba.

Jak wybrać terapeutę?

USTAWIENIA HELLINGERA – CECHY DOBREGO TERAPEUTY:

Nie ocenia

Nie ocenia Was ani żadnej osoby z Waszego życia – nawet przestępcy, prostytutki czy alkoholika – to pierwsza i najważniejsza cecha w ustawieniach systemowych.

Nie bierze niczyjej strony

Nie staje tylko po Waszej stronie, ale pokazuje Wam, co wpłynęło lub wpływa na osoby z Waszego życia, żebyście mogli lepiej je zrozumieć oraz otworzyć się na więcej miłości i współczucia do tych osób.

Podąża za własną intuicją oraz tym, co pokazuje ustawienie

Terapeuta nie powinien przyjmować Waszego pomysłu na przyczynę problemu i rozwiązanie, ale podążać za własną intuicją i tym, co pokazuje się w czasie ustawienia. Dobry prowadzący odkłada na chwilę całą swoją wiedzę i otwiera się na to, że może się pojawić coś, o czym jeszcze nie słyszał i czego jeszcze nie widział.

Nie udaje wszystkowiedzącego i wszechmogącego

Prowadzący nie przyjmuje postawy wszystkowiedzącego i wszystkomogącego, nie mówi, że „na pewno Wam pomoże” – w ustawieniach wiele zależy od gotowości i odwagi klienta; tak naprawdę to Wy pracujecie, a terapeuta tylko Wam towarzyszy.

Nie wchodzi w rolę rodzica lub opiekuna

Terapeuta traktuje Was jak równego sobie, zamiast zachowywać się jak Wasz rodzic czy opiekun, nie stara się Wam zastąpić rodzica ani Was od siebie uzależnić, zamiast tego towarzyszy Wam na drodze do uzdrowienia relacji z rzeczywistym rodzicem i innymi osobami z Waszego życia oraz wzmacnia Waszą wiarę we własne siły.

Nie daje „złotych rad”

Prowadzący nie mówi Wam, co macie zrobić i nie daje Wam „złotych rad”, zamiast tego pomaga Wam zobaczyć pewną prawdę z Waszego życia psychicznego i pozwala Wam się z nią skonfrontować, co często ma samo w sobie uzdrawiające działanie.

Nie boi się nazywać rzeczy po imieniu

Dobry terapeuta nie boi się też nazywać rzeczy po imieniu, nawet jeśli czasem może to być szokujące.

Daje przestrzeń

Prowadzący powinien potrafić się wycofać i dać Wam przestrzeń, gdy przeżywacie jakieś emocje.

Zachęca do wyrażania uczuć

Nie będzie Was uspokajał i pocieszał, gdy płaczecie – odwrotnie zachęci Was do płakania i wyrażania złości. Jeśli cała sesja polegała tylko na rozmowie i nie zostały poruszone żadne Wasze uczucia, a terapeuta tylko Was słuchał i wspierał, to nie były to ustawienia hellingerowskie.

Nie zmusza do konfrontacji

Prowadzący ustawienie nie powinien Was też zmuszać do konfrontacji z określonymi tematami, jeśli nie czujecie się na to gotowi lub zachęcać do zmiany tam, gdzie tego nie chcecie.

Nie ma intencji pomagania

Najlepsi terapeuci ustawień systemowych nie mają nawet intencji „pomagania”, a raczej stworzenie przestrzeni, w której możecie sami zobaczyć części Waszej psychiki, relacji, życia, których do tej pory nie byliście świadomi.

Nie wyznacza terminu następnego ustawienia

Prowadzący ustawienie raczej nie powinien Wam proponować następnej sesji za tydzień, ponieważ nie zaleca się zbyt częstego korzystania z ustawień – na następne ustawienie powinniście się zgłosić wtedy, gdy poczujecie taką gotowość – u niektórych osób będzie to za kilka tygodni, u innych za kilka lat.

Źródła w temacie „Jak wybrać terapeutę”:

Hellinger, Sophie: Das eigene Glück: Grundlagen zum Familienstellen. Band 1, Bert Hellinger Publications GmbH & Co. KG 2018

Hellinger, Bert: Ordnungen des Helfens, Carl-Auer Systeme Verlag, Heidelberg 2004

Szkoła ustawień hellingerowskich działająca pod patronatem Berta Hellingera w Polsce, ustawienia w niej prowadzą jego bezpośredni uczniowie: https://szkolaustawien.pl/

Przeczytaj też post o możliwych przyczynach doświadczanych trudności z punktu ustawień systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/porzadki-milosci/

Artykuł Jak wybrać terapeutę ustawień systemowych? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Przyczyny złości: Skąd się bierze w nas złość?

Przyczyny złości mogą być różne, ale najpierw w ramach wprowadzenia zastanówmy się jak sobie radzimy z tą emocją, ponieważ to prowadzi do wtórnych przyczyn złości lub życia przez większość czasu w stanie lekkiej irytacji. 

Część osób ma tendencję do uzewnętrzniania swojej złości – nie potrafią jej ukryć. Pozostali ludzie „trzymają ją w środku”, czasem nawet nie mając świadomości, że jej doświadczają.

Każdy, kto się często denerwuje, wie, że złość zaburza naszą harmonię oraz jest bardzo wyczerpująca. W czasie ataku złości „nie jesteśmy sobą”, wypowiadamy nieprzemyślane słowa, robimy rzeczy, których potem żałujemy.

Czy lepiej jest więc gdy zatrzymujemy ją w sobie? Niekoniecznie… Złość to też potężny ładunek energetyczny, więc gdy nie jesteśmy jej świadomi i jej nie wyrażamy, ten ładunek zostaje w nas i się kumuluje, co niekorzystnie wpływa na nasze organy wewnętrzne i zdrowie. Bert Hellinger pisze m.in., że osoby chorujące na nowotwory są pełne gniewu…

Skumulowane emocje, w zależności od naszej konstrukcji psychicznej, mogą się zwrócić przeciwko nam (np. depresja, nowotwory) lub przeciwko otoczeniu, stając się nadmuchiwanym balonem, który kiedyś musi pęknąć… Może to doprowadzić do poważnej utraty kontroli i wybuchu po pewnym czasie. W skrajnych przypadkach taki długo hamowany gniew może się przyczynić nawet do tzw. zabójstwa w afekcie…

Są też osoby, które starają się nie wyrażać wprost swojej złości ze względu na normy społeczne lub dlatego, iż myślą, że złość jest czymś złym. Czasem są jej świadomi, czasem nie, ponieważ już się przyzwyczaili, że to uczucie często im towarzyszy. Takie osoby mają tendencję do wyrażania swojej złości w zamaskowany sposób, np. poprzez złośliwe żarty, łatwe irytowanie się, szybkie tracenie cierpliwości, częste bycie lekko podenerwowanym… Na pewno każdy z nas zna takie osoby…

Dlatego uważam, że nie powinniśmy ignorować naszej złości. Warto obserwować, co się pojawia w naszym umyśle i mieć świadomość, jakich emocji doświadczamy. Można to badać oraz zadawać sobie pytanie: „Dlaczego się złoszczę w tej sytuacji? Co naprawdę mnie w tym denerwuje?”. Im bardziej jesteśmy świadomi tego, co w nas się wydarza, tym większe mamy szanse, że my będziemy zarządzać naszymi emocjami, a nie one nami.

