Cel, decyzja, działanie… W biegu naszego życia od czasu do czasu odczuwamy impuls, by coś zmienić lub podążyć w jakimś nowym kierunku. Czujemy wtedy, że zbyt długo pozostajemy tu, gdzie jesteśmy lub że powinniśmy udać się w inne miejsce. Takie miejsca to nie tylko to gdzie przebywamy fizycznie, ale też ludzie, którzy nas otaczają, aktywność zawodowa, pasje, nawyki i organizacja naszego dnia, stany naszego umysłu… Bert Hellinger, pisząc: „za wszystkim, co nas wprawia w ruch, stoi jakaś siła”, prawdopodobnie ma na myśli właśnie taki impuls.

Spokój a określenie celu i podjęcie decyzji

Dalej sugeruje on, że żeby zauważyć i uświadomić sobie ten impuls oraz zaplanować i podjąć działanie z nim zgodne, potrzebujemy w pierwszej kolejności trochę spokoju. „Dokądkolwiek czujemy się popychani, istotny kierunek i ruch odnajdujemy wtedy, kiedy się zatrzymujemy. Po pewnym czasie coś nas popchnie w kierunku nowej dali, twórczej i żywej. Ten ruch prowadzi nas poza nasze dotychczasowe plany.” (Hellinger, 2016). Działanie podjęte zbyt szybko, w biegu, z niespokojnym umysłem może jego zdaniem sprawić, że cały nowy plan zostanie porzucony. Pisze o tym w następujący sposób: „Tylko to, co jest przyspieszane kończy się. Spokój, w przeciwieństwie do tego, co jest przyspieszane, jest stale w ruchu. Dlatego nie zna ani pośpiechu, ani zwłoki.”

Działanie – zwlekanie i zaniechanie

Z drugiej strony zapewne wszyscy wiemy, że odkładanie może trwać w czasie w nieskończoność. „To, co odkładane na później jest zagrożone, ponieważ łatwo może się spóźnić. (…) Co przede wszystkim odkładamy na później? Zakończenie we właściwym czasie.”. Następnie może pojawić się zaniechanie realizacji nowego planu. Zaniechanie powadzi do śmierci. Do śmierci naszego życia jako całości oraz naszej wewnętrznej śmierci. Nie poruszanie się do przodu w rzeczywistości nie jest zatrzymaniem się, ale ruchem do tyłu. Tracimy radość życia, energię, zdrowy promienny wygląd. Jesteśmy w trybie „żeby tylko przetrwać”. Do piątku, do wakacji, do nie wiadomo kiedy… Wszyscy znamy wielu ludzi, którzy nienawidzą swojej pracy i zmuszają się, żeby ja wykonywać. Znamy związki, w których partnerzy nawet już nie lubią siebie nawzajem, a wychowują razem dzieci i spłacają zobowiązania. Znamy też tych, którzy wewnętrznie umierają z powodu samotności (choć może o tym nie wiemy). I tych, którzy giną w depresji, nerwicach, nałogach… I na wiele innych sposobów. Hellinger również to zauważył: „Niekiedy pozostajemy bezczynni, o czym niektórzy w życiu marzą. Czy wtedy jeszcze żyją?”.

Tu i teraz

Duchowa prawda, którą wszyscy wiele razy słyszeliśmy, brzmi: nie ma jutra. „Dzisiaj jest nowym dniem stworzenia. Tego dnia wszystko zaczyna się od początku, nowe przebudzenie.”. Podjęcie działania, a szczególnie wprowadzenie dużej życiowej zmiany, wymaga wysiłku. To naturalne, że z jednej strony czujemy lęk przed nowym, a z drugiej jesteśmy przywiązani do tego, co znamy (nawet jeśli to nas niszczy). Dlatego każda poważna zmiana wymaga dużych nakładów energii. Z tych samych powodów jesteśmy skłonni przekładać ją w czasie, znajdując ku temu liczne mniej lub bardziej wyrafinowane uzasadnienia.

Przełom

Gdy podjęcie działania przekładamy zbyt długo, gdy minie ten moment między „za wcześnie” a „za późno”, zaczynamy odczuwać ciężar, niezadowolenie, a czasem nawet wstręt do siebie. „Kiedy długo nic się nie porusza, a właściwy w tym momencie ruch jest zatrzymany, czekamy na przełom. (…) Przełom toruje drogę. Jest jak rwąca rzeka. Długo coś się zbierało, aż wreszcie przerywa tamę i otwiera sobie nową drogę.”. Niestety, gdy działanie nie zostaje podjęte dobrowolnie, czasem okazuje się że jakaś sytuacja lub zdarzenie niejako zmuszają nas do tego. Zgodnie z powiedzeniem „Nie ma tego złego…”.

Działanie to życie

Wszystko, co żyje porusza się. Podobnie w życiu żywej osoby jest ciągle jakiś ruch. Czasem po osiągnięciu dużego życiowego celu zamiast cieszyć się, ludzie cierpią. Jednym z tego powodów jest, że stracili to, co ich motywowało oraz koncertowało ich aktywność. Realizowanie pozytywnego celu (być może negatywnego również) zawsze jest też zamierzenie lub nie naszym darem dla świata i innych ludzi. Nawet jeśli znajduje się on w obszarze wewnętrznego rozwoju osobistego, to w konsekwencji powstaje nowy fenomen, który ubogaca rzeczywistość. „Ostatecznie wszystkie czyny zakończone sukcesem służą życiu, wykraczają poza własne życie.”

Noworoczne życzenia

W Nowym Roku życzę Państwu wielu impulsów do podążania we właściwym dla siebie kierunku oraz siły do podjęcia działań, które to umożliwią.

Źródło cytatów:

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016, cz. 1-3

Przeczytaj kolejny tekst o zmianie tu: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/bert-hellinger/

Artykuł Cel, decyzja, działanie… pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Dobro i Prawda – świąteczne refleksje…

Dobro i prawda zawsze zwyciężają

Kiedyś oglądałam bardzo ambitne filmy… Ciężkie i psychologiczne: Bergman, Kieślowski… Potem nie oglądałam żadnych filmów, ponieważ w psychologicznej pracy dość dostaje się takiego materiału na co dzień i w wolnej chwili dobrze robić coś bardziej beztroskiego, dla równowagi. Ostatnio natomiast obejrzałam kilka amerykańskich filmów romantycznych. Lekkie i przyjemne. Bohaterzy są dobrzy, wiadomo, że dobrze się skończy, magiczne zbiegi okoliczności, opieka wszechświata, prawda i dobro zawsze zwyciężają… To mit czy prawdziwe reguły gry w tym życiu?

W ustawieniach hellingerowskich, ale też w innych metodach pracy z psychiką prawda uzdrawia, a bycie dobrym dla siebie i innych sprawia, że przekraczamy samych siebie, wzrastamy i się rozwijamy.

Dobro w tym, co „złe”

Nasz umysł zbiera wrażenia i się programuje. Może, gdy będziemy mu dawać więcej tego, co pozytywne – w końcu uwierzymy, że my też jesteśmy dobrzy… Wystarczająco dobrzy tacy, jacy jesteśmy… Może nasze życie jest wystarczająco dobre takie, jakie jest. Może jest takie po coś. Może właśnie uczy nas czegoś bardzo ważnego, dzięki czemu będziemy gotowi na więcej albo na lżej i radośniej…

Jeśli jest Ci źle w te Święta, jeśli spędzasz je sam lub z ludźmi, wśród których czujesz się samotny – może tego potrzebujesz… Może to prowadzi Cię do Twojej prawdy… Płacz i spotkanie się z prawdą o swoim życiu to bardzo ważny, twórczy moment. Można płakać i cieszyć się z tego – ufać, że właśnie wydarza się coś ważnego.

Ty też możesz być dobry i zmieniać świat

Nie przestawaj wierzyć… Nie przestawaj dążyć… Nie porzucaj swoich ideałów…

Wszędzie możesz zdziałać coś dobrego i uczynić świat odrobinę lepszym miejscem. Jednym małym gestem, jednym uśmiechem, jednym odpuszczeniem „posiadania racji” na rzecz zrozumienia uczuć drugiego człowieka… Zachować się lepiej niż ostatnim razem. Pokazać komuś, że dobro i bezinteresowność istnieją. Odpowiedzieć miłością na złośliwość… Naiwne? Naprawdę w to nie wierzysz?

Dobroć jest dobra dla serca

Bert Hellinger pisze: „Dobroć nie pomija nikogo ani niczego. Ma szeroko otwarte oczy, które błyszczą z głębi na zewnątrz, ponieważ dobroć pochodzi z serca. Jest dobra dla naszego serca.”.

Co daje nam prawda?

A prawda? Dlaczego prawda jest ważna? Większość ludzi coś udaje – przed sobą i przed innymi, to ich usztywnia, ponieważ muszą cały czas kontrolować siebie i to, co mówią. To zabiera im spontaniczność i radość życia.

Jaka jest prawda o Twoim życiu?

Jaka jest prawda o Tobie? Jaka jest prawda o Twoim życiu? Jaka jest prawda o Twojej pracy? Jaka jest prawda o Twoim związku lub jego braku? Czy masz odwagę wszędzie tam zobaczyć nagą prawdę?

Kto nie spotkał się ze swoim cieniem, nie da rady stać w pełnym słońcu… Nie da rady, bo za dużo energii zużywa na ukrywanie różnych rzeczy przede wszystkim przed sobą, a potem przed innymi i całym światem…

Jeśli w tym specyficznym roku, to nie są Twoje wymarzone Święta, wykorzystaj je do spotkania z prawdą o sobie i o swoim życiu. Co jest dla Ciebie ważne? Przy kim czujesz się swobodnie, bezpiecznie i możesz być w pełni sobą? Za czym tęsknisz? Czego Ci brakuje? A może odwrotnie: Czego do tej pory nie doceniałeś w swoim życiu? Jakie masz jeszcze marzenia? Co odpuściłeś, a nie powinieneś? A gdybyś miał umrzeć za trzy dni, co byś zrobił z tym czasem? A gdybyś miał umrzeć za trzy miesiące co? Jak widzisz swoje życie za 10 lat? Czy to jak żyjesz jest w zgodzie z tym, kim jesteś?

Świąteczne życzenia

Kochani, życzę Wam i sobie, żebyśmy praktykowali dobro jak najczęściej i spotykali jak najwięcej ludzi, którzy też to robią. Życzę nam, żebyśmy żyli w coraz większym stopniu w prawdzie i żeby otaczali nas ludzie, przy których możemy być bardziej i bardziej sobą oraz żyć swoją prawdą.

Literatura:

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2017

Przeczytaj też o relacji z rodzicami w kontekście ustawień hellingerowskich: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/relacje-z-rodzicami/

Artykuł Dobro i Prawda – świąteczne refleksje… pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Dziś żyjemy szybko. Staramy się zrobić jak najwięcej… Jesteśmy wobec siebie wymagający. Czy jednak więcej i szybciej naprawdę znaczy więcej? Czy rezygnowanie z urlopu i odpoczynku prowadzi nas ku więcej?

POŚPIECH

Słynny niemiecki terapeuta ustawień systemowych Günter Schricker mawiał: „Pośpiech jest ruchem ku śmierci”.

Gdy się spieszymy, jesteśmy mniej uważni. Nie jesteśmy też wtedy w pełni obecni w tym, co robimy, ponieważ jednocześnie nasze myśli są już przy kolejnych zadaniach do wykonania. Dodatkowo generujemy w sobie nerwowe napięcie. W ten sposób nie możemy się w pełni cieszyć tym, co robimy oraz naruszamy naszą wewnętrzną i zewnętrzną harmonię.

Pośpiech często też się zwyczajnie nie opłaca. Na pewno przeżyliśmy sytuację, w której pośpiech lub pójście drogą na skróty, ostatecznie doprowadziły do powstania nowych problemów i w efekcie wszystko kosztowało nas więcej czasu i energii…

Pośpiechu można uniknąć, planując swój czas oraz biorąc na siebie tylko taką ilość obowiązków, które jesteśmy w stanie wykonać ze spokojem.

Niektórzy z nas mają jednak nawyk bycia nieustannie w trybie pośpiechu, co jest rodzajem nerwicy. Dokąd się spieszymy? Co jest aż tak ważne? Co da nam to dodatkowe 10 min, skoro przez pośpiech nie byliśmy sobą ani nie cieszyliśmy się życiem przez pół dnia? I tak możemy zrobić tylko tyle, ile jest możliwe.