Skąd się bierze złość z psychologicznego punktu widzenia? – psychologiczne przyczyny złości

Poniższe opracowanie zostało sporządzone na podstawie odkryć i obserwacji dokonanych na gruncie psychologii i ustawień hellingerowskich. Pewnie nie jest kompletne…

CHCĘ, ŻEBY BYŁO INACZEJ NIŻ JEST

Po pierwsze złościmy się, gdy coś idzie nie tak, jak chcieliśmy. Oczekiwaliśmy (nawet nieświadomie), że coś się wydarzy lub ktoś się zachowa w określony sposób, a stało się zupełnie inaczej. Gniew wiąże się tu z brakiem akceptacji faktu, że coś lub ktoś jest inne, niż chcielibyśmy, żeby było, czyli jest pewnego rodzaju nieakceptowaniem rzeczywistości.

Ten rodzaj złości jest jedną z faz reakcji na informację o nieuleczalnej chorobie opisanych przez szwajcarską lekarkę Elisabeth Kübler-Ross (na dole link z opisem wszystkich faz). Jest to faza pełna buntu i niezgody na chorobę, chory mówi wewnętrznie „nie chcę być chory, nie zgadzam się”.

Myślę, że ta reakcja pojawia się nie tylko w czasie choroby, ale często również, gdy tracimy coś ważnego w naszym życiu. Może chodzić o śmierć bliskiej osoby, utratę złudzeń, rozpad związku, ale też wiele sytuacji, gdy nie dostajemy tego, czego chcemy lub dostajemy coś innego. Siła reakcji jest prawdopodobnie proporcjonalna to tego, jak ważne dla nas jest to „coś”, o co chodzi i mówimy wtedy często w pierwszym momencie – świadomie lub nie – „nie zgadzam się, żeby tak było”, „on/ona nie może się tak zachowywać”, „to nie może być prawda”. Gdy chodzi o rzeczy, na które nie mamy wpływu, najczęściej jest to walka z wiatrakami i strata energii. 

W tej kategorii mieści się również złość na to, jak np. funkcjonuje świat, na „głupich ludzi”, sytuację polityczną w kraju, katastrofy naturalne. Sam gniew nic tu nie pomoże, choć może zmienić się w konstruktywne działanie w imię różnych idei.

ZŁOSZCZĘ SIĘ ZAMIAST DZIAŁAĆ

Niektóre osoby złoszczą się też na siebie za własną bierność, np. że nie zdołały utrzymać swojej diety, nie miały odwagi powiedzieć „nie” w jakieś sytuacji, powiedziały coś głupiego, zachowały się inaczej, niż chciały… Lista jest długa, często jesteśmy bardzo krytyczni wobec samych siebie – mówimy samym sobie takie rzeczy, których nie powiedzielibyśmy naszym znajomym, a nawet wrogom… Po prostu przesadzamy i czepiamy się mało istotnych rzeczy…

Są jednak rzeczy ważne i nasza złość na samych siebie jest wtedy uzasadniona. Jeśli mamy poważne problemy zdrowotne i mimo to nie zmieniamy diety, jeśli jesteśmy w toksycznej relacji i pozwalamy się źle tratować, gdy całe życie spędzamy w pracy, którą szczerze nienawidzimy, gdy kolejny raz pożyczamy pieniądze osobie, która nam ich nie oddaje, gdy mamy poważne problemy emocjonalne, ale nie zaczynamy psychoterapii… Możemy się tak złościć całe życie, ale równie dobrze moglibyśmy włożyć tę energię w działanie i spróbować coś zmienić w swoim życiu.

WKURZASZ MNIE, BO JESTEŚ TAKI JAK JA

To bardzo sprytny i zabawny mechanizm: Wszyscy mamy swoją ciemną stronę, a cechy, których w sobie nie lubimy lub nawet nie chcemy przyznać, że je mamy, irytują nas i denerwują w innych ludziach. W świecie duchowości nazywa się to „lustrem”. Mechanizm jest zazwyczaj nieświadomy, więc nie jest łatwe do rozpracowania. Bardziej dla pasjonatów pracy z umysłem 🙂

PRZEKROCZYŁEŚ MOJE GRANICE

Złość pokazuje też, kiedy nasze granice zostają przekroczone i powinniśmy się bronić. Warto w każdej konfliktowej sytuacji zadać sobie pytanie: ile z tego dotyczy mnie, a ile drugiej osoby? Część z nas ma tendencje, żeby winy szukać w sobie, część, żeby szukać jej w innych… Prawda często jest pośrodku, choć nie zawsze… W życiu spotykamy różnych ludzi, czasami są oni bardzo skupieni na sobie i wyrządzają nam jakieś przykrości lub niesprawiedliwości. Innym razem noszą w sobie dużo złości, kogoś im przypominamy i atakują nas bez powodu. Wtedy nasza złość pokazuje nam nasze granice. Ktoś po prostu, źle nas traktuje, a my sobie tego na czas nie uświadamiamy, więc pojawia się złość, która informuje nas: „Coś jest tu nie tak. Coś trzeba tu zmienić. Musisz zareagować, powiedzieć temu NIE”.

Bardzo ciekawym odkryciem Berta Hellingera jest to, że krzywdzenie innych i szkodzenie relacji odbywa się nie tylko poprzez dawanie za mało „dobrego” lub dawanie „złego”. Również dawanie zbyt dużo dobrych rzeczy, inwestowanie w relację zbyt dużo energii, spełnianie wszystkich zachcianek danej osoby, narusza jej granice i może wywoływać w niej złość i potrzebę powiedzenia „nie”. Wielu z nas pewnie doświadczyło np. relacji, w której partner robił dla nas wszystko, a mimo to nie byliśmy w stanie go szanować i bardzo działał nam na nerwy. Dzieje się tak, ponieważ to zaburza naturalną wymianę, gdzie partnerzy dają sobie nawzajem. Jeśli ktoś daje nam za dużo, możemy nie chcieć lub nie być w stanie, oddać tej osobie tyle samo. Poza tym zazwyczaj taka osoba nie jest motywowana miłością, ale ma niskie poczucie wartości, boi się nas utracić i chce dużo dawać, żeby na nas zasłużyć…

WYRZĄDZIŁEM CI KRZYWDĘ I JESZCZE SIĘ NA CIEBIE ZŁOSZCZĘ

To również mechanizm znany z ustawień hellingerowskich. Okazuje się, że czasem wyrządzamy komuś przykrość lub traktujemy go niesprawiedliwie, a potem jeszcze złościmy się na niego, żeby uniknąć odczuwania poczucia winy. Jak mawiał Gerhard Walper: „Co takiego Ci wyrządziłem, że jestem na Ciebie taki zły?”.

JESTEM ZŁY NA KOGOŚ INNEGO, ALE „DOSTANIE SIĘ” TOBIE

Niestety złość może być też przenoszona na inne, „niewinne” osoby. W ten sposób, że jedna osoba nas zdenerwuje np. szef w pracy, ale nie mamy odwagi wyrazić przed nim swojej złości, więc zabieramy ją do domu i odreagowujemy na naszych bliskich. Przejdźmy jednak do głębszych, psychologicznych przyczyn naszych emocji.

UTRWALONE WZORCE REAGOWANIA W RELACJACH

Kolejnym mechanizmem jest to, że przenosimy nasze doświadczenia z poprzednich relacji, na nowe, nie dając ludziom „czystej karty”. Jeśli poprzedni partner w jakiś sposób źle nas traktował, mamy duże szanse, że w kolejnej relacji będziemy oczekiwać tego samego w podobnych sytuacjach, będziemy nieufni i dużo szybciej będzie nas denerwowało to, co u innych osób, nie wzbudziłoby aż tak silnej reakcji.

ZŁOŚĆ NIEWYRAŻONA W DZIECIŃSTWIE

Złość na rodziców bywa bardzo silna, ponieważ często nie mogła być wyrażona. Dzieciom nie wolno się złościć, mówimy im np. że to „nieładnie”. Małe dziecko jest zależne od rodziców i ich miłości, poza tym jest bardzo wrażliwe, a jego aparaty poznawczy i emocjonalny nie są jeszcze w pełni dojrzałe, dlatego dziecko nie wie, że nie jest traktowane z szacunkiem lub że rodzic narusza jego psychologiczne granice. Może tak być w przypadku rodziców stosujących przemoc, dominujących, emocjonalnie wycofanych lub przeciwnie – nadopiekuńczych, blokujących samodzielność dziecka, zalewających swoje dziecko wszystkimi swoimi uczuciami i uwagą. Ogólnie wszystkie zachowania rodziców, które odbiegają od normy i są naznaczone przesadą, z dużym prawdopodobieństwem będą wywoływały w dziecku, obok innych uczuć, również złość.

W związku z tym, że są to nasze pierwsze wzorce relacji, zapisują się one w nas bardzo głęboko. Jeśli nie uświadomimy sobie i nie zrozumiemy naszej psychologicznej sytuacji w dzieciństwie, mamy dużą szansę, że będziemy wybierać sobie partnerów lub spotykać osoby, przypominające pod pewnymi względami jednego z naszych rodziców i powtarzać schemat, który znamy. Często oczywiście całkowicie nieświadomie. Sami jesteśmy zaskoczeni czasem i pytamy: Dlaczego ta osoba, aż tak mnie denerwuje?

EMOCJE PRZEKAZANE NAM PRZEZ RODZICÓW

Szczególnie ważna jest matka. Spędziliśmy z nią w bardzo bliskim kontakcie niezwykle sensytywny okres naszego życia. Już w okresie prenatalnym odczuwaliśmy jej emocje i przeżywany przez nią stres miał na nas wpływ (również poprzez wydzielane przez nią hormony).

Od rodziców emocje przejmujemy na kilka sposobów. Po pierwsze czujemy, co się z nimi dzieje. Nasze życie od nich zależy, więc odbieramy bardzo szczegółowo ich stany emocjonalne. Jeśli nasza matka czuje złość w relacji z ojcem, my też czujemy i kodujemy tę złość. Jeśli nasz ojciec czuje lęk w jakieś sytuacji, my też czujemy jego lęk. Jako dorośli też wyczuwamy stany innych ludzi, ale jako dzieci czujemy po prostu wszystko, co przeżywają nasi rodzice.

Uczymy się też przez obserwację rodziców, naśladujemy ich – w ten sposób uczymy się też reagowania złością w określonych sytuacjach.

Rodzice mogli nam przekazać wiele negatywnych przekonań, które potem warto weryfikować, np. świat jest zły, w życiu trzeba ciężko pracować, żeby na coś zasłużyć, nie można ufać innym ludziom, tylko nieuczciwi ludzie są bogaci, nie można polegać na mężczyznach, nie można ufać kobietom. Takie przekonania nie nastrajają nas zbyt pozytywnie i powodują, że jesteśmy nastawieni na wyszukiwanie zagrożeń, co z kolei sprawia, że jesteśmy w stanie emocjonalnego napięcia i szybciej się zdenerwujemy…

DAĆ RODZICOM PRAWO DO BYCIA LUDŹMI

Czasem jednak przesadzamy w drugą stronę. Jesteśmy świadomi krzywd, które wyrządzili nam rodzice i mamy do nich pretensje. Niestety noszenie w sobie żalu o to, że czegoś nie dostaliśmy lub że coś było nieidealne, napełnia nas goryczą, sprawia, że czujemy się nieszczęśliwi i pełni złości. Dlatego po tym, jak uświadomimy sobie nasze emocje i wzorce wyniesione z dzieciństwa, warto pogodzić się z tym, jak było (i tak nie można tego zmienić) i dać rodzicom prawo do bycia „nieidealnymi ludźmi” – to bardzo ważny etap terapii.

DZIEDZICZENIE ZŁOŚCI PO PRZODKACH

Inny mechanizm (naukowo udowodniony) znany w ustawieniach systemowych, to przenoszenie silnych emocji z pokolenia na pokolenie. Nasze emocje mogą pochodzić pierwotnie nie tylko od rodziców, ale również od dziadków lub pradziadków. Np. przeprowadzano eksperymenty na myszach, gdzie w obecności zapachu kwiaty wiśni, zadawano im ból. Myszy w następnych pokoleniach zaczynały reagować lękiem na sam zapach kwiatu wiśni… Podobnie wydaje się być w przypadku złości, np. obecnie w kobietach i agresywnym feminizmie jest jej bardzo dużo. Ustawienia systemowe często pokazują, że jest to złość wielu pokoleń kobiet, które nie były traktowane z należytym szacunkiem.

ZŁOŚĆ W SŁUŻBIE DLA ŚWIATA

I na koniec bardzo ciekawy cytat Berta Hellingera na temat jeszcze jednego rodzaju złości, który ma moc zmieniania świata: „Istnieje złość, która jest cnotą i dzielnością: czujna, skupiona siła robienia tego, co konieczne i istotne, która odważnie i rozsądnie stawia czoła trudnościom i przeciwnościom, jednak nie towarzyszą jej emocje. Jeśli to konieczne, wyrządza nawet drugiemu coś złego, bez obawy i bez złości na niego – agresja, jako czysta energia. Taka złość jest owocem długiej dyscypliny i wytrwałych ćwiczeń. Kto ją ma, ma ją bez trudu. Wyraża się ona w działaniu strategicznym”.

Źródła:

O dziedziczeniu traumy: https://podyplomie.pl/psychiatria/30766,trauma-dziedziczona

Przyczyny złości – wypowiedź Berta Hellingera na temat gniewu: https://www.facebook.com/ustawieniahellingera/photos/a.467440673279305/586129121410459/?type=1&theater

Średniej jakości artykuł o tym, jak Bert Hellinger widzi przyczyny chorób: https://facet.onet.pl/strefa-tajemnic/skad-biora-sie-choroby-teoria-berta-hellingera/l0vflc0

Reakcje na wiadomość o nieuleczanej chorobie (E. Kuebler-Ross): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elisabeth_K%C3%BCbler-Ross

Przeczytaj też poprzedni artykuł o przyczynach innych problemów: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/co-jest-ze-mna-nie-tak/

Artykuł Przyczyny złości pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

PORZĄDKI MIŁOŚCI WG BERTA HELLINGERA

Co ma porządek do miłości?