To się wiąże również z szacunkiem do siebie. Bądźmy dobrymi i uczciwymi pracownikami, ale nie kosztem naszego ciała i psychiki.

ODPOCZYNEK

„Potrzebujemy odpoczynku, aby znów nabrać sił, aby rozpocząć kolejny etap podróży. Odpoczynek pomaga nam iść dalej.” – pisze Bert Hellinger.

Odpoczynek to nie jest coś, o czym możemy dowolnie decydować – chcemy odpoczywać czy nie. Jakkolwiek to brzmi: odpoczynek to obowiązek. Jeśli rezygnujemy z odpoczynku, szkodzimy sobie i naszej pracy, ponieważ wyprowadzamy siebie z harmonii i obniżamy swoją wydajność. Konsekwencji braku odpoczynku może być wiele: przemęczenie związane z obniżeniem zdolności do koncentracji i rozdrażnieniem, upośledzenie działania układu odpornościowego, a w skrajnych przypadkach choroby ciała, wypalenie zawodowe i depresja. Jeśli nie damy odpoczynku naszej psychice lub ciału, one same sobie to wezmą, nawet wbrew naszej woli…

Przepracowując się zaniedbujemy też wiele sfer naszego życia: relacje z innymi, potrzeby naszego ciała oraz wiele potrzeb psychicznych i duchowych… Prowadzi to do wyjałowienia – nasze życie wewnętrzne staje się coraz większą pustynią, którą staramy się ukryć przed samym sobą, pracując coraz więcej… Błędne koło.

Odbierając sobie możliwość zatrzymania się i nic nie robienia, jednocześnie odbieramy sobie możliwość refleksji nad własnym życiem oraz czas, w którym nasze myśli mogłyby swobodnie płynąć i wkraczać na nowe terytoria… Nowe pomysły, nowe perspektywy… To może blokować zmiany i rozwój w naszym życiu.

Brak wolnego czasu uniemożliwia też rozwój osobisty – poznawanie samego siebie, wczucie się we własne potrzeby, refleksję nad relacjami w naszym życiu.

Nie da się zrezygnować z odpoczynku, nawet nie da się skrócić należnego nam jego czasu – jak pisze Bert: „Im dłużej trwa podróż, tym dłużej odpoczywamy” .

SPOKÓJ ZEWNĘTRZNY

Ciało i psychika są powiązane, jednak w zależności od charakteru naszej pracy oraz trybu życia, czasem potrzebujemy bardziej odpoczynku ciała, innym razem psychiki.

O ile ciało daje nam jasne sygnały i wiemy, kiedy potrzebuje odpoczynku, sygnały z psychiki łatwiej pominąć.

Ludzka psychika męczy się nadmiarem bodźców z otoczenia, zbyt długimi okresami koncentracji uwagi, skupieniu jej na określonym, monotonnym, materiale, intensywnego, celowego myślenia, uczenia się i zapamiętywania nowych rzeczy, pracy pod presją czasu, nadmiarem trudnych uczuć i emocji… Nasz aparat psychiczny cały czas to wszystko przetwarza i może dojść do pewnego przeładowania, które prowadzi do psychicznej dezintegracji, dlatego potrzebny jest nam odpoczynek również od takich aktywności.

Krótkoterminowo będzie to wszystko, co nie wymaga od nas zbyt wiele myślenia, czyli aktywność fizyczna, kontakt z naturą, medytacja…

Głębokiemu wypoczynkowi sprzyja też cisza, która jednocześnie pozwala nam nawiązać kontakt z samym sobą. Jak pisze Bert Hellinger: „W ciszy znajdujemy drogę do siebie. Szczególnie do miłości i do swojego szczęścia”.

Również radosne, beztroskie i przyjemne aktywności w gronie naszych bliskich i przyjaciół, mogą być wspaniałym wypoczynkiem. Pod warunkiem, że nie będziemy z nimi rozmawiać o naszej pracy, wspólnie rozwiązywać trudnych problemów lub odgrywać emocjonalnych dramatów. Nie. Tu potrzebne jest lekkie, radosne i przyjemne…

SPOKÓJ JAKO STAN WEWNĘTRZNY

Odpoczywać trzeba jednak umieć. Nawet najpiękniejsze i najdłuższe wakacje niewiele dadzą, jeśli wewnątrz nas będzie trwał nieustanny stan napięcia…

Tak jak przeciwieństwem pokoju jest wojna, tak przeciwieństwem spokoju jest walka. Prawdziwy spokój pojawia się, gdy przestajemy walczyć, robić rzeczy na siłę i wbrew sobie oraz wbrew temu, co pojawia się samo z siebie w naszym życiu. Taki spokój może przejawiać się na kilku płaszczyznach.

Pokój z samym sobą

Po pierwsze szczerość z samym sobą i kontakt z naszymi prawdziwymi uczuciami. Nie będziemy doświadczać spokoju do czasu, gdy będziemy udawać przed sobą i innymi kogoś, kim nie jesteśmy. Np. dużo mniej napięcia doświadczamy, gdy pozwolimy sobie na bycie niedoskonałym i normalnym, zamiast cały czas starć się sobie lub innym ludziom coś udowodnić. Nasze emocje z kolei to doskonałe kompasy, które pokazują nam co lubimy oraz gdzie mamy coś do przepracowania – gdy tracimy z nimi kontakt, pozbawiamy się cennego narzędzia rozwoju. Naprawdę wiele osób doświadcza złości lub smutku i nawet o tym nie wie…

Pokój z innymi ludźmi

Po drugie spokój wiąże się z relacjami z innym. Jeśli jesteśmy w pełnej zgodzie z samym sobą, to kończymy relacje, które nam nie służą, a te które są w naszym życiu, płyną w miarę harmonijnie i naturalnie.

Ludzie, z którymi przebywamy, współtworzą nasze życie i najczęściej mają duży wpływ na to, jak się czujemy, dlatego warto zwrócić uwagę na to, kogo zapraszamy do dalszego życia.

Drugim punktem jest komunikacja – nieporozumienia i przykre sytuacje mogą się zdarzyć. Bardzo ważne jednak, żeby traktować każdą osobę w naszym życiu, zwłaszcza partnera jak przyjaciela, któremu można wszystko szczerze powiedzieć. Mówmy tak, żeby nas zrozumiał. Nie atakujmy, bo będzie się bronił.

Mamy prawo, a nawet obowiązek mówić o tym, co nam nie pasuje, ale nie mamy prawa żądać od nikogo, żeby się zmienił. Tym bardziej że każdy ma swoje tempo w swoim własnym rozwoju i może po prostu nie być gotowy lub nie potrafić się zmienić…

Jeśli już jedziecie na wakacje z osobą, której nie możecie w pełni zaakceptować i oczekujecie od niej zmiany… Spróbujecie przynajmniej nie robić tego w czasie wakacji, bo popsujecie czas i sobie i tej osobie… Dajcie jej i sobie wolne nawet od tego.

Pokój ze światem

Po trzecie głęboki spokój wiąże się z zaufaniem do życia, optymistycznym patrzeniem w przyszłość i otwartością na zmiany. Nie wszystko zależy od naszej woli. W naszym życiu pojawiają się sytuacje i wydarzenia, na które nie mamy wpływu. Prawdziwą ulgę i komfort psychiczny przynosi wiara, że wszystko ma jakiś sens, że jest jakaś kochająca siła we Wszechświecie (nie musi to być osobowy Bóg), która sprawia, że zawsze jesteśmy w sytuacji, która jest najlepsza dla naszego rozwoju oraz że nigdy nie będzie tak, że znajdziemy się w sytuacji bez wyjścia. Niektórzy naturalnie mają takie zaufanie do życia, inni muszą sobie o tym przypominać, a jeszcze inni nie są w stanie się na to otworzyć, ponieważ uznają tylko to, co materialne i naukowo sprawdzone.

WAKACJE – PRAKTYCZNE PORADY

Czy muszę gdzieś wyjeżdżać?

Zazwyczaj lepiej jest gdzieś wyjechać, ponieważ nasze normalne otoczenie przypomina nam o obowiązkach i innych sytuacjach, które nas stresują. Wyjeżdżając, odcinamy się od wszystkiego oraz ubogacamy nowymi obrazami i doświadczeniami. Jednak dla kogoś, kto np. dużo podróżuje służbowo, prawdziwym odpoczynkiem może być zostanie we własnym mieszkaniu i czytanie książek – warto się w siebie wsłuchać i odnaleźć to, czego najbardziej potrzebujemy w danym momencie.

Czasem więcej znaczy mniej

W czasie wakacji nasz dobrostan powinien być na pierwszym miejscu. Dlatego wakacyjny plan powinien być luźny i powolny. Absurdem są wakacje, których organizacja, przebieg lub to, żeby zwiedzić jak najwięcej, są przyczyną stresu. Nie. Wsłuchajmy się w siebie i poczujmy, czego potrzebujemy najbardziej. Może potrzebujemy leżeć, nic nie musieć i nic nie robić, może potrzebujemy aktywności fizycznej lub nowych bodźców, w postaci zwiedzania nowych miejsc i przebywania w innym otoczeniu niż zazwyczaj, a może potrzebujemy doświadczeń duchowych. To jest indywidualne – zależy od naszego temperamentu, osobowości oraz od tego, czego nam brakuje na co dzień.

Zaplanowanie dnia wolnego między urlopem a powrotem do pracy, spowoduje, że będziemy odczuwać większy komfort i bezpieczeństwo, gdy pomyślimy w czasie wakacji o powrocie do pracy.

Wdzięczność i radość

Najważniejszy jest oczywiście stan umysłu. Jeśli nie cieszymy się na myśl o zaplanowanych wakacjach lub w ich trakcie nie potrafimy przeżywać radości, to coś jest tu nie tak. Może mamy za dużo oczekiwań, może nie potrafimy się cieszyć tym, co się pojawia i otworzyć się na to, że coś wydarza się inaczej niż planowaliśmy, może przywiązujemy zbyt dużą wagę do szczegółów,  może nie potrafimy przestać myśleć o pracy, może relacja z partnerem odbiera nam radość życia, może nie potrafimy wyjść z roli nadopiekuńczego rodzica, a może ogólnie jesteśmy nieszczęśliwi i warto coś zmienić w życiu. Jeśli już nie możemy się po prostu cieszyć wakacjami, to może warto poświęcić ten czas na refleksję, dlaczego tak jest, pochylić się nad sytuacjami, w których tracimy humor oraz nad tym, co odgradza nas od zwykłej radości i doceniania każdej chwili w naszym życiu.

Wbrew pozorom radość jest rzeczą bardzo poważną. Jak pisze Bert Hellinger: „Nasze życie odżywia się radością. Kiedy się cieszymy, jego pełnia wychodzi nam naprzeciw”.

LITERATURA:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Hellinger Bert, Erfolge im Leben/Beruf, Hellinger Publications 2011

Hellinger Bert, Nowa świadomość, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2014

Może zainteresuje Cię również tekst o tym jak wydarza się zmiana z puntu widzenia ustawień hellingerowskich: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/hellinger-sens-zycia/

Artykuł Spokój, odpoczynek, wakacje… pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Jak wybrać partnera – miłość czy matematyka?

Jak wybrać partnera, który zostanie z nami dłużej, a być może przez całe pozostałe nam do przeżycia życie? Wiele osób ma teraz problem ze stworzeniem trwałej relacji. Role męskie i kobiece się pomieszały, mamy coraz większą wolność oraz coraz więcej możliwości wyboru… Już nie musimy szukać „partnera na całe życie” jak nasi dziadkowie, ponieważ możemy go w każdej chwili zmienić…

Ma to wiele konsekwencji, ale tu skupię się na jednej: często nie traktujemy tego wyboru wystarczająco poważnie. Sophie Hellinger mówi, że wchodząc w relację, powinniśmy się zastanowić czy ta osoba, nieładnie mówiąc, „nadaje się” na naszego życiowego partnera.

Dlaczego? Budowanie relacji, to poważna praca. Poznawanie się, otwieranie się, uczenie się bycia razem, stwarzanie przestrzeni dla tej osoby w swoim życiu – nawet jeśli przebiega w pięknej atmosferze i napełnia nas szczęściem, to jest to poważna inwestycja czasu i energii, a to jak potem działa relacja ma potężny wpływ na to, jak się czujemy i w jakim stopniu jesteśmy szczęśliwi.