Porządek raczej nikomu nie kojarzy się z miłością. Bert Hellinger w tym kontekście zwrócił uwagę na polskie słowo „ład”, które oznacza porządek, a jednocześnie od niego wywodzi się przymiotnik „ładny”. O porządku Hellinger pisze tak: „Wiele problemów powstaje, ponieważ człowiek sądzi, że mógłby za pomocą przemyśleń, wysiłku lub miłości (…) przezwyciężyć porządek. Jednak porządek jest nam dany i nie da się go zastąpić miłością. To iluzja. Trzeba wrócić do porządku, do prawdy. Dopiero tam znajdziemy rozwiązanie”.

Może przypadki nie istnieją

Czasem myślimy, że niektóre rzeczy w życiu zależą od przypadku, że chaotyczni ludzie są bardziej rozluźnieni, a obsesyjne zakochanie się jest miłością. Być może jednak wcale nie ma czegoś takiego jak przypadek i wszystko ma swój sens oraz swoją przyczynę. Być może człowiek, który ma wewnątrz siebie harmonię i porządek, kreuje podobne jakości na zewnątrz. Natomiast prawdziwa miłość jest jasna, spokojna i silna oraz niewiele ma wspólnego ze stanem zakochania się, w którym idealizujemy drugą osobę (najczęściej projektując na nią swoje uczucia wobec jednego z rodziców z okresu dzieciństwa).

Porządki miłości: ślepa miłość prowadzi na manowce

Praktyka ustawień pokazuje, że miłość np. między mężczyzną a kobietą może się udać tylko wtedy, jeśli zostaną spełnione określone warunki i uszanowane pewne zasady. Sama miłość to za mało, żeby stworzyć szczęśliwy, dobrze funkcjonujący związek. Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Miłość udaje się tylko wtedy, gdy znamy jej porządki. Ślepa, bezwiedna miłość nie zna tych porządków i często prowadzi na manowce. Ale jeśli miłość zna te porządki i je respektuje, sprowadza to, za czym tak tęsknimy. Ma wtedy zarówno dla nas, jak i dla ludzi z naszego otoczenia dobroczynne i uzdrawiające działanie”.

Hellinger wyróżnia dwa podstawowe porządki miłości w relacjach międzyludzkich: równe prawo do przynależności oraz prawo hierarchii tego, co było wcześniej i później.

Równe prawo do przynależności – porządek Berta Hellingera

Równe prawo do przynależności ma znaczenie szczególnie w ramach systemu rodzinnego. Każdy człowiek rodzi się w określonej rodzinie i ma prawo bycia członkiem tej rodziny, które nie może mu zostać odebrane. Nikt nie może i nie powinien próbować tego zmieniać – ani samo dziecko, ani jego rodzice, ani żadna inna osoba. Nie można tego zmienić, bo taka jest natura rzeczywistości. Można np. oddać dziecko do adopcji, ale to nie sprawi, że rodzice adopcyjni staną się rodzicami tego dziecka. Między członkami danej rodziny istnieją bardzo silne więzi, nawet jeśli oni się ze sobą nigdy nie spotkali.

Prawdopodobnie dlatego system rodzinny nie toleruje sytuacji, w której jakikolwiek członek rodziny mógłby zostać zapomniany, wykluczony, odrzucony, ukryty… Taką osobą może być np. utracone w czasie ciąży dziecko, o którym nikt nie pamięta, biologiczny ojciec dziecka, o którego istnieniu nikt nie wie lub osoba, którą uznano za niegodną bycia w rodzinie, ponieważ zrobiła coś, czego rodzina nie zaakceptowała. W takich przypadkach system będzie sam z siebie dążył do tego, żeby taka wykluczona osoba wróciła i została przyjęta z powrotem do rodziny. Brak tej osoby będzie miał wpływ na wiele osób w tym systemie, choć zazwyczaj nie będą one tego świadome.

Często taka zapomniana lub odrzucona osoba nie może już wrócić, ponieważ np. nie żyje. Co wtedy się dzieje? Ktoś młodszy z rodziny, czasem w następnym pokoleniu, innym razem dopiero w kolejnym, zaczyna reprezentować taką osobę – zachowuje się tak jak ona i przeżywa podobne rzeczy. W ustawieniach systemowych nazywamy to uwikłaniem w czyjś los. Wielu z nas zna rodziny, w których pewien „problem“ pojawia się w kolejnych pokoleniach. Przyczyną tego może być właśnie odmówienie komuś przynależności we wcześniejszych generacjach.

Prawo hierarchii – porządek Berta Hellingera

Drugim podstawowym porządkiem miłości w relacjach międzyludzkich jest prawo hierarchii tego, co było wcześniej i tego, co było później. „Byt jest definiowany przez czas i uzyskuje rangę dzięki czasowi. Czas nadaje bytowi strukturę. Kto był w jakimś systemie wcześniej, ten ma pierwszeństwo przed kimś, kto przyszedł później” – pisze Hellinger. Ten, kto był pierwszy, ma więcej praw, ponieważ w pewnym sensie jest ważniejszy. Przejawia się to np. w tym, że rodzice mają pierwszeństwo przed dziećmi, a dziecko pierworodne przed kolejnym dzieckiem. To nadaje pewną strukturę rodzinie i określa miejsce każdego jej członka. Wszystko jest dobrze, jeśli nikt nie próbuje występować przeciwko tym zasadom. Problemy zaczynają się np. wtedy, gdy rodzice traktują dzieci jako ważniejsze od własnego związku lub młodsze dziecko chce być głównym spadkobiercą.

Co ciekawe, porządek ten działa również w organizacjach i życiu zawodowym. Ci, co byli wcześniej mają pierwszeństwo i więcej praw. Większość osób intuicyjnie o tym wie. Inni będą musieli stracić dużo energii i walczyć z wiatrakami, zanim to zrozumieją. Jeśli jesteś nowym pracownikiem, chcesz utrzymać swoją pracę oraz mieć dobre relacje z przełożonymi i współpracownikami, to patrz na wszystko, co już tam powstało z szacunkiem. Za tym, że twoje nowe miejsce pracy istnieje, stoi ciężka praca wielu osób. Dlatego nie zaczynaj od krytykowania i zmieniania wszystkiego, co ci się nie podoba. Najpierw doceń i podziękuj, choćby tylko wewnętrznie, dopiero potem, z dużym szacunkiem dla wszystkich tam obecnych i tych, którzy byli przed nimi, wolno i stosunkowo cicho mów o swoich pomysłach.

Przywracanie porządku w ustawieniach systemowych

W ustawieniach systemowych w głównej mierze zajmujemy się przywracaniem porządku w różnych systemach, przede wszystkim w systemach rodzinnych, ale też w innych grupach. Co w pierwszej kolejności ten porządek przywraca? Zobaczenie i uznanie prawdy. Praktyka ustawień pokazuje, że uwikłania i cierpienie ludzkie, wynikają głównie z braku kontaktu z prawdą.

Kiedy obraz rzeczywistości jest zaburzony

Prawdziwy obraz rzeczywistości może zostać zaburzony na co najmniej dwa sposoby. Po pierwsze możemy nie mieć dostępu do pewnych informacji o sobie lub swoich przodkach, ponieważ nie zostały one nam ujawnione. W drugim przypadku mogliśmy sami wyprzeć pamięć o pewnych zdarzeniach, ponieważ były one dla nas zbyt bolesne. Tak dzieje się zazwyczaj w przypadku osób, które doświadczyły traumy. Zarówno w terapii traumy, jak i w ustawieniach systemowych, czynnikiem leczącym jest poznanie i przyjęcie prawdy na temat pewnych wydarzeń z przeszłości oraz spotkanie z uczuciami, które im towarzyszyły.

Porządki miłości: cena za życie w kłamstwie

System rodzinny, jak i nasza indywidualna psychika, działają w ten sposób, że nic nie ginie w nich jak w próżni. Wszystko ma swoje konsekwencje. Oczywiście możliwe jest świadome lub nieświadome życie w jakimś rodzaju kłamstwa, ale to zawsze ma swoją cenę. Zazwyczaj blokuje to pewne zasoby energii i uniemożliwia pełne, szczęśliwe życie.

Porządki miłości – źródła:

Hellinger Bert, Die Heilung. Gesund werden, gesund bleiben, Hellinger Publications 2011

Hellinger Bert, Erfolge im Leben/Beruf, Hellinger Publications 2011

Książka Berta Hellingera „Porządki miłości”:

https://www.czarnaowca.pl/kategorie/psychologia/porzadki-milosci,p1229273998

Przeczytaj więcej o ustawieniach hellingera i ich miejscu wśród metod terapeutycznych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/ustawienia-systemowe/

Artykuł Porządki miłości wg Berta Hellingera pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

ZMIANA W USTAWIENIACH HELLINGERA

Wszystko wokół nas, a w tym my sami, podlega nieustannym zmianom. Czasem stopniowym, drobnym, ledwo zauważalnym, innym razem nieoczekiwanym i gwałtownym. Zmiana wiąże się z przemijalnością, a z drugiej strony też z rozwojem. Zmiany, które pojawiają się wbrew naszej woli, bywają dla nas trudne i bolesne.

Czekanie na zmianę…

Wielu z nas jednak czeka na jakąś mniej lub bardziej konkretną zmianę w swoim życiu. Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Nadzieja jest skierowana do przodu, na przyszłość. Wiąże się z życzeniem, żeby coś teraźniejszego minęło i zmieniło się na lepsze. Zatem nadzieja odwraca się jednocześnie od czegoś”. Czekając na zmianę, chcemy być w innym miejscu swojego życia niż obecnie, gdzieś dalej. Być może nawet myślimy, że dopiero tam będziemy szczęśliwi. To dość powszechne złudzenie. Jeśli jednak nie nauczymy się być szczęśliwi niezależnie od warunków, to zawsze będziemy szczęśliwi tylko przez pewien okres, a potem znowu pojawi się coś, co będziemy chcieli zmienić i znowu odłożymy szczęście na tamten moment. Warto, więc nauczyć cieszyć się życiem takie, jakie jest, w każdych warunkach.

Wdzięczność za to, co jest

Chęci zmiany czasem towarzyszy też niedocenianiem tego, co jest. Bardzo często również brak zaufania do przestrzeni, że zawsze jesteśmy we właściwym czasie i miejscu. Nawet choroba czy trudna sytuacja w  związku są tak naprawdę prezentem, który ma nam pokazać, na co należy popatrzeć i co zmienić – nie na zewnątrz, ale wewnątrz siebie. Jeśli coś zmienia się wewnątrz nas, zazwyczaj automatycznie dzieje się to także na zewnątrz.

Symptomy prowadzą do rozwiązań, czyli do zmiany

W ustawieniach systemowych właśnie to robimy: patrzymy dokąd określone symptomy, uczucia i zdarzenia z życia danego człowieka prowadzą. One zawsze są po coś. Wszystko ma swoją przyczynę. One „chcą”, żeby dana osoba na coś popatrzyła, coś sobie uświadomiła – coś, co ma na nią wpływ, bo ona ma z tym związek.

Bierzemy udział w ustawieniach hellingerowskich, ponieważ chcemy zmiany. W obszarze zdrowia, życia zawodowego czy też w związkach miłosnych, ustawienie ma być właśnie impulsem do zmiany.

Autentyczne pragnienie zmiany

Pierwszym, podstawowym warunkiem takiej zmiany jest to, że autentycznie, z głębi swojej istoty jej chcemy. W czasie ustawień największy wewnętrzny postęp wydarza się w osobach, które są bardzo zdeterminowane, żeby coś w swoim życiu zmienić. Często doszły do jakiejś granicy wytrzymałości i teraz trudno je zatrzymać – one wiedzą, że coś musi się zmienić i to jak najszybciej – w tym jest ogromna siła. Jednak nie wszyscy przychodzą w stanie takiej gotowości na ustawienia systemowe. Jak mówi Bert Hellinger: „Grubo się myli ten, kto sądzi, że klienci chcą się pozbyć problemów. Często chcą tylko potwierdzenia swoich problemów (…)”.

Postawa roszczeniowa

W dzisiejszych czasach bardzo powszechna jest postawa roszczeniowa. Zamiast pytać, co my możemy dać światu, pytamy, co świat może dać nam. Taka postawa często pojawia się też u osób szukających różnego rodzaju pomocy psychologicznej. Również w przypadku ustawień zdarza się, że klienci przychodzą, proszą o ustawienie dla siebie, płacą i oczekują, że to prowadzący lub samo pole rozwiążą problem bez ich zaangażowania. Ustawienia mają w sobie dużo z magii, jednak aż tak łatwo nie jest 🙂 Właściwie to wcale nie jest łatwo… To klient pracuje – pole tylko pokazuje, grupa wspiera, a prowadzący towarzyszy, czasem coś podpowie.

Gotowość klienta na zmianę

Po pierwsze ustawienie może pokazać tylko tyle, na ile dany klient jest gotowy. Jeśli nie jest gotowy wcale, żeby spotkać się z jakimiś trudnymi emocjami, może się zdarzyć, że prowadzący odmówi prowadzenia ustawienia lub że rozpoczęte ustawienie samo z siebie się zatrzyma. Zamkniętą postawę można rozpoznać już po tym, jak klient siedzi, jaka jest jego mowa ciała oraz po sposobie, w jaki mówi. Z reguły im mniej intelektualizowania, a więcej czucia, tym lepiej. Żeby ustawienie w ogóle mogło się wydarzyć, niezbędne są szacunek oraz przynajmniej trochę otwartości i zaufania do metody ze strony klienta. Podejście typu „nie wiem, co to jest, trochę się boję, ale chcę spróbować” jest zupełnie naturalne i wystarczające.