Każdy kto ma za sobą kilka nieudanych związków, wie ile energii i czasu to kosztuje… Czasem wręcz dochodzimy do punktu, w którym mówimy: już nie chcę próbować, nie mam siły i przestajemy wierzyć, że może nas spotkać coś dobrego w tym temacie…

„Susan, zaczekaj! Mogę się zmienić!”

Jak wybrać partnera, żeby nie żałować? W tym tekście przedstawiam punkty, na które zgodnie z nauką płynącą z ustawień systemowych warto zwrócić uwagę już na początku relacji:

WYBÓR PARTNERA – CZY JA CHCĘ BYĆ Z TĄ OSOBĄ?

Głupie pytanie? Nie, nie takie głupie… Wiele osób jest ze sobą z innych powodów niż to, że w głębi serca pragną być właśnie ze sobą…

Inne powody bycia razem

Czujemy się trochę samotni, ktoś okazuje nam zainteresowanie, dopamina, pojawia się czułość, oksytocyna, seks, endorfiny i już tkwimy emocjonalnie i energetycznie w relacji z tą osobą… Potem przyzwyczajamy się, przywiązujemy i trudno odejść…

Rozmawiam z ludźmi w różnym wieku, mówią: „pojawił się w odpowiednim czasie”, „wiedzieliśmy, że to nie jest to, ale nie było powodu do rozstania”, „byłem zajęty zawodowo, nie chciało mi się nic zmieniać…”.

Dużo związków powstało i przetrwało tak jakby z powodu zbiegu okoliczności. Jednak tak naprawdę, to nie był przypadek, tylko np. brak szczerości z samym sobą i partnerem, lęk przed zmianą, niechęć wobec podjęcia ryzyka (może już nikomu się nie spodobam?), niezdolność do bycia samemu/samej.

Jeśli dwoje ludzi spędza razem życie, wychowuje dzieci, to oczywiście jest to silny związek oraz miłość na głębokim poziomie (miłość jest obecna we wszystkich relacjach na głębszym, nie zawsze widocznym, poziomie), ale to nie znaczy, że taka relacja daje szczęście i spełnienie… Myślę, że wszyscy wiemy, o co chodzi i znamy wiele takich par…

Jednym z powodów tego, że wierzę we wglądy Berta Hellingera jest to, że widziałam w jaki sposób w wieku 92 lat patrzył na swoją żonę i w jaki sposób do niej i o niej mówił… I jak ona, jak zakochana dziewczyna, siadała mu na kolanach i szeptała coś na ucho… Piękny, poruszający widok.

Wybór przeciwieństwa poprzedniego partnera

Inny mechanizm jest taki, że w ludzkiej naturze jest tendencja do popadania ze skrajności w skrajność, więc po każdym nieudanym związku, szczególnie atrakcyjne staje się dla nas przeciwieństwo tego, co było problemem w poprzedniej relacji i na tym skupiamy całą swoją uwagę… Niestety w ten sposób łatwo popaść ponownie w relację, w której nie będzie równowagi i z czasem to, co tak wielbiliśmy, stanie się naszym przekleństwem oraz największym problemem w naszym nowym związku. Być może nawet zatęsknimy za… poprzednim partnerem :). Tak więc uciekanie od czegoś i koncentrowanie się tylko na jednym aspekcie, sprawiają, że tak naprawdę nie widzimy tej nowej osoby. Jeśli nie widzimy, nie możemy też ocenić czy chcemy być z tą osobą.

Czy chcę tę osobę dokładnie taką jaka jest teraz?

Czy ja widzę tę osobę, mogę i chcę powiedzieć jej, takiej, jaka jest teraz, TAK? Czy zapraszam ją do swojego życia DOKŁADNIE TAKĄ, jaka jest TERAZ? Późniejsze próby zmieniania partnera niszczą związek i są bolesne dla obu stron…

Mówi się, że można być z kimś całe życie i go nie poznać, ale czy to prawda? Większość z nas ma jakiś rodzaj intuicji oraz często pojawiają się znaki ostrzegawcze, które ignorujemy, bo chcemy być „zakochani i zaczarowani”…

WYBÓR PARTNERA – CZY TA OSOBA CHCE BYĆ ZE MNĄ?

Naprawdę chce czy czujemy, że jesteśmy jej „drugim wyborem”? Może czujemy, że dla niej „my to za mało, że nie wystarczamy”? Może dana osoba nadal emocjonalnie tkwi w swoim poprzednim związku, choć sama nie jest tego świadoma, nie będzie w stanie w pełni się otworzyć na nową relację. Zazwyczaj doskonale o tym wiemy, jeśli tak jest, ale nie stać nas na szczerość z samym sobą i wybieramy złudzenie zamiast prawdy.

Czy ta osoba nas widzi? W pewnym sensie chcemy dać tej osobie siebie, swoją obecność, uczynić ją jedną z najważniejszych osób w naszym życiu i obdarowywać ją bezpośrednio lub pośrednio tym, kim jesteśmy – naszym doświadczeniem życiowym, wiedzą, mądrością, rozwojem, właściwościami… Czy ta osoba jest w ogóle w stanie zobaczyć i docenić to, kim jesteśmy? A może zawsze będziemy się czuli przy niej jak nierozpakowany prezent?

CZY RELACJA DLA NAS OBOJGA JEST TAK SAMO WAŻNA?

„Gdy związek zaspakaja potrzeby, jest źródłem siły, gdy któraś ze stron (lub obie) nie chce się angażować, brać i dawać w związku, nie przynosi on spełnienia.” – pisze Bert Hellinger. Co takiego sobie dajemy? To, co mamy najcenniejszego: czas, energię, uwagę…

W zasadzie chodzi o to, żeby ta zdolność do miłości była na podobnym poziomie, ponieważ dwie osoby, którym wystarczy razem mieszkać i rozmawiać tylko o jakiś technicznych aspektach obsługi życia (np. co trzeba kupić, naprawić), mogą tworzyć w miarę harmonijny związek – oboje chcą mało, tyle dają i tyle dostają. Podobnie dwie osoby, które chcą się spotykać raz na dwa tygodnie bez zobowiązań. Jeśli dla obu stron jest to ok, może to być doskonałym układem. Problem pojawia się, gdy jedna strona chce więcej, a druga mniej.

Jak wybrać partnera: więcej, czyli za dużo

Więcej może oznaczać „za dużo dawać”

Gdy to my za dużo dajemy, to prawdopodobnie mamy niskie poczucie własnej wartości. Nie wierzymy w to, że partner chce z nami być i wydaje nam się, że musimy na to jakoś zasłużyć. Dlatego ciągle myślimy o tym jak go uszczęśliwić i co dla niego zrobić, żeby nas chciał i potrzebował.

Jeśli, to nasz partner daje za dużo, to wygląda to mniej więcej tak: spełnia każdą naszą zachciankę, zawsze ma dla nas czas, nigdy nam nie odmawia, może kupować nam prezenty, robić niespodzianki… Daje nam tak dużo, że zaczyna nas to męczyć oraz nie chcemy lub nie jesteśmy w stanie tego wszystkiego odwzajemnić. W takiej sytuacji jest spora szansa, że przestaniemy go cenić i szanować, a ostatecznie odejdziemy od niego.

Więcej może też oznaczać „za dużo chcieć”

Gdy dotyczy to Ciebie: emocjonalne uzależnienie, nienaturalnie duże potrzeby uwagi, czułości, wspólnego spędzania czasu, ciągła koncentracja uwagi na partnerze i związku (często przy jednoczesny zaniedbywaniu swojego życia). Bycie takim „wiecznie głodnym dzieckiem”. Czekanie i chodzenie za partnerem trochę jak pies za właścicielem…

Gdy nasz partner chce za dużo, możemy czuć, że zajmuje za dużo przestrzeni w naszym życiu, wywiera na nas presję, domaga się więcej niż możemy lub chcemy mu dać, jest go wszędzie za dużo, za dużo mówi o relacji.

Jak wybrać partnera: mniej, czyli za mało

Mniej może oznaczać „chcieć za mało”

Gdy chcemy za mało, unikamy przyjmowania od partnera, proszenia go o cokolwiek, możemy być dumni i niezależni, nieświadomie komunikujemy partnerowi: „nie potrzebuję cię”. Jeśli partner chce za mało, to to on tak się zachowuje.

Mniej może oznaczać też „za mało dawać”

Chcemy, żeby partner i związek zajmowali jak najmniej miejsca w „naszym życiu” i kosztowali nas jak najmniej wysiłku. W zasadzie to chcemy, żeby obecność drugiej osoby w naszym życiu nic nie zmieniła, co po prostu nie jest możliwe. Nie chcemy się też w niczym dostosowywać ani chodzić na żadne kompromisy.

Jeśli dotyczy to naszego partnera, to prawdopodobnie będzie on się wycofywał, uciekał w swój świat, ciągle mówi o wolności, myślał tylko o sobie i o tym, jak „ochronić swój świat” przed drugą osobą… Taka osoba zazwyczaj nie jest też zainteresowana rozwijaniem relacji, nazwaniem jej „związkiem”, dążeniem do wspólnego zamieszkania, o swojej przyszłości może mówić w liczbie pojedynczej („pojadę”, „zamieszkam”).

W tej kategorii znajdują się też „związki otwarte” i wszystkie inne kombinacje, które wzniośle nazywane, tak naprawdę uniemożliwiają głębokie wejście i spełnienie w jednej relacji.

Gdy druga strona daje za mało, czujemy, że coś jest nie tak, ale nie zawsze jest łatwo zorientować się, o co chodzi… Tu pytania pomocnicze: Czy ta osoba traktuje nas poważnie? Czy dba o to, żeby zrobić w swoim życiu przestrzeń na spędzanie czasu z nami? Czy interesuje się tym, co się u nas dzieje? Czy myśli o nas, gdy doświadczamy jakiś trudności? Czy jesteśmy dla niej tak ważni jak ona dla nas?

Odgrywanie różnych ról z różnymi partnerami

Ciekawe jest to, że gdy ogólnie boimy się i nie potrafimy się angażować, w różnych relacjach możemy być albo głodnym albo uciekającym, w zależności od tego jak nasz partner się zachowuje. Gdy ucieka, stajemy się głodni, gdy on jest głodny, my uciekamy…

W czasie trwania jednego związku można się też zmieniać tymi rolami. Np. zabawa w kotka i myszkę: „ja chcę, jak Ty nie chcesz, a jak chcesz, to ja nie chcę”.

Kto tu ma problem: ja, Ty czy my oboje?

Jeśli rozpoznajecie siebie, w którejś z tych ról, to teraz jeszcze trzeba ocenić: Czy mój głód jest naturalną reakcją, bo ta osoba jest niedostępna i nie chce się angażować czy to ja chcę za dużo? Czy moje uciekanie jest naturalną reakcją, bo ta osoba za dużo ode mnie chce czy to ja nie chcę inwestować wystarczającej ilości czasu i energii w relację? Odpowiedź na to pytanie nie zawsze jest łatwa i jednoznaczna.

(Zainteresowani psychologią mogą porównać postawy dawanie-branie do teorii przywiązania brytyjskiego psychoanalityka Johna Bowlby’ego).

CZY NASZ „WYBRANEK/WYBRANKA” JEST ZDOLNY DO ZWYKŁEJ MIŁOŚCI?

Romantyczne filmy kończą się tam, gdzie zaczyna się zwykłe życie. Spotkali się i zakochali – czy to oznacza happy end? Nie, to nic nie oznacza i to nawet nie jest to jeszcze miłość. Są osoby, które mają takie przekonanie, że miłość powinna być magiczna, nieuchwytna lub dramatyczna… Uzależniają się od stanu zakochania (oxytocyny i endrofin) i kończą relację, gdy ten stan mija lub przestają się interesować partnerem oraz inwestować swoją energię i uwagę w relację.

Słynny terapeuta ustawień systemowych Günter Schricker mawiał: „Lepiej zwykła miłość niż magiczna”. Bert Hellinger natomiast pisze o tym w ten sposób: „A co z tymi, którzy kochają burzliwie? Czy są inni? (…) Ta miłość łatwo się ulatnia. Tym większe jest potem otrzeźwienie.”. W innym miejscu dodaje: „Zwykłe rzeczy mają jedną szczególną cechę. – One trwają.”.