Konfrontacja z trudnymi emocjami

Po drugie w trakcie ustawienia klient jest konfrontowany z bolesnymi emocjami oraz relacjami z osobami ze swojego systemu, które mogą w nim budzić lęk, złość, ból i wiele innych odczuć. Klient w każdym momencie sam decyduje, czy chce kontynuować czy nie, czy jest w stanie przeżyć i uwolnić te emocje czy nie, czy jest w stanie otworzyć przed kimś serce czy nie, czy jest w stanie odejść od tego, co mu nie służy czy nie. Tak naprawdę ustawienie prowadzi klient, to on decyduje, ile chce i jest w stanie zrobić i od tego zależą efekty. Przy czym tu nie zawsze więcej znaczy lepiej. Czasami uszanowanie własnych granic i przerwanie ruchu (chodzi o ruch w ustawieniu, coś, co się w nim wydarza) może być właśnie tym, co dla nas i naszego rozwoju jest najlepsze.

Odrzucenie zmiany po ustawieniu

Również po ustawieniu, jeśli klient się bardzo uprze, może odrzucić obrazy, które dostał w ustawieniu. Może nie chcieć nic zmieniać w swoim życiu, choć już czuje, którędy droga. Taki sabotaż własnego rozwoju często jest zupełnie nieuświadomiony. Zmiana jest trudna i wymaga pewnych nakładów energii. Poza tym żąda od nas tego, żebyśmy odeszli od tego, co znamy i weszli w coś nowego, co może budzić w nas lęk tylko dlatego, że jest nam nieznane. Zmiana, zwłaszcza głęboka, wydarza się zazwyczaj także w pewnym okresie czasu, nie w jednym momencie.

Podejmowanie decyzji

Zmiany często wiążą się również z podejmowaniem określonych decyzji. Czasami nie przychodzi nam to łatwo. Wiele osób chce podjąć decyzję jak najszybciej, żeby mieć ją za sobą, ale z drugiej strony nie są one pewne, która opcja jest bardziej pożyteczna i czego tak naprawdę chcą. Jeśli to możliwe, warto wtedy poczekać, może decyzja jeszcze w nas nie dojrzała i nie da się jej przyspieszyć. Dajmy sobie czas.

Zmiana nawyków

Żeby w naszym życiu zaszły konkretne zmiany, często trzeba też włożyć trochę wysiłku w zmianę nawyków. Nawyki bywają bardzo silne, wpisane w przebieg naszego dnia, powiązane z określonymi sytuacjami. Zdarza się, że ktoś po ustawieniach np. zaczyna tracić nadwagę, a jego nawyki zmieniają się niejako same z siebie. W innych przypadkach natomiast nadal potrzebna jest odrobina silnej woli i włożenie wysiłku w zmianę, która właśnie się wydarza, czyli w tym przypadku np. zmiana diety i wprowadzenie aktywności fizycznej do planu dnia. Nie oczekujmy cudów – może wtedy się pojawią 🙂

Bądźmy dla siebie wyrozumiali

Praca z sobą za pomocą ustawień jest trudna i sięga bardzo głęboko. Jeśli coś pójdzie nie tak, jak chcieliśmy, jeśli poczujemy, że nie wykorzystaliśmy szansy, jeśli jakiś problem do nas wróci, bądźmy dla siebie wyrozumiali. Nic nie da obwinianie siebie i wyrzuty sumienia. Mówmy do siebie tak, jakbyśmy mówili do swojego najlepszego przyjaciela. Czy dla naszych przyjaciół jesteśmy tak surowymi sędziami, jak dla samych siebie? Nie. Dlaczego więc tak często jesteśmy wrogiem dla samych siebie? To nie przynosi nic dobrego. Starajmy się, róbmy, co do nas należy, próbujmy, ale cały czas patrzmy na siebie z miłością. Wtedy mamy dużo większą szansę na rozwój i przepracowanie swoich tematów, np. z pomocą ustawień systemowych.

Ukryte siły w nas

Ustawienia systemowe są dla odważnych i silnych ludzi, którzy chcą wziąć odpowiedzialność za swoje życie i coś w nim zmienić. Zazwyczaj właśnie takie osoby trafiają na ustawienia i jak wszystko inne nie jest to dziełem przypadku. Nawet gdy ktoś z początku sprawia wrażenie bezsilnego i zagubionego,  w czasie ustawienia okazuje się, że drzemią w nim potężne siły, których obecności sam nie był świadom. Tu nie ma miejsca na rolę ofiary, na postawę roszczeniową, na obwinianie rodziców za to, jak wygląda nasze życie i kim jesteśmy. Często właśnie porzucenie takiej postawy, budzi w ludziach siłę i wiarę w siebie.

Wszystko należy do życia, czyli akceptacja zmiany

Owszem, większość z nas przeżyła jakieś traumy i jest lub była uwikłana w sensie hellingerowskim (połączenie z losem jakiegoś przodka). W czasie ustawień Hellingera spotykamy się z tym, oglądamy, płaczemy, robimy, co trzeba… a potem czerpiemy z tego siłę. Zaczynamy rozumieć doświadczenia z przeszłości oraz siebie samych i czujemy się z tym bogatsi, nie gorsi i słabsi od innych. Czasem potrzeba dużo czasu. Jednak nauka, która płynie z ustawień, jest taka: wszystko należy do życia, wszystko jest częścią większej całości, wszystko ma swoją przyczynę i swoje idealnie dobrane miejsce we wszechświecie, a życie jest nieskończenie bogate w swych przejawach.

Źródła:

Hellinger Bert, Porządki miłości. Czyli być sobą i żyć swoim życiem, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2017

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też tekst pt. „Jak otworzyć się na nowe?”: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-otworzyc-sie-na-nowe/

Bądź na bieżąco na Facebook: https://www.facebook.com/ustawieniasystemowe/

Artykuł Jak wydarza się zmiana? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

USTAWIENIA SYSTEMOWE

Ustawienia systemowe (hellingerowskie, rodzinne) są stosunkowo nową metodą, którą rozwinął i spopularyzował Bert Hellinger. Są nazywane terapią krótkoterminową, a właściwie ultrakrótkoterminową. W rzeczywistości są jednak czymś więcej niż konwencjonalna terapia.

Za pomocą ustawień systemowych można znaleźć odpowiedzi na pytania dotyczące ważnych obszarów naszego życia. M.in. takich jak: relacje rodzinne, związki miłosne, wychowywanie dzieci, życie zawodowe, zdrowie fizyczne i umysłowe, a nawet kwestie duchowe. Dzięki ustawieniom hellingerowskim można dotrzeć do przyczyn niezrozumiałych uczuć, reakcji i tendencji, pojawiających się w naszym funkcjonowaniu. Nieuzasadnione poczucie winy, odmienności, samotności, zagubienia czy braku sił i motywacji w życiu codziennym to często pojawiające się tematy w konstelacjach systemowych. Ustawienia Hellingera bardzo szybko prowadzą do źródła problemu oraz budzą ukryte w nas emocje, dlatego czasami jedno ustawienie w zakresie emocjonalnego wglądu daje tyle, co kilka miesięcy tradycyjnej psychoterapii. Warto podkreślić jednak, że ustawienia nie zastąpią psychoterapii, ponieważ ta nadal pozostaje dla wielu osób niezbędna w osiągnięciu pełni zdrowia psychicznego.