Czy zwykła relacja, która działa, nie jest wystarczającym cudem? To, że dwie osoby mogą się spotkać i tak do siebie zbliżyć, wręcz stać się rodziną? Czy w ogóle wiemy i rozumiemy, jak może wyglądać związek, gdy spotykają się dwie osoby, które są zdolne do miłości oraz gotowe inwestować w relację swoją energię, uwagę i czas? Nie tylko na początku, ale przez cały okres trwania relacji?

Nawet seksualność ma zupełnie zupełnie inną jakość między osobami, które się (naprawdę) kochają niż między osobami, które prawie się nie znają (będąc ze sobą długo lub dopiero poznawszy się…). Seksualność pary jest jak lustro – odzwierciedla całość relacji.

Czy naprawdę nie potrafimy docenić tego, że ktoś, kogo szanujemy i podziwiamy jest naszym kochankiem i przyjacielem oraz decyduje się spędzić z nami jakąś część swojego życia?

Ile znacie par, w których po 10 latach mężczyzna i kobieta nadal patrzą na siebie z głęboką miłością?

CO JEST DLA MNIE WAŻNE – „BARDZO KRÓTKA LISTA ABSOLUTNYCH PRIORYTETÓW”

Na koniec każdej osobie, która jeszcze nie jest w szczęśliwym związku, radzę stworzyć bardzo krótką listę absolutnych priorytetów. To wcale nie jest łatwe zadanie, większość ludzi powtarza bezrefleksyjnie te same cechy (link do badań na dole). Nie ma idealnych ludzi, ale warto sobie odpowiedzieć na pytanie: Co jest dla mnie najważniejsze? Z czego nie chcę lub nie mogę zrezygnować w relacji? Następnie radzę wziąć siebie, tę listę, swój czas i swoje życie na poważnie.

Źródła i linki:

Jak ludzie opisują swojego wymarzonego partnera (język angielski): https://www.sciencedaily.com/releases/2020/07/200706173449.htm

Teoria przywiązania: http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/50-artykuly/228-przywiazanie-korzenie-zycia-spolecznego.html

Neuhauser Johannes (red.), Miłość szczęśliwa. Terapia par Berta Hellingera, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2015

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Jak wybrać partnera?

Zapraszam do przeczytania też artykułu ogólnie o miłości i związkach – o tym, co jest ważne w tym temacie z punktu widzenia ustawień Hellingera: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/porzadki-milosci/

Artykuł Jak wybrać partnera? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Przyczyny złości: Skąd się bierze w nas złość?

Przyczyny złości mogą być różne, ale najpierw w ramach wprowadzenia zastanówmy się jak sobie radzimy z tą emocją, ponieważ to prowadzi do wtórnych przyczyn złości lub życia przez większość czasu w stanie lekkiej irytacji. 

Część osób ma tendencję do uzewnętrzniania swojej złości – nie potrafią jej ukryć. Pozostali ludzie „trzymają ją w środku”, czasem nawet nie mając świadomości, że jej doświadczają.

Każdy, kto się często denerwuje, wie, że złość zaburza naszą harmonię oraz jest bardzo wyczerpująca. W czasie ataku złości „nie jesteśmy sobą”, wypowiadamy nieprzemyślane słowa, robimy rzeczy, których potem żałujemy.

Czy lepiej jest więc gdy zatrzymujemy ją w sobie? Niekoniecznie… Złość to też potężny ładunek energetyczny, więc gdy nie jesteśmy jej świadomi i jej nie wyrażamy, ten ładunek zostaje w nas i się kumuluje, co niekorzystnie wpływa na nasze organy wewnętrzne i zdrowie. Bert Hellinger pisze m.in., że osoby chorujące na nowotwory są pełne gniewu…

Skumulowane emocje, w zależności od naszej konstrukcji psychicznej, mogą się zwrócić przeciwko nam (np. depresja, nowotwory) lub przeciwko otoczeniu, stając się nadmuchiwanym balonem, który kiedyś musi pęknąć… Może to doprowadzić do poważnej utraty kontroli i wybuchu po pewnym czasie. W skrajnych przypadkach taki długo hamowany gniew może się przyczynić nawet do tzw. zabójstwa w afekcie…

Są też osoby, które starają się nie wyrażać wprost swojej złości ze względu na normy społeczne lub dlatego, iż myślą, że złość jest czymś złym. Czasem są jej świadomi, czasem nie, ponieważ już się przyzwyczaili, że to uczucie często im towarzyszy. Takie osoby mają tendencję do wyrażania swojej złości w zamaskowany sposób, np. poprzez złośliwe żarty, łatwe irytowanie się, szybkie tracenie cierpliwości, częste bycie lekko podenerwowanym… Na pewno każdy z nas zna takie osoby…

Dlatego uważam, że nie powinniśmy ignorować naszej złości. Warto obserwować, co się pojawia w naszym umyśle i mieć świadomość, jakich emocji doświadczamy. Można to badać oraz zadawać sobie pytanie: „Dlaczego się złoszczę w tej sytuacji? Co naprawdę mnie w tym denerwuje?”. Im bardziej jesteśmy świadomi tego, co w nas się wydarza, tym większe mamy szanse, że my będziemy zarządzać naszymi emocjami, a nie one nami.

Skąd się bierze złość z psychologicznego punktu widzenia? – psychologiczne przyczyny złości

Poniższe opracowanie zostało sporządzone na podstawie odkryć i obserwacji dokonanych na gruncie psychologii i ustawień hellingerowskich. Pewnie nie jest kompletne…

CHCĘ, ŻEBY BYŁO INACZEJ NIŻ JEST

Po pierwsze złościmy się, gdy coś idzie nie tak, jak chcieliśmy. Oczekiwaliśmy (nawet nieświadomie), że coś się wydarzy lub ktoś się zachowa w określony sposób, a stało się zupełnie inaczej. Gniew wiąże się tu z brakiem akceptacji faktu, że coś lub ktoś jest inne, niż chcielibyśmy, żeby było, czyli jest pewnego rodzaju nieakceptowaniem rzeczywistości.

Ten rodzaj złości jest jedną z faz reakcji na informację o nieuleczalnej chorobie opisanych przez szwajcarską lekarkę Elisabeth Kübler-Ross (na dole link z opisem wszystkich faz). Jest to faza pełna buntu i niezgody na chorobę, chory mówi wewnętrznie „nie chcę być chory, nie zgadzam się”.

Myślę, że ta reakcja pojawia się nie tylko w czasie choroby, ale często również, gdy tracimy coś ważnego w naszym życiu. Może chodzić o śmierć bliskiej osoby, utratę złudzeń, rozpad związku, ale też wiele sytuacji, gdy nie dostajemy tego, czego chcemy lub dostajemy coś innego. Siła reakcji jest prawdopodobnie proporcjonalna to tego, jak ważne dla nas jest to „coś”, o co chodzi i mówimy wtedy często w pierwszym momencie – świadomie lub nie – „nie zgadzam się, żeby tak było”, „on/ona nie może się tak zachowywać”, „to nie może być prawda”. Gdy chodzi o rzeczy, na które nie mamy wpływu, najczęściej jest to walka z wiatrakami i strata energii. 

W tej kategorii mieści się również złość na to, jak np. funkcjonuje świat, na „głupich ludzi”, sytuację polityczną w kraju, katastrofy naturalne. Sam gniew nic tu nie pomoże, choć może zmienić się w konstruktywne działanie w imię różnych idei.

ZŁOSZCZĘ SIĘ ZAMIAST DZIAŁAĆ

Niektóre osoby złoszczą się też na siebie za własną bierność, np. że nie zdołały utrzymać swojej diety, nie miały odwagi powiedzieć „nie” w jakieś sytuacji, powiedziały coś głupiego, zachowały się inaczej, niż chciały… Lista jest długa, często jesteśmy bardzo krytyczni wobec samych siebie – mówimy samym sobie takie rzeczy, których nie powiedzielibyśmy naszym znajomym, a nawet wrogom… Po prostu przesadzamy i czepiamy się mało istotnych rzeczy…

Są jednak rzeczy ważne i nasza złość na samych siebie jest wtedy uzasadniona. Jeśli mamy poważne problemy zdrowotne i mimo to nie zmieniamy diety, jeśli jesteśmy w toksycznej relacji i pozwalamy się źle tratować, gdy całe życie spędzamy w pracy, którą szczerze nienawidzimy, gdy kolejny raz pożyczamy pieniądze osobie, która nam ich nie oddaje, gdy mamy poważne problemy emocjonalne, ale nie zaczynamy psychoterapii… Możemy się tak złościć całe życie, ale równie dobrze moglibyśmy włożyć tę energię w działanie i spróbować coś zmienić w swoim życiu.

WKURZASZ MNIE, BO JESTEŚ TAKI JAK JA

To bardzo sprytny i zabawny mechanizm: Wszyscy mamy swoją ciemną stronę, a cechy, których w sobie nie lubimy lub nawet nie chcemy przyznać, że je mamy, irytują nas i denerwują w innych ludziach. W świecie duchowości nazywa się to „lustrem”. Mechanizm jest zazwyczaj nieświadomy, więc nie jest łatwe do rozpracowania. Bardziej dla pasjonatów pracy z umysłem 🙂

PRZEKROCZYŁEŚ MOJE GRANICE

Złość pokazuje też, kiedy nasze granice zostają przekroczone i powinniśmy się bronić. Warto w każdej konfliktowej sytuacji zadać sobie pytanie: ile z tego dotyczy mnie, a ile drugiej osoby? Część z nas ma tendencje, żeby winy szukać w sobie, część, żeby szukać jej w innych… Prawda często jest pośrodku, choć nie zawsze… W życiu spotykamy różnych ludzi, czasami są oni bardzo skupieni na sobie i wyrządzają nam jakieś przykrości lub niesprawiedliwości. Innym razem noszą w sobie dużo złości, kogoś im przypominamy i atakują nas bez powodu. Wtedy nasza złość pokazuje nam nasze granice. Ktoś po prostu, źle nas traktuje, a my sobie tego na czas nie uświadamiamy, więc pojawia się złość, która informuje nas: „Coś jest tu nie tak. Coś trzeba tu zmienić. Musisz zareagować, powiedzieć temu NIE”.

Bardzo ciekawym odkryciem Berta Hellingera jest to, że krzywdzenie innych i szkodzenie relacji odbywa się nie tylko poprzez dawanie za mało „dobrego” lub dawanie „złego”. Również dawanie zbyt dużo dobrych rzeczy, inwestowanie w relację zbyt dużo energii, spełnianie wszystkich zachcianek danej osoby, narusza jej granice i może wywoływać w niej złość i potrzebę powiedzenia „nie”. Wielu z nas pewnie doświadczyło np. relacji, w której partner robił dla nas wszystko, a mimo to nie byliśmy w stanie go szanować i bardzo działał nam na nerwy. Dzieje się tak, ponieważ to zaburza naturalną wymianę, gdzie partnerzy dają sobie nawzajem. Jeśli ktoś daje nam za dużo, możemy nie chcieć lub nie być w stanie, oddać tej osobie tyle samo. Poza tym zazwyczaj taka osoba nie jest motywowana miłością, ale ma niskie poczucie wartości, boi się nas utracić i chce dużo dawać, żeby na nas zasłużyć…

WYRZĄDZIŁEM CI KRZYWDĘ I JESZCZE SIĘ NA CIEBIE ZŁOSZCZĘ

To również mechanizm znany z ustawień hellingerowskich. Okazuje się, że czasem wyrządzamy komuś przykrość lub traktujemy go niesprawiedliwie, a potem jeszcze złościmy się na niego, żeby uniknąć odczuwania poczucia winy. Jak mawiał Gerhard Walper: „Co takiego Ci wyrządziłem, że jestem na Ciebie taki zły?”.

JESTEM ZŁY NA KOGOŚ INNEGO, ALE „DOSTANIE SIĘ” TOBIE

Niestety złość może być też przenoszona na inne, „niewinne” osoby. W ten sposób, że jedna osoba nas zdenerwuje np. szef w pracy, ale nie mamy odwagi wyrazić przed nim swojej złości, więc zabieramy ją do domu i odreagowujemy na naszych bliskich. Przejdźmy jednak do głębszych, psychologicznych przyczyn naszych emocji.

UTRWALONE WZORCE REAGOWANIA W RELACJACH

Kolejnym mechanizmem jest to, że przenosimy nasze doświadczenia z poprzednich relacji, na nowe, nie dając ludziom „czystej karty”. Jeśli poprzedni partner w jakiś sposób źle nas traktował, mamy duże szanse, że w kolejnej relacji będziemy oczekiwać tego samego w podobnych sytuacjach, będziemy nieufni i dużo szybciej będzie nas denerwowało to, co u innych osób, nie wzbudziłoby aż tak silnej reakcji.

ZŁOŚĆ NIEWYRAŻONA W DZIECIŃSTWIE

Złość na rodziców bywa bardzo silna, ponieważ często nie mogła być wyrażona. Dzieciom nie wolno się złościć, mówimy im np. że to „nieładnie”. Małe dziecko jest zależne od rodziców i ich miłości, poza tym jest bardzo wrażliwe, a jego aparaty poznawczy i emocjonalny nie są jeszcze w pełni dojrzałe, dlatego dziecko nie wie, że nie jest traktowane z szacunkiem lub że rodzic narusza jego psychologiczne granice. Może tak być w przypadku rodziców stosujących przemoc, dominujących, emocjonalnie wycofanych lub przeciwnie – nadopiekuńczych, blokujących samodzielność dziecka, zalewających swoje dziecko wszystkimi swoimi uczuciami i uwagą. Ogólnie wszystkie zachowania rodziców, które odbiegają od normy i są naznaczone przesadą, z dużym prawdopodobieństwem będą wywoływały w dziecku, obok innych uczuć, również złość.

W związku z tym, że są to nasze pierwsze wzorce relacji, zapisują się one w nas bardzo głęboko. Jeśli nie uświadomimy sobie i nie zrozumiemy naszej psychologicznej sytuacji w dzieciństwie, mamy dużą szansę, że będziemy wybierać sobie partnerów lub spotykać osoby, przypominające pod pewnymi względami jednego z naszych rodziców i powtarzać schemat, który znamy. Często oczywiście całkowicie nieświadomie. Sami jesteśmy zaskoczeni czasem i pytamy: Dlaczego ta osoba, aż tak mnie denerwuje?

EMOCJE PRZEKAZANE NAM PRZEZ RODZICÓW

Szczególnie ważna jest matka. Spędziliśmy z nią w bardzo bliskim kontakcie niezwykle sensytywny okres naszego życia. Już w okresie prenatalnym odczuwaliśmy jej emocje i przeżywany przez nią stres miał na nas wpływ (również poprzez wydzielane przez nią hormony).

Od rodziców emocje przejmujemy na kilka sposobów. Po pierwsze czujemy, co się z nimi dzieje. Nasze życie od nich zależy, więc odbieramy bardzo szczegółowo ich stany emocjonalne. Jeśli nasza matka czuje złość w relacji z ojcem, my też czujemy i kodujemy tę złość. Jeśli nasz ojciec czuje lęk w jakieś sytuacji, my też czujemy jego lęk. Jako dorośli też wyczuwamy stany innych ludzi, ale jako dzieci czujemy po prostu wszystko, co przeżywają nasi rodzice.

Uczymy się też przez obserwację rodziców, naśladujemy ich – w ten sposób uczymy się też reagowania złością w określonych sytuacjach.

Rodzice mogli nam przekazać wiele negatywnych przekonań, które potem warto weryfikować, np. świat jest zły, w życiu trzeba ciężko pracować, żeby na coś zasłużyć, nie można ufać innym ludziom, tylko nieuczciwi ludzie są bogaci, nie można polegać na mężczyznach, nie można ufać kobietom. Takie przekonania nie nastrajają nas zbyt pozytywnie i powodują, że jesteśmy nastawieni na wyszukiwanie zagrożeń, co z kolei sprawia, że jesteśmy w stanie emocjonalnego napięcia i szybciej się zdenerwujemy…

DAĆ RODZICOM PRAWO DO BYCIA LUDŹMI

Czasem jednak przesadzamy w drugą stronę. Jesteśmy świadomi krzywd, które wyrządzili nam rodzice i mamy do nich pretensje. Niestety noszenie w sobie żalu o to, że czegoś nie dostaliśmy lub że coś było nieidealne, napełnia nas goryczą, sprawia, że czujemy się nieszczęśliwi i pełni złości. Dlatego po tym, jak uświadomimy sobie nasze emocje i wzorce wyniesione z dzieciństwa, warto pogodzić się z tym, jak było (i tak nie można tego zmienić) i dać rodzicom prawo do bycia „nieidealnymi ludźmi” – to bardzo ważny etap terapii.

DZIEDZICZENIE ZŁOŚCI PO PRZODKACH

Inny mechanizm (naukowo udowodniony) znany w ustawieniach systemowych, to przenoszenie silnych emocji z pokolenia na pokolenie. Nasze emocje mogą pochodzić pierwotnie nie tylko od rodziców, ale również od dziadków lub pradziadków. Np. przeprowadzano eksperymenty na myszach, gdzie w obecności zapachu kwiaty wiśni, zadawano im ból. Myszy w następnych pokoleniach zaczynały reagować lękiem na sam zapach kwiatu wiśni… Podobnie wydaje się być w przypadku złości, np. obecnie w kobietach i agresywnym feminizmie jest jej bardzo dużo. Ustawienia systemowe często pokazują, że jest to złość wielu pokoleń kobiet, które nie były traktowane z należytym szacunkiem.

ZŁOŚĆ W SŁUŻBIE DLA ŚWIATA

I na koniec bardzo ciekawy cytat Berta Hellingera na temat jeszcze jednego rodzaju złości, który ma moc zmieniania świata: „Istnieje złość, która jest cnotą i dzielnością: czujna, skupiona siła robienia tego, co konieczne i istotne, która odważnie i rozsądnie stawia czoła trudnościom i przeciwnościom, jednak nie towarzyszą jej emocje. Jeśli to konieczne, wyrządza nawet drugiemu coś złego, bez obawy i bez złości na niego – agresja, jako czysta energia. Taka złość jest owocem długiej dyscypliny i wytrwałych ćwiczeń. Kto ją ma, ma ją bez trudu. Wyraża się ona w działaniu strategicznym”.

Źródła:

O dziedziczeniu traumy: https://podyplomie.pl/psychiatria/30766,trauma-dziedziczona

Przyczyny złości – wypowiedź Berta Hellingera na temat gniewu: https://www.facebook.com/ustawieniahellingera/photos/a.467440673279305/586129121410459/?type=1&theater

Średniej jakości artykuł o tym, jak Bert Hellinger widzi przyczyny chorób: https://facet.onet.pl/strefa-tajemnic/skad-biora-sie-choroby-teoria-berta-hellingera/l0vflc0

Reakcje na wiadomość o nieuleczanej chorobie (E. Kuebler-Ross): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elisabeth_K%C3%BCbler-Ross

Przeczytaj też poprzedni artykuł o przyczynach innych problemów: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/co-jest-ze-mna-nie-tak/

Artykuł Przyczyny złości pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Jaki jest sens życia według Berta Hellingera?

K R Ą G

Pewien dotknięty nieszczęściem człowiek, poprosił kogoś, kto z nim szedł kawałek drogi:

„Powiedz mi, co ma dla nas znaczenie?”

Ten, mu odpowiedział:

„Po pierwsze liczy się to, że żyjemy przez pewien czas,

co ma swój początek, przed którym już się wiele wydarzyło,

I kiedy się kończy, wiele z tego zostaje.

Tak jak w kręgu, który się zamyka,

Początek i koniec stają się tym samym,

W ten sposób Potem bez szwów zamyka Przedtem,

Jakby między nimi nie było czasu.

Dlatego czas mamy tylko teraz.

Jako następne liczy się to, co w tym czasie zrobimy,

Co nam się w nim wymyka,

Jakby należało do innych czasów,

I bylibyśmy, tam, gdzie chcemy działać,

Wykorzystani jako narzędzie,

Dla czegoś ponad nami

I z powrotem odłożeni.

Zostajemy zwolnieni, gdy coś zostaje zakończone.”

Ten, którego spotkało nieszczęście zapytał:

„Jeśli my i nasze działania zaczynają się

I kończą w określonym czasie,

Co liczy się, gdy nasze życie przeminie?”

Ten drugi odpowiedział:

„To co Przedtem i Potem liczy się tak samo.

Później ich drogi się rozchodzą,

I ich czas.

I oba zatrzymują się

I trwają.”

Bert Hellinger

Źródło:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016, tłum. własne

Przeczytaj też tekst, który pozwoli Ci lepiej zrozumieć jak postrzegany jest system rodzinny w ustawieniach hellingerowskich: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/system-rodzinny/

Artykuł Sens życia – Bert Hellinger pisze pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

CO JEST ZE MNĄ NIE TAK? – USTAWIENIA HELLINGERA A PRZYCZYNY ŻYCIOWYCH PROBLEMÓW 

„Co jest ze mną nie tak?” pytamy, gdy doświadczamy jakiegoś kryzysu lub z czymś nie możemy sobie poradzić. Wszystko z Tobą w porządku. Człowiek to bardzo skomplikowana i wrażliwa istota. Każde nasze uczucie, reakcja i zachowanie mają swoją przyczynę.

Ustawienia Hellingera prowadzą nas do wielu poziomów przyczyn trudności, które przeżywamy. Czasem jedno uczucie lub wzorzec reagowania mogą mieć jednocześnie kilka przyczyn. Często nie jesteśmy gotowi na to, żeby od razu spotkać się z najgłębszym poziomem, więc mogą one dochodzić do naszej świadomości stopniowo. Teraz wymienię podstawowe grupy przyczyn problemów z punktu widzenia ustawień systemowych.

Znaczenie osobistej historii w ustawieniach Hellingera

Ustawienia hellingerowskie mogą nas zaprowadzić do przyczyn, które znajdują się w naszej osobistej historii. Tu szczególne znacznie ma relacja z rodzicami i wydarzenia z dzieciństwa, a także związki miłosne, relacje z grupą rówieśniczą oraz spełnienie w życiu zawodowym. Istotne może być każde zdarzenie w naszym życiu, któremu towarzyszyły silne emocje lub przeciwnie udało nam się ukryć nasze uczucia i nie przyznać się nawet przed samym sobą, że coś nas bardzo zabolało lub że coś bardzo przeżyliśmy. Czasami bardzo bolesne doświadczenia, szczególnie z okresu wczesnego dzieciństwa zostają wręcz wyparte ze świadomości i w ogóle ich nie pamiętamy.

Prenatalny okres życia i poród

Ustawienia systemowe pokazują również, jak duży wpływ na nasze późniejsze życie ma prenatalny okres naszego życia, to czy byliśmy chcianym dzieckiem, jakie emocje przeżywała nasza matka, gdy była z nami w ciąży oraz jak przebiegał nasz poród. Te odkrycia potwierdzają też badania z zakresu psychologii prenatalnej. Brakuje natomiast przede wszystkim badań nad psychologicznymi konsekwencjami utraty bliźniaczego rodzeństwa we wczesnych stadiach ciąży, co zdarza się dużo częściej, niż dotychczas zakładano. 

Relacja z rodzicami w ustawieniach systemowych 

Wiele z trudności, których doświadczamy, ma swoje źródło w dzieciństwie, ale nie tylko w tym, czego nam zabrakło czy co nam się przydarzyło… Na temat rodziców napiszę osobny tekst, ponieważ to bardzo szeroko omawiany temat w ustawieniach Hellingera. Tu ograniczę się do wymienienia kilku zjawisk, które niekorzystnie na nas wpływają:

– przejęcie uczuć rodzica, np. złość matki na mężczyzn, jej poczucie bycia odrzuconą, lęk ojca o stan finansów, tęsknota za śmiercią i wiele innych;

– wchodzenie w rolę opiekuna rodzica – bycie jego powiernikiem, pouczanie go, wtrącanie się do związku rodziców, czucie się odpowiedzialnym za to, żeby rodzic dobrze się czuł;

– odrzucenie rodzica – gdy odrzucamy jednego z rodziców, odrzucamy też część siebie; ciekawym mechanizmem jest tu to, że im bardziej odrzucamy rodzica, tym większe mamy szanse, że staniemy się taki jak on…;

– idealizowanie rodziców – nie ma idealnych rodziców, a psychika małego dziecka jest niewyobrażalnie wrażliwa; osoby, które idealizują swoich rodziców mają silne mechanizmy obronne i same przed sobą nie przyznają się do tego, że czegoś im brakowało lub coś je obciążało w relacji z rodzicami.