PRZYCZYNY DOŚWIADCZANYCH PRZEZ NAS TRUDNOŚCI I PROBLEMÓW – USTAWIENIA HELLINGERA

Osobista historia

Ustawienia systemowe mogą nas zaprowadzić do przyczyn, które znajdują się w naszej osobistej historii. Tu szczególne znacznie ma relacja z rodzicami i wydarzenia z dzieciństwa oraz związki miłosne. Istotne może być każde zdarzenie w naszym życiu, któremu towarzyszyły silne emocje lub przeciwnie, udało nam się ukryć nasze uczucia i nie przyznać się nawet przed samym sobą, że coś nas bardzo zabolało lub że coś bardzo przeżyliśmy.

Prenatalny okres życia i poród w ustawieniach systemowych

Duży wpływ na nasze późniejsze życie ma również prenatalny okres naszego życia. To czy byliśmy chcianym dzieckiem, jakie emocje przeżywała nasza matka, gdy była z nami w ciąży oraz jak przebiegał nasz poród nie pozostaje bez znaczenia. Te odkrycia potwierdzają też badania z zakresu psychologii prenatalnej. Brakuje natomiast przede wszystkim badań nad psychologicznymi konsekwencjami utraty bliźniaczego rodzeństwa we wczesnych stadiach ciąży, co zdarza się dużo częściej niż dotychczas zakładano.

Relacja z rodzicami w ustawieniach systemowych

Wiele z trudności, których doświadczamy aktualnie, ma swoje źródło w dzieciństwie. Nie tylko w tym, czego nam zabrakło czy co nam się przydarzyło – przejmujemy też uczucia naszych rodziców. Mogą to być np. złość matki na mężczyzn, jej poczucie bycia odrzuconą, lęk ojca o stan finansów i wiele innych…

W ustawieniach systemowych mówi się, że w połowie pochodzimy od matki, w połowie od ojca. Dlatego, gdy odrzucamy jednego z rodziców, odrzucamy też część siebie. Ciekawym mechanizmem jest to, że im bardziej odrzucamy rodzica, tym większe mamy szanse, że staniemy się tacy jak on.

Żeby jednak zgodzić się na rodziców takich, jacy są i przyjąć ich do serca, najpierw musimy uświadomić sobie i przepracować trudne emocje z tych relacji. Najtrudniej mają tu te osoby, które idealizują swoich rodziców i swoje dzieciństwo. Nie ma idealnych rodziców, a psychika małego dziecka jest niewyobrażalnie wrażliwa, dlatego każdy z nas ma tu coś do przepracowania.

„Przyjęcie rodzica do serca” w ustawieniach Hellingera jest rozumiane jako akceptacja dla niego jako człowieka i jako naszego rodzica, pogodzenie się z tym jak nasz relacja wyglądała. Często towarzyszy temu wgląd w obciążenia rodzica, które miały wpływ na jego zachowanie. Możemy podejrzewać, że nam się to udało, gdy rodzic nie budzi już w nas silnych negatywnych emocji. Ta akceptacja nie oznacza jednak, że musimy czuć się zobowiązani do intensywnego kontaktu z rodzicem. W przypadku, gdy w kontakcie z rodzicem czujemy się bardzo źle, korzystne wydaje się ograniczenie relacji lub nawet rezygnacja z niej. Mam tu na myśli np. sytuacje, w których rodzic notorycznie nas obraża, krzyczy na nas, narusza naszą wiarę w siebie.

Losy naszych przodków a skrypty w naszym życiu

Bert Hellinger zauważył to, co również wielu z nas obserwuje w swoim życiu. Pewne schematy w określonych sytuacjach się powtarzają. Część naszych zachowań, a nawet wydawałoby się niezależne od nas wydarzenia, układają się w pewien skrypt (pojęcie z zakresu analizy transakcyjnej, oznaczające plan/schemat życia człowieka). Często bardzo podobne schematy funkcjonowania można odnaleźć w historiach życia kilku członków danej rodziny w różnych pokoleniach. W niektórych przypadkach realizowany przez nas scenariusz życiowy wcale nie jest nasz – jest przejęty od któregoś z naszych przodków, a my go tylko powtarzamy. Takie zjawisko w ustawieniach nazywamy uwikłaniem. Jest to uwikłanie w los innej osoby. Dzieje się tak, gdy ta osoba doświadczyła czegoś bardzo trudnego, ale nikt nigdy się o tym nie dowiedział. Ona natomiast nie przeżyła w pełni swoich uczuć z tym związanych i nie zaakceptowała tego, co się wydarzyło. Takie silne, tłumione emocje są potężnym ładunkiem energetycznym i ta energia gdzieś zostaje w systemie rodzinnym. Dziś są już naukowe badania, które potwierdzają dziedziczenie traum, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.

Znacząca z punktu widzenia ustawień hellingerowskich może być każda trudna historia, w szczególności: choroba, wypadek, przedwczesna śmierć, poronione lub abortowane dziecko, niepełnosprawność fizyczna lub intelektualna, uzależnienie, czyn karalny, nieszczęśliwa miłość, zerwane zaręczyny, zdrada, udział w wojnie, pobyt w obozie, przesiedlenie, bieda… Bardzo silne działanie mają tajemnice np., to, że komuś nie powiedziano, że ktoś inny jest jego ojcem… Dzięki ustawieniom Hellingera możemy się dowiedzieć, kim są lub były takie szczególnie obciążone osoby w naszym systemie rodzinnym, poznać i zrozumieć ich historię oraz zobaczyć jak to wpływa na nasze życie.

Odrzuceni i zapomniani

Jedną z najważniejszych rzeczy, jakich uczymy się w czasie ustawień hellingerowskich, jest nieocenianie i rezygnacja z podziału na „dobrych” i „złych”. Uświadamiamy sobie, że nie ma złych ludzi. Tak naprawdę wszyscy chcą być szczęśliwi, ale czasem dążą do tego szczęścia w nieodpowiedni sposób. Często po prostu nie mają wyboru, ponieważ są silnie obciążeni tendencjami, które powstały w ich rodzinach. Odczuwają pewien przymus postępowania w określony sposób i to zamyka im drogę do szczęścia. Dlatego w ustawieniach systemowych patrzymy na wszystkich z tą samą miłością i szacunkiem. Nawet na morderców. Być może oni potrzebują naszej miłości najbardziej. (Nie oznacza to oczywiście, że nie należy ich karać i zabezpieczać przed ich działaniami społeczeństwo).

Ustawienia systemowe pokazują, że szczególne miejsce w danym systemie rodzinnym zajmują osoby, które zostały w nim odrzucone lub zapomniane. Są to osoby potępiane z powodu ich stylu życia, osoby, które wydziedziczono, mówiono o nich, że już nie należą do rodziny lub nie mówiono o nich wcale. Tu przynależą też zachowane w tajemnicy poronienia i aborcje, po których rodzice nie przeżyli żałoby.

Każdy, kto rodzi się w danej rodzinie ma niezbywalne prawo do niej należeć. Jeśli odmówi mu się tego prawa, to taka osoba zapisuje się w pamięci systemu w sposób szczególny i nowi potomkowie w nim mogą przejąć cechy i uczucia tych zapomianych oraz wykluczonych osób.