Losy naszych przodków a skrypty w naszym życiu 

Bert Hellinger zauważył to, co również wielu z nas obserwuje w swoim życiu. Pewne schematy w określonych sytuacjach się powtarzają. Część naszych zachowań, a nawet wydawałoby się niezależne od nas wydarzenia, układają się w pewien skrypt (pojęcie z zakresu analizy transakcyjnej, oznaczające plan/schemat życia człowieka). Często bardzo podobne schematy funkcjonowania można odnaleźć w historiach życia kilku członków danej rodziny w różnych pokoleniach. Dzieje się tak, gdy jakaś osoba doświadczyła czegoś bardzo trudnego, ale nikt nigdy się o tym nie dowiedział, a ona nie przeżyła w pełni swoich uczuć i nie zaakceptowała tego, co się wydarzyło. Takie silne, tłumione emocje są potężnym ładunkiem energetycznym i ta energia gdzieś zostaje w systemie rodzinnym.

Dziś są już naukowe badania, które potwierdzają dziedziczenie traum, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Znacząca z punktu widzenia ustawień hellingerowskich może być każda trudna historia, w szczególności: choroba, wypadek, przedwczesna śmierć, poronione lub abortowane dziecko, niepełnosprawność fizyczna lub intelektualna, uzależnienie, czyn karalny, nieszczęśliwa miłość, zerwane zaręczyny, zdrada, udział w wojnie, pobyt w obozie koncentracyjnym, przesiedlenie, bieda… Bardzo silne działanie mają tajemnice, np., to, że komuś nie powiedziano, że ktoś inny jest jego ojcem…

Odrzuceni i zapomniani w ustawieniach Hellingera 

Ustawienia systemowe pokazują, że szczególne miejsce w danym systemie rodzinnym zajmują osoby, które zostały w nim odrzucone lub zapomniane. Są to osoby potępiane z powodu ich stylu życia, osoby, które wydziedziczono, mówiono o nich, że już nie należą do rodziny lub nie mówiono o nich wcale. Tu przynależą też zachowane w tajemnicy poronienia i aborcje, po których rodzice nie przeżyli żałoby.

Każdy, kto rodzi się w danej rodzinie, ma niezbywalne prawo do niej należeć. Jeśli odmówi mu się tego prawa, to taka osoba zapisuje się w pamięci systemu w sposób szczególny i nowe osoby, które rodzą się w tym systemie rodzinnym, mogą przejąć cechy i uczucia tych zapomnianych oraz wykluczonych osób.

Prawa i porządki w ustawieniach systemowych

Relacje i związki między ludźmi rządzą się pewnymi prawami i obowiązują w nich określone zasady. Np.:

– w związku kobiety i mężczyzny powinna być określona równowaga w dawaniu i braniu, gdy dajemy za dużo, szkodzimy relacji;

– dziecko, które wywyższa się ponad rodzica i czuje się od niego lepsze, bardzo sobie szkodzi (nawet jeśli rodzic był np. alkoholikiem);

– żeby firma dobrze funkcjonowała, powinna służyć klientom i ta służba powinna być ważna dla właściciela.

Tych porządków jest bardzo dużo (więcej opiszę w innym tekście). One nie są wymyślone przez Berta Hellingera, one po prostu zawsze istniały w relacjach międzyludzkich – każdy, kto je pozna i będzie obserwował w swoim życiu, może się przekonać, że naprawę działają.

Karma i reinkarnacja a ustawienia hellingerowskie

Część ustawiających, w tym sama Sophie Hellinger (żona Hellingera), prowadzi teraz ustawienia karmiczne, które pokazują, że niektóre nasze problemy to bolesne doświadczenia i nierozwiązane sprawy z naszych poprzednich żyć. Rozumiem jednak, że nie każdy jest otwarty na ten poziom pracy.

Relacja z samym sobą – nawykowe reagowanie, błędy w myśleniu, ukryte przekonania

Czasem ustawienia Hellingera pokazują też, że przyczyn nie trzeba szukać tak daleko. Widziałam np. ustawienie, w którym źródłem problemu było to, że klientka chciała być idealna i nie akceptowała swojej ciemnej strony, którą każdy z nas ma. Często jest to też brak pokory i nieakceptowanie rzeczywistości, np., gdy chcemy podjąć decyzję za kogoś, choćby taką, żeby tej osobie chciało się żyć lub rozwijać, podczas gdy ona nie chce. Kolejnym problemem może być przywiązanie do określonego scenariusza – powinno być tak, ta osoba powinna się zachowywać i czuć tak, jednak w rzeczywistości dana osoba może nie chcieć lub nie potrafić zachowywać się w określony sposób.

Możemy też mieć wiele głęboko ukrytych w sobie przekonań (mogą być tak ukryte, że w ogóle ich nie widzimy), które sabotują nasze szczęście, np. nie zasługuję na miłość, jestem złym człowiekiem, nigdy nic mi się w życiu nie udaje. Innym razem zakochujemy się i zaczynamy żyć życiem innej osoby, poświęcać zbyt dużo czasu i energii związkowi, zapominając o sobie (częściej występuje u kobiet). Podobnie można całą swoją energię przelać na pracę i ignorować inne swoje potrzeby.

Czasem do trudnych sytuacji prowadzi po prostu brak szczerej komunikacji lub egoizm, gdy zajmujemy się tylko swoimi uczuciami i nie staramy się zrozumieć drugiej osoby. Mamy też wiele nawyków i przyzwyczajeń, niektóre z nich mogą utrudniać rozwijanie głębokich relacji z ludźmi i trzeba włożyć trochę świadomego wysiłku, żeby nauczyć się reagować i zachowywać inaczej.

Co jest ze mną nie tak? A może nie ze mną…

Nie zawsze problem jest w nas. Rodziców nie możemy zmienić i prędzej czy później warto się pogodzić z tym, jacy są – przynajmniej w swoim sercu, bo fizycznie można trochę się oddalić. Wiele innych sytuacji możemy jednak zmienić. Jeśli męczymy się w swojej pracy, to może to nie jest właściwa praca dla nas. Jeśli partner źle nas traktuje, to może należy zakończyć znajomość. Gdy nie lubimy miasta, w którym mieszkamy, to może trzeba się przeprowadzić…

Nie pytaj więc „Co jest ze mną nie tak?” i nie obwiniaj siebie za to jaki jesteś. Zamiast tego poszukaj przyczyn i spróbuj siebie zrozumieć. 

Przeczytaj też o tym jak wydarza się zmiana: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-wybrac-terapeute/

Artykuł Co jest ze mną nie tak? Przyczyny naszych problemów pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

MIŁOŚĆ I ZWIĄZKI – SPEŁNIONA MIŁOŚĆ WG HELLINGERA

Miłość i nasze związki miłosne są dla nas bardzo ważne. Często relacja z partnerem ma bardzo duży wpływ na to w jakim stopniu czujemy się szczęśliwi i spełnieni. Zazwyczaj to właśnie w związku przeżywamy najpiękniejsze oraz najtrudniejsze emocje. Partner staje się dla nas jedną z najważniejszych osób w naszym życiu, a „najsilniejsze emocje są zarezerwowane dla najbliższych”. Zarówno wiele badań psychologicznych, jak i zdrowy rozsądek, podpowiadają, że człowiek ma w sobie głęboką, niezbywalną potrzebę bycia w relacji z drugim człowiekiem.

Związek oczami Berta Hellingera

Bert Hellinger pisze o tym tak: „Związek kobiety i mężczyzny jest spełnieniem życia. Dziecko, a potem młody chłopiec i młoda dziewczyna rozwijają się do związku z partnerem. To jest cel. Niektórzy rozwijają się, żywiąc wielkie oczekiwania względem związku. Te wysokie oczekiwania są uzasadnione. Albowiem związek, jeśli się uda, jest apogeum, najwyższym punktem życia. W tym kierunku wszystko się rozwija”. Z punktu widzenia biologii i zadania przekazania życia dalej na pewno wszyscy się z tym zgodzimy. Z punktu widzenia realizacji potencjału człowieka w zachodnim społeczeństwie wypowiedź ta może natrafić na pewien opór. Wiele osób powie: „Nie trzeba być w związku, żeby być szczęśliwym”.

Co to znaczy być szczęśliwym?

Badanie poczucia szczęścia człowieka nie jest łatwe. Po pierwsze trudno jest zdefiniować, co to znaczy „być szczęśliwym”. Różne definicje szczęścia biorą pod uwagę takie zamienne jak: najczęściej odczuwane emocje, ocena poznawcza, czyli to czy ktoś uważa sam siebie za szczęśliwego oraz ocena funkcjonowania, czyli zadowolenie z różnych aspektów i sfer swojego życia. Po drugie badania takie prowadzi się zazwyczaj w oparciu o subiektywne oceny i wypowiedzi osób badanych. Ludzie dokonują ocen na podstawie posiadanych danych (np. swoich doświadczeń z przeszłości), robią to w określonym kontekście (np. porównując się do innych), przeżywają emocje o różnej intensywności, mają różne systemy wartości – nie ma żadnej pewności co do tego czy dwie osoby, które mówią „jesteśmy bardzo szczęśliwe” są tak samo szczęśliwe i co dokładnie mają na myśli. Możliwe, że ktoś, kto nigdy nie był w dobrze funkcjonującym związku i nie doświadczył w nim szczęścia oraz spełnienia, nawet nie wie o tym, że mógłby być szczęśliwy jeszcze bardziej. To tylko moja hipoteza.

Miłość i związki: Szansa na szczęście w miłości

Jakie warunki zatem z punktu widzenia ustawień systemowych powinny zostać spełnione, żeby pojawiła się szansa na szczęście w miłości? Po pierwsze bardziej atrakcyjne dla mężczyzn i lepiej funkcjonujące w związkach z nimi są kobiety, które kochają i szanują swoje matki. Podobnie kobiety odbierają jako bardziej atrakcyjnych mężczyzn, którzy są we własnym sercu w zgodzie ze swoimi ojcami. Osoby, które odrzucają rodzica tej samej płci, mają mniej rozwinięte właściwości przypisywane tej płci i wybierają podobnych partnerów, czyli np. kobieta, która ma w sobie dużo męskiej energii, wybiera mężczyznę, który ma bardzo rozwinięte właściwości żeńskie – w ten sposób się uzupełniają. Kobieta i mężczyzna najczęściej nie czują się spełnieni w takim związku, choć może on trwać bardzo długo.

Zdolność do bycia w relacji

Wiele osób, często sobie tego nie uświadamiając, wcale nie chce lub nie może emocjonalnie angażować się w relację z drugą osobą.  Dużo mówi się o wolności „od czegoś”, ale jest też wolność „do czegoś”, czyli w tym przypadku taka, że ma się psychiczny nadmiar, żeby dzielić z kimś swoje życie. Jeśli chcemy z kimś nawiązać głęboką relację, musimy się przed tą osobą otworzyć – pokazać jej się nago, nie tylko fizycznie, ale też psychicznie oraz narazić się na odrzucenie. Musimy też sobie pozwolić czuć, otworzyć się emocjonalnie i zaryzykować, że to nie zostanie w pełni odwzajemnione. To wymaga odwagi. Osoby, które nie przepracowały traum ze swojego dzieciństwa oraz tych przejętych od przodków, najczęściej takiej odwagi nie mają. Odrzucenie lub porzucenie oznaczałoby dla nich zbyt duży ból…

Hellinger mówi, że wejście w związek partnerski jest w pewnym sensie przejściem od dzieciństwa i młodości do dorosłości oraz że dopiero kobieta, która ma partnera, staje się w pełni kobietą, a mężczyzna, który ma partnerkę, staje się w pełni mężczyzną.

Miłość dojrzała a stan zakochania

Wiele związków zaczyna się od zakochania, które polega na idealizacji: dostrzegamy tylko pozytywne cechy partnera. Naszym pierwszym wzorcem relacji jest relacja z matką. Do około ósmego miesiąca życia nawet nie wiedzieliśmy, że jesteśmy odrębną istotą. Matka była dla nas całym światem, wszystkim, co znaliśmy i wszystkim czego pragnęliśmy. Z czasem nasza matka okazała się być kimś, kto jest na zewnątrz, kimś kogo nie możemy mieć na wyłączność, kimś kto może odejść, czyli kimś kto nie jest idealny…

Jednak tęsknota za taką totalną bliskością w nas pozostała. Szczególnie wczesne, młodzieńcze zakochania są oparte na nieuświadomionym poczuciu, że wreszcie znalazło się idealną matkę, która zaspokoi wszystkie nasze potrzeby. To oczywiście okazuje się w pewnym momencie niemożliwe i ponownie doznajemy bolesnego rozczarowania. Dojrzały człowiek po okresie zakochania jest w stanie przejść do tzw. 'miłości od drugiego wejrzenia’, niedojrzały kończy relacje i zmienia partnerów wraz z ustaniem fazy zakochania (podobno może ona trwać do 3 lat).

Bert Hellinger uważa, że właśnie to, co zaczyna się po tym, jak zakochanie minie jest miłością. Dopiero wtedy widzimy człowieka takim, jaki on jest – z jego wadami i zaletami. „To, co doskonałe, nie jest dla nas pociągające. Spoczywa w sobie, z dala od normalnego życia. Kochać można tylko niedoskonałe. Do wzrostu pobudza nie to, co doskonałe, lecz tylko to, co niedoskonałe” – pisze autor. Nasz partner nie jest i nie będzie idealny – to jest piękne i stanowi o jego wyjątkowości.

Zgoda na partnera takiego, jakim on jest

Dlatego w ustawieniach systemowych jednym z pierwszych warunków szczęśliwej relacji jest zgoda na partnera dokładnie takiego, jakim jest. Przyjęcie go do serca takim, bez prób zmieniania. Wewnętrzne powiedzenie mu: „tak, widzę jaki jesteś i takiego Cię chcę”. Brzmi prosto i logicznie. Jednak w praktyce jest to bardzo trudne, szczególnie dla kobiet.

My, kobiety, z racji tego, że mamy bardziej rozwiniętą intuicję oraz większy wgląd w emocje, często czujemy się lepsze i chciałybyśmy, żeby mężczyzna stał się podobny do nas (w rzeczywistości tylko nam się tak wydaje i na głębszym poziomie wcale tego nie chcemy). Dodatkowo zdarza nam się kierować swoje opiekuńcze instynkty zamiast na dziecko, w kierunku mężczyzny. Jeśli do tego dojdzie jeszcze chęć wychowywania go, sytuacja staje się coraz mniej atrakcyjna dla mężczyzny. W drugą stronę oczywiście też to działa – mężczyźni również często chcą zmienić swoje partnerki w jakiś sposób.

Różnice między kobietami i mężczyznami

Mężczyzna i kobieta różnią się od siebie nie tylko ze względu na swoją płeć i związane z nią właściwości, ale również z tego powodu, że wychowali się w różnych rodzinach i otrzymali w nich odmienne systemy wartości oraz wzorce relacji. Nawet jeśli nam się wydaje, że kiedyś się zbuntowaliśmy i odrzuciliśmy wzorce z domu rodzinnego, to w rzeczywistości są one o wiele silniejsze i głębiej zakorzenione niż jesteśmy w stanie to dostrzec. Dlatego mężczyzna i kobieta muszą nauczyć się żyć ze sobą, głęboko szanując swoją odmienność.

Szanowanie pochodzenia partnera

W czasie ustawień systemowych można zaobserwować jak silnie każdy człowiek jest związany ze swoimi rodzicami, nawet jeśli myśli, że jest wręcz odwrotnie. Człowiek w pewnym sensie powstał ze swoich rodziców, spędził z nimi bardzo ważną część swojego życia i wiele z tego, kim jest, pochodzi od nich. Dlatego partnera należy przyjąć razem z jego rodzicami i innymi przodkami oraz wewnętrznie im podziękować za to, że przekazali życie dalej. Jeśli nie szanujemy lub odrzucamy, któregoś z rodziców partnera, to niszczymy relację z nim.

Równowaga między dawaniem i braniem w miłości

Następnym warunkiem udanego związku, który zauważył Bert Hellinger jest równowaga między dawaniem i braniem. Bycie w związku zaczyna się od świadomego lub nieuświadomionego uznania, że się partnera chce i potrzebuje oraz że ta druga osoba ma coś, czego my nie mamy, a my mamy coś, co możemy i chcemy jej dać. Relacje z innymi ludźmi z psychologicznego punktu widzenia są nam niezbędne, a potrzeby fizycznej bliskości, seksualne oraz rodzicielskie, możemy zaspokoić właśnie dzięki związkowi miłosnemu.

Postawa typu: „jestem wolny i niczego od ciebie nie potrzebuję”, najczęściej oznacza, że dana osoba nie chce lub nie potrafi się wiązać. Hellinger pisze, że nie każdy wszystko może dać i nie każdy może wszystko wziąć. W związku należy to uszanować. Jeśli chcemy dać za dużo, a druga strona nie może tego przyjąć, to szkodzimy relacji. Jeśli nie chcemy nic przyjąć od partnera, to w pewnym sensie go odrzucamy.

W dobrze funkcjonującym związku istnieje swobodna wymiana w „dobrym” (może też być w „złym”), partnerzy wymieniają się pozytywnymi rzeczami na różnych płaszczyznach. „Najwyższą rzeczą, jaką można podarować partnerowi, jest szacunek i uznanie” – pisze Bert. Jeśli kochamy partnera, przyjmujemy od niego, a następnie oddajemy mu trochę więcej i wtedy on oddaje nam jeszcze więcej. W taki sposób ta wymiana powoli rośnie, dając obojgu poczucie szczęścia i spełnienia.

Mówimy wewnętrznie partnerowi TAK

Między kobietą a mężczyzną „kontakt zaczyna się od patrzenia. A mianowicie od przyjaznego patrzenia”. Potem zakochujemy się albo nie, mówimy partnerowi wewnętrznie TAK i obdarowujemy się wzajemnie swoim czasem, uwagą, troską, wzbogacamy kobiecymi i męskimi właściwościami, innym punktem widzenia i zwykłą obecnością… „Spełnienie miłości ma głębokie działanie w duszy: mężczyzna i kobieta zostają ze sobą nierozerwalnie związani. Nie są już wolni, nawet jeśliby tego chcieli”.

Neuhauser Johannes (red.), Miłość szczęśliwa. Terapia par Berta Hellingera, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2015

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też o porządkach miłości w ustawieniach systemowych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/jak-wybrac-partnera/

Zapraszam na mojego Facebooka: https://www.facebook.com/ustawieniasystemowe/

Artykuł Miłość i Związki, cz. 1 pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

Każdy z nas urodził się w konkretnej rodzinie. Większość z nas spędziła też znaczną część życia w domu rodzinnym. Czy to, w której rodzinie przychodzimy na świat, jest dziełem przypadku? W buddyzmie mówi się, że związki karmiczne między dziećmi i rodzicami należą do jednych z najsilniejszych.

Głębokie więzi między członkami rodziny

W ustawieniach systemowych również wyraźnie widać, że między członkami danego systemu rodzinnego istnieją nie tylko więzy krwi, ale również głębokie więzi duchowe. Bert Hellinger mówi, że więź ta jest najsilniejsza między dziećmi i rodzicami, rodzeństwem oraz kobietą i mężczyzną w związku miłosnym. Szczególnie silna więź tworzy się między mężczyzną i kobietą, jeśli wspólnie stają się rodzicami. Więź ta  powstaje również wtedy, jeśli dziecko się nie narodziło lub zostało poczęte w wyniku przemocy seksualnej.


Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Więź jest rodzajem pierwotnej miłości, przywiązania i wierności. Jest ona niezależna od świadomych uczuć. W wyniku istnienia więzi to, co dzieje się z jednym członkiem rodu, nie jest obojętne dla pozostałych. Dziecko jest związane z rodzicami bez względu na to, kim są i jak wobec niego postępują, oraz pragnie (nieświadomie) dzielić los rodziny, jakikolwiek by on nie był”. Co ciekawe istnienie tych więzi jest niezależne od przeżywanych uczuć i emocji, np. można nienawidzić własnego rodzica lub małżonka, ale to nie osłabia więzi, te więzi zawsze będą istniały.







W ustawieniach systemowych można doświadczyć tego, że rodzina jest fascynującym systemem, w którym wszyscy są ze sobą powiązani i mają na siebie wpływ, nawet jeśli nigdy się nie poznali. Jest to system, który m.in. przechowuje informacje na temat przodków oraz przekazuje je kolejnym pokoleniom. Wydarza się to zazwyczaj w taki sposób, że w pewnym sensie powtarzamy los naszych przodków: odtwarzamy ich sposób życia, zachowania, czujemy, to co oni kiedyś czuli, a nawet przydarzają nam się te same rzeczy, które wydają się być zdarzeniami losowymi.

Wyrównanie w systemie rodzinnym

Najpierw opiszę jakie wydarzenia i sytuacje z punktu widzenia ustawień systemowych mogą doprowadzić to tego, że w systemie rodzinnym powstanie taka potrzeba wyrównania lub ujawnienia prawdy na jakiś temat w kolejnych pokoleniach.

System rodzinny – tajemnice

Na system rodzinny zazwyczaj mocno działają ważne tajemnice: wydarzenia, które były związane z silnymi emocjami i cierpieniem naszych przodków oraz zostały ukryte. Mogą to być np. przeżycia z czasów wojny. Zdarzeniem, którego wpływ utrzymuje się nawet przez wiele pokoleń, jest morderstwo w obrębie rodziny. Często powoduje ono objawy schizofreniczne u potomków sprawcy i ofiary. Znaczenie mają również dzieci, które zostały poronione lub abortowane. Utrata dziecka, która często nie jest traktowana z należnym temu szacunkiem, ma bardzo silny wpływ na rodziców, młodsze rodzeństwo tego dziecka, a nawet na osoby w kolejnych pokoleniach.


Ogólnie można powiedzieć, że większość czynów prawnie zakazanych ma wpływ na system rodzinny, czyli np.: przemoc fizyczna i psychiczna, przywłaszczenie sobie cudzego mienia i inne czyny, poprzez które zostają naruszone czyjeś prawa i dobrostan psychofizyczny. Duże znaczenie mają nawet takie sytuacje jak: zerwanie zaręczyn, zlekceważenie czyjejś miłości, rozdzielenie kochającej się pary, zatajenie informacji o biologicznych rodzicach lub odebranie praw rodzicielskich.

Odrzuceni członkowie rodziny

Warto też przypomnieć sobie kto w naszej rodzinie był: odrzucony, nieszanowany, wyśmiewany, poniżany lub miał jakiś ciężki los, np. był alkoholikiem, przestępcą, popełnił samobójstwo… Właśnie z tymi osobami z rodziny możemy być związani, nawet jeśli nigdy ich nie poznaliśmy. Ogólnie można powiedzieć, że w ustawieniach systemowych odkrywamy te sytuacje, w których ktoś w jakiś sposób skrzywdził naszych przodków lub te, w których to oni przyczynili się do czyjegoś cierpienia. Czasem jest to też cierpienie, które zostało spowodowane przez zdarzenia losowe i nie zostało przez naszych przodków przyjęte, w pełni przeżyte i zaakceptowane.

Kto należy do rodzinnego systemu

Teraz postaram się wymienić wszystkie osoby, które według ustawień systemowych należą do naszego systemu. To  z nimi jesteśmy zawiązani i możemy być z nimi zidentyfikowani lub w jakiś sposób uwikłani w ich los.


W pierwszej kolejności jesteśmy bardzo silnie związani z naszymi biologicznymi rodzicami. Już nowo narodzone dziecko czuje, co przeżywają jego rodzice i często chce ich jakoś w tym wesprzeć. Dzieci rodziców, którzy noszą w sobie silne, nierozwiązane konflikty i są obciążeni systemowo, mogą np. bardzo dużo płakać lub chorować. Silny związek mamy również z naszym rodzeństwem, także przyrodnim oraz z tym, które zostało usunięte, poronione lub urodziło się nieżywe.


W dalszej kolejności do naszego systemu należą bracia i siostry (też przyrodni, nienarodzeni, wcześnie zmarli) naszych rodziców. Natomiast ich partnerzy i dzieci już nie. Silny związek mamy także z naszymi dziadkami. Z ich rodzeństwem natomiast bardzo rzadko, tylko w przypadkach, gdy mieli oni jakiś szczególnie ciężki los. Czasem jesteśmy też związani z pradziadkami lub jeszcze wcześniejszymi generacjami, ale tylko wtedy, gdy wydarzyło się w ich życiu coś naprawdę trudnego lub jeśli coś jest przekazywane z pokolenia na pokolenie, jak np. międzypokoleniowa złość kobiet na mężczyzn w danym rodzie.