Prawa i porządki w ustawieniach Hellingera

Trudności, których doświadczamy, często są związane z zaburzeniem pewnego porządku w naszych rodzinach, dlatego w ustawieniach dąży się do ponownego uporządkowania tych systemów. Relacje i związki między ludźmi rządzą się pewnymi prawami i obowiązują w nich określone zasady. Wiele z nich znajduje uzasadnienie również w psychologii. Znajomość tych praw pomaga funkcjonować w bardziej pełny i szczęśliwy sposób, unikać niepotrzebnego cierpienia oraz w pewnym sensie „zaoszczędzić” dużo czasu.

W JAKI SPOSÓB DZIAŁAJĄ USTAWIENIA SYSTEMOWE?

Działanie ustawień Hellingera opiera się na obecności tak zwanego „wiedzącego pola”. To ono otwiera dostęp do informacji o tym, o czym nikt nie wie. Zarówno do naszej wewnętrznej duchowo-psychologicznej przestrzeni, jak i do konkretnych zdarzeń i faktów z naszego życia oraz z życia naszych przodków, które mają wpływ na nasze funkcjonowanie.

To jak sobie wytłumaczymy, czym ono jest, zależy w głównej mierze od stopnia naszej świadomości oraz naszych przekonań na temat natury ludzkiego życia i otaczającej go rzeczywistości. Niektórzy postrzegają obecność „wiedzącego pola” jako działanie duchowych sił wyższych. Inni widzą w nim zapis nieświadomości indywidualnej i zbiorowej (np. C. G. Jung), w którym są zapisane doświadczenia wielu pokoleń naszych przodków. Jeszcze inni uważają, że jest to po prostu reprezentacja rzeczywistości psychicznej klienta. Z praktycznego punktu widzenia jednak nie ma to większego znaczenia, czym owo pole jest. Ważne, że działa.

Najlepszym sposobem, żeby się przekonać o tym jak działają ustawienia systemowe jest wzięcie udziału w dobrze prowadzonym warsztacie. Najwięcej doświadczeń w tym zakresie można zebrać, wchodząc w reprezentacje (rola jakiejś osoby) podczas ustawień prowadzonych dla innych osób w czasie warsztatów. Przykładowo, przyjmując rolę czyjejś matki, o której nic nie wiemy, możemy być bardzo zaskoczeni tym, co zaczniemy odczuwać. Mogą pojawić się w nas wyraziste emocje, impulsy, żeby wykonać określone ruchy, a nawet wrażenia fizyczne w ciele, jak np. ból. Na krótki czas otrzymamy dostęp do wewnętrznego świata innej, nieznanej nam osoby. Nie jest to też przypadkiem do jakiej roli zostaniemy wybrani – często ma to coś wspólnego z nami. Mimo to uczucia i zachowania reprezentantów są zaskakująco spójne z tym, jak funkcjonują lub funkcjonowały zastępowane przez nich osoby z życia klienta. Klient zazwyczaj z zaskoczeniem patrzy na reprezentanta i mówi: „Moja mama też była taka pełna złości. Moją mamę rzeczywiście zawsze bolała lewa noga”.

Jak wyglądają ustawienia hellingerowskie w praktyce?

W przypadku ustawień systemowych wspaniale opisana w książkach Hellingera teoria ma drugorzędne znacznie. Najważniejsze jest otwarcie na to, co pokazuje się w polu i indywidualne podejście do każdego ustawienia. Dlatego przychodząc z własnym pytaniem na ustawienia, warto na chwilę zapomnieć o całej teorii i samodzielnie sformułowanych odpowiedziach na nie.

Gdy rezygnujemy z chcenia, oceniania, interpretacji, manipulacji i tylko patrzymy, co się wydarza, obrazy, które się pojawiają zaczynają przemawiać do nieświadomej części naszej psychiki. Te obrazy potem w nas zostają i działają na nas, nasze nastawienie i podejmowane decyzje też po ustawieniu. Bert Hellinger pisze, że ustawienia są nową drogą poznania, rodzajem przejścia, bramy do innego poziomu świadomości. Rozwiązanie, które pojawia się w ten sposób, często jest dla nas zaskakujące oraz wychodzi poza logikę i nasze możliwości rozumowania.

Teraz opiszę w skrócie, jak może wyglądać takie ustawienie w czasie warsztatu, żebyście mogli poczuć i lepiej zrozumieć, co dzieje się w czasie ustawień systemowych:

Przychodzisz i mówisz, że nie układa Ci się w relacji z partnerem/partnerką. Na początek ta informacja wystarczy. Wybieramy jedną osobę z grupy, która będzie reprezentowała Ciebie i drugą, która będzie reprezentowała Twojego partnera/partnerkę. Siedzimy i patrzymy. Reprezentanci nic nie wiedzą o Tobie ani o Twoim związku, zaczynają się jednak zachowywać tak jak Ty i Twój partner/partnerka. Sam/sama widzisz czy patrzycie na siebie, czy któreś z was się odwraca i chce wyjść z relacji albo upada bez sił na podłogę… Czasami trzeba dostawić więcej osób, z którymi jesteście związani i które wpływają na to, jak funkcjonujecie w relacji. Wtedy znowu coś się zaczyna dziać, pojawiają się kolejne ruchy… Widzisz to, co wpływa na Ciebie i to z czym związany jest Twój partner/partnerka. Jeśli jesteś gotowy/gotowa przyjąć ten obraz do serca, zmienia się to, jak postrzegasz waszą relację. Dostałaś/dostałeś pewien obraz, który gdzieś w Tobie zostanie. Jest to początek pewnego procesu. Nie musisz o tym rozmawiać z partnerem/partnerką. To, że coś zmieniło się w Twoim wnętrzu, wpłynie samo z siebie na waszą relację. Jednak nie wiemy dokładnie jak – może znajdziecie nową drogę do siebie, a może będzie wam łatwiej podjąć decyzję o rozstaniu, z którą zwlekacie od dawna.

Prowadzący ustawienie tak naprawdę nikomu nie pomaga. To Ty przychodzisz, ponieważ chcesz zrobić następny krok. Czegoś szukasz, coś przeczuwasz, jesteś gotowy/gotowa coś zobaczyć w swoim funkcjonowaniu i wyjść poza to. Chcesz otworzyć się na coś nowego, na więcej życia, więcej miłości. Ludzie, którzy trafiają na ustawienia, są wyjątkowi – odważni, szczerzy i ufający własnej intuicji. Atmosfera w grupach warsztatowych ustawień jest zawsze wspaniała i pełna miłości.

Ustawienia systemowe nie służą do tego, żeby zmieniać ludzi wokół nas. Zawsze jest to praca z samym sobą. Chodzi nie tylko o to, co zmieni się w jakieś konkretnej życiowej sytuacji, ważniejsze jest to, co zmieni się w Tobie. Będzie to wpływało na wszystkie relacje w Twoim życiu. Może się okazać, że nie tylko Ty sam/sama zaczniesz funkcjonować inaczej, ale również pojawią się nowe osoby w Twoim życiu. Np. zaczniesz wybierać zupełnie innych partnerów niż dotychczas…

Źródła:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

https://www.hellinger.com

Przeczytaj też o miłości i związkach z punktu widzenia ustawień systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/milosc-i-zwiazki-cz-1/

Artykuł Czym są Nowe Ustawienia Systemowe? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.