Inne osoby połączone z rodziną 

Są to tzw. więzy krwi. Możemy jednak też być połączeni z innymi osobami, które miały silny związek z naszymi przodkami. Są to np. wszyscy ci, którzy zrobili miejsce i dzięki temu nasza rodzina mogła powstać. Takimi osobami są partnerzy, których mieli nasi rodzice i dziadkowie zanim się ze sobą związali. W ustawieniach systemowych często możemy zaobserwować, że jeśli były partner nie został potraktowany sprawiedliwie, a jego uczucia uszanowane, to jedno z dzieci poczętych z nowym partnerem, przypomina tego poprzedniego – żyjąc tak jak on, powtarzając jego zachowania i odczuwając jego uczucia.


Inną sytuacją, w której osoby niespokrewnione stają się częścią danego systemu rodzinnego, jest tzw. wspólny los. Dotyczy to zdarzeń, które najczęściej wiążą się z silnymi emocjami i poważnymi konsekwencjami, jak np. wszędzie tam, gdzie pojawia się relacja sprawca – ofiara. Np., jeśli nasz dziadek spowodował wypadek, w którym ktoś stracił życie i miał bardzo silne poczucie winy z tego powodu, które nosił w sobie całe życie, my też możemy odczuwać nieuzasadnione z naszego punktu widzenia poczucie winy.


Z systemem rodzinnym mogą też być połączone osoby, które zrobiły dla niego coś dobrego, którym członkowie systemu wyrządzili jakąś krzywdę oraz ci, dzięki którym system coś zyskał lub stracił. Mogą to być np. pracownicy firmy rodzinnej, osoby związane z majątkiem i materialnym zabezpieczeniem rodziny.

Związki, które tworzymy sami

Wymienione do tej pory związki wynikają z tego, w jakiej rodzinie się urodziliśmy. Kolejne relacje tworzymy sami w toku naszego życia, wchodząc w związki partnerskie, powołując do życia dzieci oraz w interakcjach z innymi ludźmi, szczególnie tam, gdzie pojawia się jakiś rodzaj wymiany, niesprawiedliwości lub trudne zdarzenia losowe.

Dlaczego warto poznać losy swoich przodków

Ogólnie więc, z teorii i praktyki ustawień systemowych wynika, że im bardziej świadomie przeżyjemy nasze życie, im więcej znajdziemy w sobie odwagi, żeby rozwiązać własne konflikty, przepracować trudne przeżycia i emocje, tym mniej przekażemy obciążeń naszym potomkom.


Większość ludzi jednak jest tak silnie zdeterminowana przez wpływy swoich uwarunkowań karmicznych i systemowych, że ma bardzo małą świadomość tego, co nimi rzeczywiście kieruje oraz ograniczoną wolność decydowania o swoim zachowaniu i reakcjach. Nawet jeśli wydaje nam się, że podejmujemy decyzje i zachowujemy się tak, jak chcemy, to jednak działamy pod wpływem wielu swoich przekonań (często nieuświadomionych) oraz uczuć i emocji. Poznanie swojej rodziny i losu przodków oraz odkrycie tego, z czym jesteśmy związani w naszym systemie rodzinnym, może pomóc nam zrozumieć samych siebie, odnaleźć własną tożsamość oraz uzyskać więcej wolności w decydowaniu o sobie i swoim życiu.
















Źródła:

Hellinger Bert, Die Liebe des Geistes. Was zu ihr hinfuhrt und wie sie gelingt, Hellinger Publications 2016

Hellinger Bert, Nowe rozważania. Wiedzieć skąd, Wydawnictwo Vigaro, Warszawa 2016

Przeczytaj też post o relacji z rodzicami z punktu widzenia ustawień hellingerowskich: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/relacje-z-rodzicami/

Artykuł Jak działa nasz system rodzinny i kto do niego należy? pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.

PORZĄDKI MIŁOŚCI WG BERTA HELLINGERA

Co ma porządek do miłości?

Porządek raczej nikomu nie kojarzy się z miłością. Bert Hellinger w tym kontekście zwrócił uwagę na polskie słowo „ład”, które oznacza porządek, a jednocześnie od niego wywodzi się przymiotnik „ładny”. O porządku Hellinger pisze tak: „Wiele problemów powstaje, ponieważ człowiek sądzi, że mógłby za pomocą przemyśleń, wysiłku lub miłości (…) przezwyciężyć porządek. Jednak porządek jest nam dany i nie da się go zastąpić miłością. To iluzja. Trzeba wrócić do porządku, do prawdy. Dopiero tam znajdziemy rozwiązanie”.

Może przypadki nie istnieją

Czasem myślimy, że niektóre rzeczy w życiu zależą od przypadku, że chaotyczni ludzie są bardziej rozluźnieni, a obsesyjne zakochanie się jest miłością. Być może jednak wcale nie ma czegoś takiego jak przypadek i wszystko ma swój sens oraz swoją przyczynę. Być może człowiek, który ma wewnątrz siebie harmonię i porządek, kreuje podobne jakości na zewnątrz. Natomiast prawdziwa miłość jest jasna, spokojna i silna oraz niewiele ma wspólnego ze stanem zakochania się, w którym idealizujemy drugą osobę (najczęściej projektując na nią swoje uczucia wobec jednego z rodziców z okresu dzieciństwa).

Porządki miłości: ślepa miłość prowadzi na manowce

Praktyka ustawień pokazuje, że miłość np. między mężczyzną a kobietą może się udać tylko wtedy, jeśli zostaną spełnione określone warunki i uszanowane pewne zasady. Sama miłość to za mało, żeby stworzyć szczęśliwy, dobrze funkcjonujący związek. Bert Hellinger pisze o tym w następujący sposób: „Miłość udaje się tylko wtedy, gdy znamy jej porządki. Ślepa, bezwiedna miłość nie zna tych porządków i często prowadzi na manowce. Ale jeśli miłość zna te porządki i je respektuje, sprowadza to, za czym tak tęsknimy. Ma wtedy zarówno dla nas, jak i dla ludzi z naszego otoczenia dobroczynne i uzdrawiające działanie”.

Hellinger wyróżnia dwa podstawowe porządki miłości w relacjach międzyludzkich: równe prawo do przynależności oraz prawo hierarchii tego, co było wcześniej i później.

Równe prawo do przynależności – porządek Berta Hellingera

Równe prawo do przynależności ma znaczenie szczególnie w ramach systemu rodzinnego. Każdy człowiek rodzi się w określonej rodzinie i ma prawo bycia członkiem tej rodziny, które nie może mu zostać odebrane. Nikt nie może i nie powinien próbować tego zmieniać – ani samo dziecko, ani jego rodzice, ani żadna inna osoba. Nie można tego zmienić, bo taka jest natura rzeczywistości. Można np. oddać dziecko do adopcji, ale to nie sprawi, że rodzice adopcyjni staną się rodzicami tego dziecka. Między członkami danej rodziny istnieją bardzo silne więzi, nawet jeśli oni się ze sobą nigdy nie spotkali.

Prawdopodobnie dlatego system rodzinny nie toleruje sytuacji, w której jakikolwiek członek rodziny mógłby zostać zapomniany, wykluczony, odrzucony, ukryty… Taką osobą może być np. utracone w czasie ciąży dziecko, o którym nikt nie pamięta, biologiczny ojciec dziecka, o którego istnieniu nikt nie wie lub osoba, którą uznano za niegodną bycia w rodzinie, ponieważ zrobiła coś, czego rodzina nie zaakceptowała. W takich przypadkach system będzie sam z siebie dążył do tego, żeby taka wykluczona osoba wróciła i została przyjęta z powrotem do rodziny. Brak tej osoby będzie miał wpływ na wiele osób w tym systemie, choć zazwyczaj nie będą one tego świadome.

Często taka zapomniana lub odrzucona osoba nie może już wrócić, ponieważ np. nie żyje. Co wtedy się dzieje? Ktoś młodszy z rodziny, czasem w następnym pokoleniu, innym razem dopiero w kolejnym, zaczyna reprezentować taką osobę – zachowuje się tak jak ona i przeżywa podobne rzeczy. W ustawieniach systemowych nazywamy to uwikłaniem w czyjś los. Wielu z nas zna rodziny, w których pewien „problem“ pojawia się w kolejnych pokoleniach. Przyczyną tego może być właśnie odmówienie komuś przynależności we wcześniejszych generacjach.

Prawo hierarchii – porządek Berta Hellingera

Drugim podstawowym porządkiem miłości w relacjach międzyludzkich jest prawo hierarchii tego, co było wcześniej i tego, co było później. „Byt jest definiowany przez czas i uzyskuje rangę dzięki czasowi. Czas nadaje bytowi strukturę. Kto był w jakimś systemie wcześniej, ten ma pierwszeństwo przed kimś, kto przyszedł później” – pisze Hellinger. Ten, kto był pierwszy, ma więcej praw, ponieważ w pewnym sensie jest ważniejszy. Przejawia się to np. w tym, że rodzice mają pierwszeństwo przed dziećmi, a dziecko pierworodne przed kolejnym dzieckiem. To nadaje pewną strukturę rodzinie i określa miejsce każdego jej członka. Wszystko jest dobrze, jeśli nikt nie próbuje występować przeciwko tym zasadom. Problemy zaczynają się np. wtedy, gdy rodzice traktują dzieci jako ważniejsze od własnego związku lub młodsze dziecko chce być głównym spadkobiercą.

Co ciekawe, porządek ten działa również w organizacjach i życiu zawodowym. Ci, co byli wcześniej mają pierwszeństwo i więcej praw. Większość osób intuicyjnie o tym wie. Inni będą musieli stracić dużo energii i walczyć z wiatrakami, zanim to zrozumieją. Jeśli jesteś nowym pracownikiem, chcesz utrzymać swoją pracę oraz mieć dobre relacje z przełożonymi i współpracownikami, to patrz na wszystko, co już tam powstało z szacunkiem. Za tym, że twoje nowe miejsce pracy istnieje, stoi ciężka praca wielu osób. Dlatego nie zaczynaj od krytykowania i zmieniania wszystkiego, co ci się nie podoba. Najpierw doceń i podziękuj, choćby tylko wewnętrznie, dopiero potem, z dużym szacunkiem dla wszystkich tam obecnych i tych, którzy byli przed nimi, wolno i stosunkowo cicho mów o swoich pomysłach.

Przywracanie porządku w ustawieniach systemowych

W ustawieniach systemowych w głównej mierze zajmujemy się przywracaniem porządku w różnych systemach, przede wszystkim w systemach rodzinnych, ale też w innych grupach. Co w pierwszej kolejności ten porządek przywraca? Zobaczenie i uznanie prawdy. Praktyka ustawień pokazuje, że uwikłania i cierpienie ludzkie, wynikają głównie z braku kontaktu z prawdą.

Kiedy obraz rzeczywistości jest zaburzony

Prawdziwy obraz rzeczywistości może zostać zaburzony na co najmniej dwa sposoby. Po pierwsze możemy nie mieć dostępu do pewnych informacji o sobie lub swoich przodkach, ponieważ nie zostały one nam ujawnione. W drugim przypadku mogliśmy sami wyprzeć pamięć o pewnych zdarzeniach, ponieważ były one dla nas zbyt bolesne. Tak dzieje się zazwyczaj w przypadku osób, które doświadczyły traumy. Zarówno w terapii traumy, jak i w ustawieniach systemowych, czynnikiem leczącym jest poznanie i przyjęcie prawdy na temat pewnych wydarzeń z przeszłości oraz spotkanie z uczuciami, które im towarzyszyły.

Porządki miłości: cena za życie w kłamstwie

System rodzinny, jak i nasza indywidualna psychika, działają w ten sposób, że nic nie ginie w nich jak w próżni. Wszystko ma swoje konsekwencje. Oczywiście możliwe jest świadome lub nieświadome życie w jakimś rodzaju kłamstwa, ale to zawsze ma swoją cenę. Zazwyczaj blokuje to pewne zasoby energii i uniemożliwia pełne, szczęśliwe życie.

Porządki miłości – źródła:

Hellinger Bert, Die Heilung. Gesund werden, gesund bleiben, Hellinger Publications 2011

Hellinger Bert, Erfolge im Leben/Beruf, Hellinger Publications 2011

Książka Berta Hellingera „Porządki miłości”:

https://www.czarnaowca.pl/kategorie/psychologia/porzadki-milosci,p1229273998

Przeczytaj więcej o ustawieniach hellingera i ich miejscu wśród metod terapeutycznych: https://nowe-ustawienia.pl/ustawienia-hellingera/ustawienia-systemowe/

Artykuł Porządki miłości wg Berta Hellingera pochodzi z serwisu Ustawienia Hellingera Poznań.